Mank

Filmda öşa davr Gollivudining köplab maşhur aktyorlari va arboblari iştirok etadi: Jorj S. Kaufman, Greta Garbo, Jozef fon Şternberg, Norma Şearer, Eleanor Boardman, Joan Crawford, Charlie Chaplin, Geraldine Fitzgerald, Billy Dove, Rexford Tugwell, Bette Davis, Clark Gable, Charles MacArthur, Darryl F. Zanuck, Carole Lombard, Eddie Cantor.

«Mank» 2019-yil iyul oyida rasman eʼlon qilindi. Devid Finçer rejissyor bölişini, boş rolni esa Gari Oldman ijro etişini maʼlum qildi. Ssenariyni Finçerning otasi Jek yozgan bölib, u 2003-yilda vafot etgan. Dastlab Finçer-kiçik «Mank»ni «The Game» (1997) filmidan darhol keyin, Kevin Spacey va Jodie Foster boş rollarda iştirok etgan holda suratga olişni rejalaştirgan edi, ammo ğoya amalga oşmadi, çunki u filmni qora-oq rangda suratga olişni talab qilgan edi. 2019-yil oktabr oyida asosiy aktyorlar tarkibi eʼlon qilindi: unga Amanda Seyfrid, Lily Collins, Tappence Middleton, Arliss Howard va Charles Dance kirdi.

Finçer filmda özining odatiy hamkasblari bilan işladi, jumladan, rassom-dekorator Donald Graham Burt, montajçi Kirk Baxter, bastakorlar Trent Reznor va Atticus Ross bilan. Operator sifatida Finçer «Ovçi aql» Netflix seriali ustida hamkorlik qilgan Erik Messersçmidtni tanladi.

Jek Finçerning ssenariysi 120 sahifalik dastlabki qoralamasi kinotanqidçi Polin Keylning «New Yorker» jurnalidagi «Kaynni östiriş» (1971) maqolasida bayon etilgan qaraşlarga amal qilganini körsatdi: Orson Welles ssenariy muallifi sifatida titrlarda tilga olinişga loyiq emas. Öz vaqtida bu maqola köplab tanqidçilarni, jumladan Wellesʼning dösti va hamkasbi, kinorejissyor Piter Bogdanoviçni hayratga soldi. U «Esquire» jurnalida 1972-yil oktabr oyida çop etilgan «Kaynning isyoni» maqolasida Keyl bayonotlarini bandma-band rad etdi. Uning dalillariga bir qator boşqa kinematografistlar ham eʼtiroz bildirişgan, jumladan Robert L. Carringer özining «„Citizen Kane“ssenariysi» tadqiqotida. Maʼlumki, prodyuser Erik Roth suratga olişdan oldin «Mank» ssenariysini silliqlagan. Devid Finçer esa uning fikriça, dastlabki qoralamalar Uellsga juda ham qarşi bölganini aytdi. «Citizen Kane» ssenariysi mualliflik huquqi böyiça nizolar haqidagi savolga Finçer öz filmida bu masalani hal qiliş maqsadini qöymaganini javob berdi: «Menga ölgandan keyingi hakamlik sudi haqida film suratga oliş qiziq emas edi. Men şartnomada nomi tilga olinmaslikka rozi bölgan va keyinçalik fikridan qaytgan odam haqida film suratga olişga qiziqardim. Bu menga qiziq edi».

Suratga oliş 2019-yil 1-noyabrda Los-Anjelesda boşlandi. Suratga oliş Viktorvill (Kaliforniya) şahrida ham ötkazildi va 2020-yil 4-fevralda yakunlandi. Film qora-oq rangda, «RED» raqamli kinokameralarida suratga olingan, bu «Citizen Kane» filmini suratga olgan operator Gregg Tolandning vizual uslubiga işora edi. Dance keyinçalik mast Mankeviç iştirokidagi sahna 100 dan ortiq dubl talab qilganini aytib berdi. Seyfrid iştirokidagi sahnalardan biri butun bir hafta davomida suratga olingan va taxminan 200 ta dubl qilingan. Aktrisa şunday dedi: «Bu „Groundhog Day“ (Bahor kuni) filmiga öxşaydi, lekin [Finçer] boşqa köpçilikdan farqli ravişda aynan şunday suratga oladi». Mankeviç va Devisning oy nurida sayri Xantington boğlarida va Pasadenadagi oqsoç uyda kunduzi suratga olingan, garçi voqea keçasi sodir bölsa ham. Bu eski «amerikan keçasi» texnikasidan foydalaniş orqali amalga oşirildi.

Kostyumlarni loyihalaşda dizayner Triş Summerville va işlab çiqariş rassomi Donald Graham Burt iPhone telefonlarida «Noir» va «Mono» filtrlaridan foydalanib, kostyumlar qora-oq rangda qanday körinişini tekşirişdi. Film dastlab qora-oq rangda suratga olingani uçun, suratga olişdan keyin rangga ötkazilmagani sababli, Summerville ekranda yaxşi körinadigan ranglarni tanlaşi kerak edi. U 1930-yillar kiyim uslubini Gollivud fotosuratlari asosida örgandi.

Musiqa

Filmning musiqasini Finçerning uzoq yillik hamkorlari Trent Reznor va Atticus Ross yozgan. Özlarining firmali sintipop uslubidan voz keçib, ular 1940-yillarning autentik asboblaridan foydalanişgan. COVID-19 pandemiyasi tufayli orkestr aʼzolari öz qismlarini uydan yozib olişgan. Saundtrek töliq Reznor va Ross tomonidan yozilgan va ijro etilgan kompozitsiyalardan iborat bölib, bir yarim soatdan ortiq davom etadigan 52 ta trekni öz içiga oladi. Uç soatdan ortiq davom etadigan kengaytirilgan versiya ham mavjud bölib, u 87 ta trekni öz içiga oladi.

.

«Mank» 2020-yil 13-noyabrda AQŞda çeklangan prokatga çiqdi, 2020-yil 4-dekabrdan esa Netflix platformasida mavjud böldi. «IndieWire» naşri maʼlumotlariga köra, birinçi dam oliş kunlarida film 75 ta kinoteatrda namoyiş etildi va bir vaqtning özida çiqqan ikkita indi-film «Ascent» va «Ammonite» bilan taxminan bir xil miqdorda yiğdi. Har bir kartina kinoteatrdan taxminan 300 dollar işladi, bu «Mank» uçun 22 500 dollarlik debyut daromadini anglatadi.

Film Netflixda çiqqan birinçi kuni top-10 röyxatida oxirgi örinni egalladi. «IndieWire» taʼkidlaşiça, «Mank» «Pieces of a Woman», «The Trial of the Chicago 7» va «Hillbilly Elegy» kabi Netflixning boşqa original filmlari singari eʼtiborni tortmadi. Ularning har biri birinçi yoki ikkinçi örinda debyut qilgan edi.

Rotten Tomatoes agregator saytida film 83 foiz reytingga va örtaça 10 ballik şkala böyiça 7,6 ballga ega böldi. Uşbu saytdagi tanqidçilar konsensusi şunday deydi: «Aniq yozilgan va yorqin ijro etilgan „Mank“ „Citizen Kane“ ortidagi kulisalarga nazar taşlab, öz-özidan klassikaga aylanişi mumkin bölgan eski Gollivud hikoyasini aytib beradi». Metacritic saytida film 52 ta şarhga asoslangan holda 100 ballik şkala böyiça 79 örtaça ballni oldi, bu «umuman ijobiy şarhlar»ni bildiradi.

Film Los Angeles Times gazetasi, Variety jurnali, IndieWire sayti va boşqa naşrlarda maqtovli şarhlarga sazovor böldi.