Mammo — 1994-yilda suratga olingan hind tilidagi film, rejissyori Şyam Benegal. Filmda Farida Jalal, Surekha Sikri, Amit Phalke va Rajit Kapur rol öynagan.
Film 1995-yilda hind tilidagi eng yaxşi badiiy film uçun Milliy kino mukofotini qölga kiritdi. Farida Jalal "Filmfare" tanqidçilar mukofotini eng yaxşi ijro uçun oldi, Surekha Sikri esa eng yaxşi yordamçi aktrisa uçun Milliy kino mukofotiga sazovor böldi. Bu film Benegalning musulmon trilogiyasining birinçi qismi edi. Triologiyaga "Sardari Begum" (1996) va "Zubeidaa" (2001) ham kirdi. Film tanqidçilar tomonidan yuqori baholandi va rejissyorning eng yaxşi asarlari qatorida tan olinadi. Filmning ssenariy muallifi Xalid Muhammad, bu rolni Vahida Rahmon uçun yozganini, ammo u rolni bajarişga ikkilanganini aytgan, şu sababli Farida Jalal taklif qilingan.
1Rollarda
Farida Jalal, Amit Phalke
2Syujet
13 yoşli Riyaz Hindistonning Bombay şahrida bobosi emas, buvisi Fayyuzi va uning singlisi, Mammo laqabi bilan…
13 yoşli Riyaz Hindistonning Bombay şahrida bobosi emas, buvisi Fayyuzi va uning singlisi, Mammo laqabi bilan tanilgan Mehmooda Begum bilan kambağal hayot keçiradi. Öta oçiqöy va otasi uni taşlab ketgani sababli aççiqlangan Riyazning döstlari kam, faqat Rohan bor. Mammo unga tuğilgan kuni munosabati bilan surpriz bayram uyuştirmoqçi böladi, lekin Riyaz xafa böladi, çunki u döstlari uning turmuş şaroiti ularnikidan yomonligi uçun masxara qilişadi deb öylaydi. Fayyuzi va Riyaz Mammo bilan janjallaşib qolişadi va u Haji Ali masjidiga ketib qoladi; ular keçirim söraganda qaytib keladi.
Mammo Britaniya hukmronligi davrida Panipatda tuğilgan bölsa-da, Hindiston bölinişidan keyin Pokistonga köçib ketgan minglab musulmonlardan biri edi. U va uning eri avtomatik ravişda Pokiston fuqarosi bölib qolişdi. Farzandsiz bölişiga qaramay, eri vafot etguniga qadar nikohi baxtli edi. Mulk masalasi tufayli qarindoşlari Mammoni uydan haydab yuborişadi.
Boşqa borar joyi yöq bölgani uçun u vaqtinçalik viza bilan Bombayda beva singlisining oldiga köçib keladi. Har oy u vizasini uzaytiriş uçun eng yaqin politsiya bekatiga boradi. Oxiri u doimiy viza oliş uçun inspektor Apte orqali 4800 rupiy poraga tölaydi. Apte köçirilgaç, örniga yangi inspektor keladi, u Mammoning hujjatlarini körib çiqadi, uni noqonuniy muhojir deb topadi, hibsga oladi, Bombay Markaziy temir yöl vokzaliga olib boradi va Frontier Mail poyezdiga çiqişga majbur qiladi, bu poyezd uni Pokistonga qaytaradi. Riyaz va Fayyuzi uni topiş va qaytarib oliş uçun barça imkoniyatlarni işga solişadi, ammo heç narsa natija bermaydi. Endi, 20 yil ötgaç, Riyaz ulğaygan va öz Mammosi haqida kitob yozgan, u umid qiladiki, bir kuni biror joyda Mammo bu kitobni topadi va ular yana uçraşişadi.
Film kundalik hayotning bir qança hissiy jihatlariga töxtaladi. Vizasini uzaytira olmagan Mammo Pokistonga deportatsiya qilinadi. Siyosiy maqsadlar insonparvarlik maqsadlaridan ustun keladi. Rejissyor baxtli yakunni körsatadi: oxirida Mammo Riyaz va singlisining oldiga keladi. U ölgan bölib körinadi, şunda keyinçalik Hindistonda qolişi mumkin böladi.
3Aktyorlar
Farida Jalal — Mammo…
Farida Jalal — Mammo rolida
Surekha Sikri — Fayyazi rolida
Amit Phalke — Riyaz (yoş) rolida
Rajit Kapoor — Riyaz (katta) rolida
Lalit Tiwari — Riyazning otasi rolida
Himani Şivpuri — Anvari, Mammoning singlisi rolida
Şrivallabh Vyas — Sabir rolida
Sandeep Kulkarni — inspektor Apte rolida
Rupal Patel — ayol konstebl rolida
4Musiqa
Mammo filmining musiqasini Vanraj Bhatia bastalagan, sözlarini Gulzar yozgan, qöşiqni esa Jagjit Singh ijro…
Mammo filmining musiqasini Vanraj Bhatia bastalagan, sözlarini Gulzar yozgan, qöşiqni esa Jagjit Singh ijro etgan.
5Qabul qilinişi
Hindiston xalqaro kinofestivalida filmni tahlil qilgan "The Hindu" gazetasining muxbiri S. R. Aşok Kumar…
Hindiston xalqaro kinofestivalida filmni tahlil qilgan "The Hindu" gazetasining muxbiri S. R. Aşok Kumar şunday yozgan: "Bu hissiyotli film rejissyor Şyam Benegalning eng yaxşi asarlaridan biridir. Farida Jalal, Surekha Sikri, Amit Phalke, Himani Şivpuri ajoyib ijro namoyiş etişgan. Vanraj Bhatianing musiqasi filmga jon bağişlaydi".
Matn: maqola tarjimasi «Mammo» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
