«Matrimonio allʼitaliana» — 1964-yilda Italiya va Fransiya hamkorligida suratga olingan badiiy film. Rejissyori Vittorio De Sica, boş rollarda Sophia Loren va Marcello Mastroianni. Film Eduardo De Filipponing «Filumena Marturano» pyesasi asosida yaratilgan. Bu jahon kinematografidagi eng maşhur melodramalardan biridir.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Sophia Loren, Marcello Mastroianni, Aldo Puglisi
3Syujet
Voqea Italiyada 1940–1960-yillarda bölib…
Voqea Italiyada 1940–1960-yillarda bölib ötadi.
1960-yillar. Neapol. Hurmatli va boy, konditerlik va nonvoyxonalar tarmoği egasi, örta yoşli neapolitanlik don Domeniko Soriano (Marcello Mastroianni) kassirining, yoş gözal Diana (Marilu Tolo) bilan turmuş qurişga tayyorlanmoqda. Şu munosabat bilan u oilaviy biznesni sotib, taşvişsiz yaşamoqçi. Uning ofisidagi töy oldi şovqin-suron orasiga — kelinning libослarini olib kelgan modistka, xaridorlar vakillari va advokatlar bilan birga — haydovçi Alfredo tösatdan uyga şoşilinç çaqiruv bilan kirib keladi: donna Filumenaga yomon bölib qolgan. Filumena Marturano (Sophia Loren), don Domenikoning köp yillik aşkisi, uning muassasalarini boşqaruvçi va uy işlarini yurituvçi ayol, şunçalik yomon ahvolda ediki, şifokorlar eng yomon natijani kutmoqda. Kelgan ruhoniy ölayotgan ayolni tavba qildiradi va yetib kelgan signor Sorianöga uning sönggi iltimosini yetkazadi: unga uylaniş va şu yöl bilan gunohkor hayotning yillarini yuviş. Don Domeniko rozi böladi. Marosimdan söng Filumenani uy xizmatkorlari qöliga topşirib, u oşxonaga ötadi va ularning munosabatlari boşlanişini eslaydi.
1943-yil. Yoşlik hayotini isrof qilayotgan don Domeniko havo hujumi paytida fahişaxonada qolib ketadi va u yerda tasodifan 17 yoşli, endigina boşlagan fohişa Filumena bilan tanişadi. Filumena özining yangi mavqeidan şunçalik uyaladiki, boşpana tomon yurişdan boş tortadi. Domeniko böş fahişaxonada u bilan qoladi.
1945-yilda, uruşdan keyingi vayronagarçilik paytida ular yana uçraşadi va öşandan beri aloqalari doimiy bölib qoladi.
Don Domeniko öziga keladi va şu paytda uning oldida mutlaqo soğlom Filumena paydo böladi. Endi u uning qonuniy xotini. U ölayotgan ayolning rolini şunçalik aniq ijro etganki, şifokorni, ruhoniyni va atrofdagilarning hammasini aldagan: unda yöqotadigan heç narsa qolmagan, çunki signor Soriano yonida ötkazgan 20 yildan söng u uni qizi yoşidagi qizga uylanib, köçaga çiqarib yubormoqçi. Don Domeniko ğazablanib turganda, Filumena ham ötmişni eslaydi.
Birinçi uçraşuvdayoq u Domenikoga oşiq bölgan edi. U esa uzoq vaqt tartibsiz uçraşuvlar bilan qanoatlangan, ammo keyin Filumenaning köp marta iltimosidan söng uni fahişaxonadan olib çiqib, unga kvartira ijaraga olib bergan va konditerlik dökonlariga qöygan. Bir neça yil ötgaç, Soriano uni hatto öz uyiga olib kelgan, ammo faqat onasini (Vincenza Di Capua) unga qaraşga topşiriş uçun. Onasi qarilik aqldan ozişidan aziyat çekardi. Asta-sekin Domeniko hayotining barça taşvişlarini Filumenaga yuklagan, va u heç qanday maʼlumot olmagan bölsa-da, işlarni aʼlo darajada boşqargan. Şunga qaramay, Domeniko özi ayollar ovçisi hayotini davom ettirgan, Yevropa poytaxtlarida dam olib, pulni soçgan va uyda kam körinardi. Filumena barça kuç va jamğarmalarini uç öğlining yaşirin tarbiyasiga sarflagan. Bolalar esa onasi kim ekanini bilmaydi.
Filumenaning haqiqatga qaytiş vaqti keldi: signor Soriano uni advokatning oldiga olib boradi. Advokat aldov ostida tuzilgan nikoh haqiqiy emasligini işontirib isbotlaydi va uni bekor qilişga hamda kiçik kompensatsiyaga rozi bölişga undaydi. Neapolning markazidagi haşamatli Soriano kvartirasini tark etişdan oldin Filumena öğillariga özini oçiq aytişga qaror qiladi. U ularni öziga çaqirib, öz hikoyasini sözlab beradi. U kambağal mahallada, köp bolali oilada tuğilgan va u yerda heç qaçon na ğamxörlik, na mehr körmagan. Uni baʼzan mahalliy nonvoy bulka bilan siylagan, voyaga yetganda esa aynan öşa uni yöldan ozdirgan. Otasi endi özi uçun non topiş vaqti kelganini aytgan, örtoqlari yöl körsatgan yöl esa uni fahişaxonaga olib borgan. Ammo u homiladorliklaridan xalos bölişni istamagan, bolalar töq va kiyimli bölişi, homiylar nazorati ostida taʼlim olişi uçun hamma işni qilgan, homiylarga esa tölov tölab turgan. Endi u ularga özini oçadi va ularning qarorini kutadi: ularga şunday ona kerakmi yöqmi. Öğillari Filumenani qabul qilib, u bilan birga bölişga tayyor ekanliklarini aytişadi.
Ketişdan oldin Filumena Marturano dona Sorianöga bolalaridan biri uning öğli ekanini aytadi. Ammo kim ekanini aytmaydi.
Filumenadan nihoyat xalos bölgan Domeniko Diana bilan töyga tayyorlanişda davom etadi. Lekin şunda uning tinçligi yöqoladi: u hayotini qayta öylaydi, özining endi yoş emasligini qiynalib anglaydi va öziga öxşagan, yoşlik quvvatiga ega, uni quvontiradigan, tajribasini meros qilib oladigan öğli bölişi mumkinligi haqidagi fikr uni bezovta qiladi. Turli yöllar bilan u Filumenaning uç öğlidan qaysi biri undan tuğilganini aniqlaşga urinadi. Çarçagan Domeniko Filumenaning oldiga tiz çökib keladi va uning qasosi amalga oşganini tan oladi. Ammo Filumena Sorianöning vorisi bölişi mumkin bölgan kişini körsatişdan boş tortadi. U öğillar orasida nizo çiqarişni istamaydi, uning nazarida ular hammasi teng. Holsizlangan Domeniko Soriano Filumena ğalaba qozonganini tan oladi va uni haqiqiy maʼnoda xotini bölişga, uning uç öğlini esa farzandlikka olişga tayyor ekanini aytadi.
4Rollarda
Marcello Mastroianni — Domeniko Soriano, konditerlik va nonvoyxonalar tarmoğining boy egasi (sovet prokatida…

Marcello Mastroianni — Domeniko Soriano, konditerlik va nonvoyxonalar tarmoğining boy egasi (sovet prokatida rolni Yevgeniy Vesnik dublyaj qilgan)
Sophia Loren — Filumena Marturano, fohişa (sovet prokatida rolni Serafima Xolina dublyaj qilgan)
Tecla Scarano — Rosalia, uy yumuşlari yordamçisi (sovet prokatida rolni Yelena Ponsova dublyaj qilgan)
Aldo Puglisi — Alfredo, haydovçi (sovet prokatida rolni Boris Runge dublyaj qilgan)
Marilu Tolo — Diana, konditerlik kassirasi
Gianni Ridolfi — Umberto Esposito, talaba, Filumenaning katta öğli
Vito Moriconi — Riccardo Esposito, qölqop sotuvçisi, Filumenaning örta öğli
Generoso Cortini — Miçele Esposito, yoqilği quyiş şoxobçasi mexanigi, Filumenaning kiçik öğli
Rita Piccione — Terezina, tikuvçi
Lino Mattera — epizod
Alfio Vita — konditer
Alberto Castaldi — şifokor
Anna Santoro — tikuvçi
Enza Maggi — Lucia, xizmatkor
Raffaello Rossi Bussola — Noçella, advokat
Vincenzo Aito — Alfonso, çöpon (titrlarda yöq)
Vincenza Di Capua — Matilda, Domeniko Sorianoning onasi (titrlarda yöq)
Pia Lindström — kassira (titrlarda yöq)
Salvatore Porcaro — bармен (titrlarda yöq)
5Mukofotlar va nominatsiyalar
1965 — Moskva kinofestivali eng yaxşi aktrisa mukofoti (Sophia…

1965 — Moskva kinofestivali eng yaxşi aktrisa mukofoti (Sophia Loren).
1965 — eng yaxşi ayol roli uçun «Oscar» mukofotiga nominatsiya (Sophia Loren).
1965 — çet tilidagi eng yaxşi film uçun «Golden Globe» mukofoti, şuningdek ikkita nominatsiya: eng yaxşi aktrisa — komediya yoki myuzikl (Sophia Loren), eng yaxşi aktyor — komediya yoki myuzikl (Marcello Mastroianni).
1965 — «David di Donatello» 4 ta mukofoti: eng yaxşi rejissyor (Vittorio De Sica), eng yaxşi prodyuser (Carlo Ponti), eng yaxşi aktyor (Marcello Mastroianni), eng yaxşi aktrisa (Sophia Loren).
1965 — «Silver Ribbon» mukofoti ikkinçi plan eng yaxşi aktrisasi uçun (Tecla Scarano), şuningdek 4 ta nominatsiya: eng yaxşi prodyuser (Carlo Ponti), eng yaxşi aktyor (Marcello Mastroianni), eng yaxşi aktrisa (Sophia Loren), rangli filmdagi eng yaxşi operator ishi (Roberto Gerardi).
1966 — çet tilidagi eng yaxşi film uçun «Oscar» mukofotiga nominatsiya.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Брак по-итальянски» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.