«Matilda» — Aleksey Uçitel rejissyorligidagi tarixiy melodrama janridagi rus badiiy filmi. Prokatga «Romanovlar sulolasining siri» degan şior bilan çiqdi. Ssenariy Nikolay Aleksandroviç valiahd knyaz va balerina Matilda Kşesinskaya örtasidagi munosabatlar haqida hikoya qiladi.
Film atrofida ijtimoiy ziddiyat yuzaga keldi, u 2016-yil noyabridan filmning prokatga çiqişigaça davom etdi. Ziddiyatning tarkibiy qismlari: RF Boş prokuraturasiga murojaatlar, film atrofidagi bahslar, filmni taqiqlaşga urinişlar, kinoprokatçilarga tahdidlar va Rossiyaning bir qator şaharlarida öt qöyiş holatlari böldi.
Filmning premyerasi 2017-yil 23-oktabrda Sankt-Peterburgdagi Mariinskiy teatrida bölib ötdi, butunrossiya premyerasi esa 2017-yil 26-oktabrda böldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Michalina Olszańska, Lars Eidinger, Luise Wolfram
Danila Kozlovskyaktyor
Ingeborga DapkūnaitėaktyorSGSergei GarmashaktyorYMYevgeny MironovaktyorGDGrigoriy DobryginaktyorATAleksandr Terekhovssenariy muallifi
Marco Beltramikompozitor3Syujet
Moskva, 1896-yil. Kreml Uspen soborida Nikolay II va uning rafiqasi Aleksandra Fyodorovnaning tojgazarlik…
Moskva, 1896-yil. Kreml Uspen soborida Nikolay II va uning rafiqasi Aleksandra Fyodorovnaning tojgazarlik marosimi ötkazilmoqda. Tösatdan ibodatxonaga oq töy libosidagi ayol kiradi va ğarbiy udum böyiça kişanlaydi; uning ortidan quvğin boşlanadi, lekin ayol xorlarga yetib boradi — uni Mariinskiy teatrining balerinasi Matilda Kşesinskaya sifatida taniydilar. U imperatorni çaqiradi — «Niki», va taniş ovozni eşitib, metropolit uzatgan Katta imperator tojini qölidan tuşirib yuboradi va huşini yöqotadi.
Sankt-Peterburg, 1890-yil. Imperator teatrlari direktori Ivan Karloviç truppaga yangi balerinalarni tanlaş uçun tomoşa ötkazmoqda. Uning alohida eʼtiborini balet primasi — xizmat körsatgan italiyalik Pyerina Lenyani tortadi. Ammo direktor va uning yordamçisining fikri faqat yuksalayotgan yulduz Matilda Kşesinskaya haqida.
Tsarskoye Selo. Kameron galereyasi zinapoyalarida Imperator teatrlari balet maktabi bitiruvçilarining suratga olinişi bölmoqda. Barça balerinalar standart balet yubkalarida, faqat Kşesinskaya Oq Qu libosida — bu Ivan Karloviçning bir vaqtning özida norozilik va hayratini uyğotadi.
Sankt-Peterburg, Mariinskiy teatri. Sahnada balet maktabi bitiruvçilarining debyut spektakli bölmoqda. Balerina Lenyani tomoşabinlar qarsaklari ostida öz partiyasini ijro etadi. Podşoh loyjasida valiahd — tsesareviç Nikolay Aleksandroviç, uning onasi — imperatritsa Mariya Fyodorovna va amakivaççasi — buyuk knyaz Andrey Vladimiroviç ötirişibdi. Hamma Matilda Kşesinskayaning çiqişini kutmoqda, şuningdek uning uzoq vaqtdan beri işqiboz muxlisi — graf Voronsov ham bor. Matildaning şuhratidan hasad qilgan Lenyani kulisada raqibining kostyum tasmasini yeçadi, valiahd köz öngida janjal çiqarmoqçi böladi. Raqs davomida Matildaning kostyumi tuşib ketadi va balerinaning kökragi oçiladi, lekin u partiyasini tugatib, umumiy hayrat ostida kulisaga yuguradi. Nikolay kutilmaganda balerinaning nigohi sehriga tuşadi, unga oşiq böladi, knyaz Andrey ham şunday qiladi.
1893-yil. Oq-kök-qizil bayroqlar bilan bezatilgan podşo poyezdi temir yöl böylab ketmoqda (bu bayroq milliy bayroq sifatida faqat 1896-yilda tan olingan). Imperator Aleksandr III öğliga balerinalarning suratlarini körsatadi va ayniqsa Kşesinskayani ajratib, Nikolayga aynan şunday kelin kerakligini, valiahd yozayotgan «öşa nemis qiz»ning emasligini aytadi. Nikolay otasiga bölajak kelinining ismi Aliks ekanini va valiahd sifatida u doim taxtga rafiqasi bilan birga çiqişga tayyor bölişi kerakligini javob qiladi. Aleksandr: «Meni hali dafn qiliş uçun erta», deydi, Mariya Fyodorovna esa eriga balerinalarni körsatgani uçun aybdor qiladi. Tösatdan poyezd kesişmada qolgan dehqon aravasi sababli keskin töxtaydi va halokatga uçraydi. Oilasini çiqişga imkon berib, Aleksandr uzoq vaqt vagon tomini kötarib turadi, keyin kuçdan qolib huşini yöqotadi. Sirtqi politsiya boşliği Vlasov poyezd içkarisiga kirib, imperatorni tirik topadi, lekin uning soğliği allaqaçon yomonlaşgan.
Tsarskoye Selo. Valiahd va knyaz Andrey ot poygasida qatnaşmoqda, tomoşabinlar orasida Matilda ham bor. Yonida ötirgan knyazlar balerinaga eʼtibor berişadi, lekin u ularga javob qaytarmaydi. Knyaz Andrey amakivaççasidan Matildaga nima sovğa qilişni söraydi va tösatdan Nikolayning özi ham bugun unga uçraşuv uyuştirmoqçi ekanini tuşunadi. Matilda valiahd qöriqçilari bilan birga uning çodiriga boradi; bu sahnani poygada ğolib çiqqan Voronsov tasodifan köradi. Nikolay Matildaga qimmatbaho toşlar bilan bezatilgan marjon taqdim etadi va uçraşuv çegarasidan ötmasligini taʼkidlaydi. Matilda sovğadan voz keçib, Nikolayga: «Siz meni heç qaçon unutolmaysiz, hasad qilasiz va uçraşuvlarni izlaysiz», deydi va valiahdning işqibozligini rad etadi. Şu payt çodirga ğazablangan Voronsov bostirib kirib, «Sen mening öpiçimni öğirladingsan!!!» deb valiahdga hujum qiladi. Uni qöriqçilar uşlaydi va Nikolayning afv etiş haqidagi buyruğiga qaramay, qöriqçilar boşliği Vlasov uni nemis psixiatr-şifokori Fişelga topşiradi, u özining yangi usullari (jumladan, sinaluvçini trans holatiga kiritiş) bilan Voronsov va Kşesinskaya valiahdga suiqasd tayyorlaganini isbotlaşi kerak edi.
Mariinskiy teatri. Iştiyoq bilan Nikolay Matildaning grimxonasiga kiradi va u yerda yarim yalanğoç balerinani sarosimada topadi. U hamma uni valiahdning işqibozi deb öylaşini aytadi. Nikolay Matildani öz tuğilgan kunига bağişlangan balga taklif qiladi, Matilda esa balerina bunday tadbirga borişi noörin ekanini, garçi u knyaginya Krasinskaya avlodi va Polşa taxtining vorisi bölsa ham, va Nikolayning kelini borligini eslatadi. Valiahd, oğir kasal bölib qolgan, poyezd halokatidan keyin otasi bu nikohga şaxsan duo qilişni xohlagani uçun töyni tezlatişayotganiga qaramay, Yangi yilgaça «öylab köriş» uçun vaqti borligini javob beradi va Matildadan uni «Niki» deb çaqirişni söraydi, şundan keyin ularning örtasida iştiyoq uyğonadi. Bu sahnani tasodifan Ivan Karloviç köradi, u yordamçilarini Matildaga yaqinlaştirmaydi va şu bilan oşiqlarning tinçligini saqlaydi.
Peterhof. Nikolay va Matilda havo şarida uçişadi, söngra valiahdning xonalarida sevişadi. Mariya Fyodorovna öğlining yotoqxonasiga kiradi, lekin karavotda faqat qunduz möynasi bilan qoplangan mantiyaga öralgan yalanğoç Matildani köradi. Imperatritsa balerinaga: «Umid qilamanki, öğlim sizdan kerakli narsasini oldi va endi sizni faqat sahnada köramiz», deydi, lekin Nikolay suhbatni eşitib, Matildani özi bilan çiqişni talab qiladi. U onasining norozilik bildirişiga qaramay, Matildani mehmonlarga va nogiron aravaçasida ötirgan otasiga taqdim etadi, uni knyaginya Krasinskaya deb ataydi. Aleksandr III Matildadan yaqinroq kelişni talab qiladi, uning qölidan uşlaydi va unga: «Taşqaridan u şunçalik katta körinadi, aslida esa u katta bola. Men unga juda kam narsa qila oldim. Unga ğamxörlik qil», deydi, şundan keyin rafiqasidan uni olib ketişni söraydi.
Aleksandr III vafot etadi, Nikolay Rossiyaning hukmdori böladi, lekin davlat işlari uni çarçatadi, uni faqat Matildaga bölgan muhabbat taşvişga soladi. Valiahdning tarbiyaçisi, Sinod oberprokurori Konstantin Pobedonostsev Nikolayga: «Körinadiki, men seni yomon öqitdim, sen hamma narsaga haqqingni bilasan, faqat muhabbatga emas» deydi va Germaniyadan kelinning yaqinda kelişini eslatadi. Mariya Fyodorovna ham öğlini töy va keyingi tojgazarlikka şoşiltiradi, «baletni unut»ni talab qiladi va Matildaga uylaniş vaʼdasini bergan xatlarni qaytarişni buyuradi. Nikolay rad etadi, öylab köriş kerakligini aytadi. Imperatritsa qatʼiy harakat qilişga qaror qiladi.
Ivan Karloviç öz şogirdlariga quvonçli xabarni yetkazadi: marhum hukmdor uçun matam bekor qilindi va Moskvada Nikolay Aleksandroviç bilan Alisa Gessen-Darmştadtskaya nikohi hamda tojgazarlik tantanalari rejalaştirilmoqda. Bu munosabat bilan balet truppasi Bolşoy teatr sahnasida Rikardo Drigoning yangi «Marvarid» baletini ijro etadi, unda kelin roli balet primasi Lenyaniga möljallangan. Zalda bölgan Matilda, uçun Nikiʼning kelajakdagi töyi zarbа bölgan, asosiy partiyani talab qiladi, Ivan Karloviç buning evaziga unga şart qöyadi: u 32 ta fuete bajarişi kerak böladi.
Şef Vlasov Matilda bilan uçraşib, undan Nikolay II ning xatlarini qaytarişni va uni unutişni talab qiladi. Birgalikda ötkazilgan tundan keyin Matilda Nikolay II ni şaxsan unga aytmaganligi uçun, tuzat ekanligini aytmaganligi va uylanişini aytmaganligi uçun ayblaydi. Nikolay II unga «Sening mening kelinim bölişingni taʼminlaş uçun hamma narsani qilaman» deb vaʼda beradi.
Doktor Fişel Nikolay II va Aliks uçun spiritik seans ötkazadi va Aleksandr III ruhini çaqiradi. Aliks «Niki uçun u katta qurbonlik qildi — pravoslavlikni qabul qildi», deydi. Nikolay II otasining ruhiga heç narsa deyişga ulgurmaydi, seansni beva imperatritsa Mariya Fyodorovna qöpol tarzda töxtatadi. Aliks Fişel bilan birga saroydan mopedda çiqib ketadi, doktor uni öz kelajagini biliş uçun sirtdan kelişga çaqiradi.
Nikolay II knyaz Andreydan Matildaning titul va Polşa taxtiga huquqi borligini isbotlovçi dalillarni topişni söraydi. Arxivda knyaz Andrey Matilda bilan birga işlaydi. Knyaz unga Parijga ketişni taklif qiladi, lekin Matilda rad etadi, çunki u unga uylana olmaydi. Knyaz Andrey Nikolay II örnida bölganida, Matilda bilan hayot uçun taxtdan voz keçgan bölardi, deydi.
Doktor Fişelning Aliks bilan uçraşuvi, unda u Matildaning Aliksning baxtiga tahdid ekanini aytadi.
Matilda uning kvartirasida tintuv ötkazilganini aniqlaydi (ehtimol, sirtqi politsiya boşliği Vlasov Nikolay II ning xatlarini qidirgan). Aliks Nikolay II ning Matilda bilan munosabati borligini bilib oladi.
Doktor Fişel Voronsovni çöktiriş taqlidi bilan qiynaydi, u nima uçun Matildaga şunçalik yopişib olganini tuşunişga harakat qiladi. Vlasov Matildani yöq qilişga tayyor ekanini aytadi, «agar u unga tanlov qoldirmasa». Voronsov doktor Fişelga hujum qiladi va u bilan suv bilan töldirilgan rezervuarda kuraşadi. Parallel montajda Matildaning 32 ta fuete maşq qilişi körsatiladi. Uning maşğulotini Aliks töxtatadi, ular janjallaşadi. Aliks yaşirinça Matildaning qon bilan doğlangan puantini doktor Fişel uçun (uning ğayritabiiy marosimlari uçun) olib ketadi. Fişelning oldiga kelgan Aliks uni ölik holda topadi.
Matilda va Nikolay II poyezd oldida öpişişadi. Nikolay II Moskvadagi tojgazarlikka ketadi va «Hali hammasi emas! Eşityapsanmi?! Hali hammasi emas!» deb baqiradi. Matilda ham knyaz Andrey bilan birga Moskvaga boradi.
Knyaz Andrey Matildani Nikolay II oldiga saroyga olib keladi, ular orangereyada sevişadi. Nikolay II Matilda Moskvada qolişi kerakligini aytadi va u uçun maxsus qurdirgan teatrni körsatadi. Matilda Nikolay II ni tojgazarlikda taxtdan voz keçişni talab qilib ayblaydi. Matilda saroy çiqiş eşigiga qarab yuguradi, Nikolay II köz öngida knyaz Andreyni öpadi va «Bizni duo qiling, Uluğvorligingiz» deydi. Bu sahnani Voronsov yaşirinça kuzatadi.
Tojgazarlik maşqi. Aliks va Mariya Fyodorovna janjallaşadi. Nikolay II onasiga «hammasini töxtatmoqçi» ekanini va «baxtli bölmasligini his qilayotganini» tan oladi. Mariya Fyodorovna tojgazarlikni faqat Nikolay II vafot etgan taqdirdagina bekor qiliş mumkinligini va uning Aleksandr III bilan nikohi dastlab siyosiy bölgan, lekin oxir-oqibat baxtli bölganini javob beradi.
Nikolay II Rossiyada birinçi marta kinematografik filmni namoyiş etadi. Tomoşabinlar orasida knyaz Andrey va Matilda bor, u Nikolay II ga xatlarini qaytaradi. Vlasov Matildani tahdid qiladi va unga tojgazarlikda raqsga tuşişni taqiqlaydi.
Bolşoy teatr. Nikolay II tojgazarlikni şaraflaş uçun «Marvarid» baletini namoyiş etiladi, unda Kelin roli böyiça xonim Lenyani. Grimxonaga Matilda kirib, kumuş yarim niqobni taqadi va sahnaga çiqişga urinadi. Uni balet ustasi Ivan Karloviç va şef Vlasov uşlaydi, lekin Ivan Karloviç Matildani qöyib yuboradi va unga sahnaga çiqişni aytadi. Sahnada Matilda va Lenyani bir vaqtda maşhur 32 ta fuete ni raqsga tuşiradilar, Matilda yiqilib sahnani tark etadi.
Keyinroq Nikolay II Matildani sahnada topadi, u şogirdlarga 32 ta fuete qanday bajarilişini tuşuntirmoqda (sirri şundaki, bir nuqtaga qaraş kerak). Nikolay II Matildaga ular heç qaçon ajralmasliklarini vaʼda qiladi, Matilda esa unga 32 ta fuete ni namoyiş etadi. Ularni Aliks töxtatadi, u podşo loyjasida ötirib, Matildaga qarsak çaladi va «Bravo!» deb baqiradi.
Nikolay II oddiy kiyimda va sayohat sumkasi bilan saroydan çiqib ketadi. Matilda ham yiğiştiradi, lekin uning oldiga Voronsov bostirib kiradi. Voronsov Matildani sovuqqonlikda ayblaydi va özining boşidagi barça kulfatlar uçun unga ayb qöyadi (uning uçun u kelinini taşlab ketgan, u esa osilib ölgan, u esa uruşga ketgan). Voronsov Matildani saroydan paromda zörlab olib ketadi. Paromda yonğin çiqadi, uni Vlasovning buyruği bilan taşkil etişgan — ham öğirlaş, ham yonğin, va keyingi paromning portlaşi (unda Voronsov halok böladi) Vlasovning rejasi edi. Biroq Matilda omon qoladi: uni paromdan Voronsov özi itarib yuboradi, suvdan esa şef Vlasov qutqaradi, çunki u özini «rahmdil odam» deb biladi (öz eʼtirofiga köra) va uni yöqolib ketişni söraydi.
Nikolay II Matilda halok bölgan deb öylaydi. U Aliks bilan munosabatini qayta körib çiqadi va uni birinçi marta qanday uçratganini eslaydi.
Nikolay II ning tojgazarligi 1896-yil 14-mayda bölib ötdi (grigorian taqvimi böyiça 26-may). Nikolay II va Aleksandra Fyodorovna supa tomon yurişadi. Şu vaqtning özida odamlar töpi bepul ziyofat oliş uçun Xodinka maydoniga intiladi. Xodinka maydonidagi tiqiliş va tojgazarlik kadrlari almaşinib boradi. Filmning boşidagi sahna takrorlanadi, unda kelin libosidagi qiz (Matilda) xorlarga yugurib, «Niki!» deb qiçqiradi. Nikolay II huşini yöqotib yiqiladi. Xayollarida Nikolay II Matildaga boradi va hamma oldida öpadi, lekin haqiqatda u turib, tojgazarlikni davom ettiradi.
Haqiqatda Xodinka maydonidagi tiqiliş 1896-yil 18-mayda (grigorian taqvimi böyiça 30-may), tojgazarlikdan tört kun ötib sodir bölgan.
Nikolay II sirtqi politsiya boşliği Vlasov bilan Xodinka maydoni böylab yuradi va tiqilişning oqibatlarini köradi. U aybdorlarni jazolaşni, halok bölganlarning oilalariga imperator hisobidan 500 rubl kumuş berişni va hammani alohida tobutlarda dafn etişni, ommaviy qabrga emas, buyuradi. Keyin Nikolay II özi salyut uçiradi, tiz çökib, peşonasiga xoç tortadi va supadan Xodinka maydoniga qaraydi.
Nikolay II va Aleksandra Fyodorovna birgalikda ibodat qilişadi.
Keyin filmning final titrlari keladi, ularda barça asosiy qahramonlarning keyingi hayoti haqida tarixiy maʼlumot beriladi.
4Syomka guruhi
Ssenariy muallifi: Aleksandr Terexov, iştirokida Maykl…
Ssenariy muallifi: Aleksandr Terexov, iştirokida Maykl Katims
Rejissyor: Aleksey Uçitel
Kompozitor: Marko Beltrami
Operator: Yuriy Klimenko
Boş rassomlar: Yelena Jukova, Vera Zelinskaya, Pavel Zemyanskiy
Kostyum rassomlari: Nadejda Vasilyeva, Olga Mixaylova
Ovoz rejissyori: Kirill Vasilenko
Xoreograf: Aleksey Miroşniçenko
Musiqiy rahbar: Valeriy Gergiyev
5Byudjet
Filmning byudjeti 25 million dollarni taşkil etdi, uning katta qismi dekoratsiya va kostyumlarga sarflandi.…
Filmning byudjeti 25 million dollarni taşkil etdi, uning katta qismi dekoratsiya va kostyumlarga sarflandi. Loyiha faqat rus moliyaviy mablağlari hisobidan, davlat Kino jamğarmasi qöllab-quvvatlaşi bilan amalga oşirildi. Filmga sarflangan 814 million rubldan 280 million rubl davlat subsidiyasi böldi.
6Ssenariy
Filmning ustida işlaş 2010-yildayoq…
Filmning ustida işlaş 2010-yildayoq boşlangan.
Ssenariyni işlab çiqişda önta dan ortiq ssenarist, jumladan AQŞ va Fransiyadan ham, iştirok etdi. Oxir-oqibat muallif sifatida mokumentari janrida işlaydigan va «Katta kitob» hamda «Milliy bestseller» mukofotlari laureati yozuvçi Aleksandr Terexov böldi. Filmning janri tarixiy melodrama sifatida belgilandi.
Ssenariyga kasbiy tarixçilar Sergey Karpov va Sergey Mironenko salbiy baho berişdi, uning haqiqiy voqealar bilan deyarli boğliq emasligini aytişdi. Valiahd va balerinaning romantik munosabatlari haqiqatan ham bölgan (farqlar ularning faqat platonik bölgan-bölmaganligi masalasiga tegişli), ammo Nikolay II va Aleksandra Fyodorovnaning töyidan keyin ular tugagan. Şu bilan birga Sergey Mironenko ssenariyni «ajoyib asar, lekin minus belgisi bilan» deb taʼriflagan.
7Aktyorlarni tanlaş
Balerina Matilda Kşesinskaya roli dastlab ingliz aktrisasi Keyra Nayt-liga taklif qilingan edi, unga ssenariy…
Balerina Matilda Kşesinskaya roli dastlab ingliz aktrisasi Keyra Nayt-liga taklif qilingan edi, unga ssenariy juda yoqqan edi. Ammo suratga oliş yarim yilga keçiktirildi va şu vaqt içida aktrisa homilador bölib qoldi. Uçitelning sözlariga köra, boş rol uçun 300 nomzod körib çiqilgan. Bir kuni unga Varşava kinofestivali direktori qönğiroq qilib, teatr akademiyasining yoş bitiruvçisi Mixalina Olşanskayani körişni taklif qildi; u Polşada 14 yoşida yozgan va eng köp sotilgan bölgan kitobi hamda rus qöşiqlari yozilgan diski bilan tanilgan. Sinovlar vaqtida Olşanskaya suratga oliş guruhini öz energiyasi va hissiy öyini bilan hayratga soldi va ikkinçi dubldan keyinoq unga şartnoma imzolaş taklif qilindi. Şartnomaga köra, boş rol ijroçisining ismi birinçi treyler çiqqunga qadar sir saqlandi.
Nemis knyaz qizi Alisa Gessen-Darmştadtskaya (imperatritsa Aleksandra Fyodorovna) roli uçun Uçitel nemis teatr aktrisasi Luiza Volframni tanladi, uni Berlin «Şaubyune» teatrining Rossiyaga gastrollari paytida körgan edi.
Luiza Volframning teatrdagi şerigi Lars Aydingerni Uçitel psixiatr-şifokor Fişel roliga taklif qilmoqçi bölgan. Ammo Aydinger sinovga kelib, soqol bilan grim qilinganda, suratga oliş guruhi uning Nikolay II ga öxşaşidan şunçalik hayratga tuşdiki, oxir-oqibat unga valiahd roli taklif qilindi, bu avval Danila Kozlovskiyga vaʼda qilingan edi. Uçitel Kozlovskiyni yöqotişni istamadi va unga yangi rol taklif qildi — yarim öydirma qahramon: Kşesinskayaga oşiq zobit Voronsov. Kozlovskiy juda xafa böldi, lekin oxir-oqibat rozi böldi.
Teatrdagi şuhrat keltirgan Gamlet va Richard III rollaridan taşqari, 40 yoşli Lars Aydinger allaqaçon nemis melodramalari «Boşqalar» (2009) va «Qolgan hamma narsa» (2012)da, ingliz tarixiy kartinasi «Golsius va Pelikanlar kompaniyasi» (2012)da hamda fransuz trilleri «Şaxsiy xaridor» (2016)da suratga tuşgan edi.
Kadrda asosan 1905-yilda işlab çiqarilgan Ov324 lokomotivi körinadi.
8Suratga oliş
Uçitelning «Rok» studiyasi filmning suratga olinişini 2014-yil iyunida boşladi. Jadvalga köra, suratga oliş…
Uçitelning «Rok» studiyasi filmning suratga olinişini 2014-yil iyunida boşladi. Jadvalga köra, suratga oliş ijroçilarning boşqa filmlardagi bandligi va tabiiy joylarni kutiş sababli bir neça bosqiçda ötdi.
Suratga oliş Tsarskoye Selodagi Katta Yekaterina va Aleksandr saroylarida, şuningdek Sankt-Peterburgdagi Yusupovlar saroyi, Yelagin saroyi va Mariinskiy teatrida ötkazildi. Film dekoratsiyalari 2015-yil 25-iyulda Kronştadtdagi Şanz qalʼasida körildi. Bundan taşqari, bu film uçun Kreml Uspen soborining 36 kvadrat metrli 36 metrlik dekoratsiyasi qurildi (soborning özida suratga oliş olib borilmadi, çunki suratga oliş guruhiga ish uçun yetarli vaqt ajratilmagan edi), Daryo pontonidagi saroy va Imperator temir yöl tarkibi vagonlarining interyerlari.
Film uçun tojgazarlik baletining epizodi qisman tiklandi (xoreografiya, kostyumlar, dekoratsiyalar). «Matilda» filmining balet sahnalari Mariinskiy va Bolşoy teatrlarida suratga olindi. Bolşoyda bir neça kun, Mariinskiyda esa bir haftadan köproq.
Film uçun 5000 kostyum tayyorlandi, ularni yaratişga 17 tonnadan ortiq mato sarflandi. Aktyorlar suratga oliş jarayonining borişini oşkor etmaslik töğrisida şartnoma imzoladilar.
9Musiqa
Amerikalik kompozitor Marko Beltramining filmga musiqasini Valeriy Gergiyev boşqaruvidagi Mariinskiy teatri…
Amerikalik kompozitor Marko Beltramining filmga musiqasini Valeriy Gergiyev boşqaruvidagi Mariinskiy teatri simfonik orkestri yozdi, u şuningdek kinofilmning musiqiy prodyuseri hamdir.
10Maslahatçilar
Rejissyorning sözlariga köra, suratga olişda ilmiy va tarixiy maslahatçilar, şuningdek çerkov sirlari böyiça…
Rejissyorning sözlariga köra, suratga olişda ilmiy va tarixiy maslahatçilar, şuningdek çerkov sirlari böyiça maslahatçi ham iştirok etgan.
Patriarxal madaniyat kengaşining masʼul kotibi Tixon (Şevkunov) filmga maslahatçi bölişdan boş tortdi; u Aleksey Uçiteldan bu taklifni ssenariy deyarli tayyor bölgan paytda oldi. Voqealarga izoh berib, episkop Tixon maslahatçilarga murojaat ssenariy işlab çiqilişidan oldin bölişi kerak bölgan töğri ketma-ketlik buzilganini bildirdi.
11Prokatga tayyorgarlik
Filmning birinçi treyleri 2016-yil aprelida çiqarildi. Filmning prokatga çiqişi 2017-yil 30-martga…
Filmning birinçi treyleri 2016-yil aprelida çiqarildi. Filmning prokatga çiqişi 2017-yil 30-martga belgilangan edi, lekin keyin 26-oktabrga köçirildi. Prokatçi kompaniya vakilining sözlariga köra, bu Gollivud filmlari bilan raqobatni kamaytiriş uçun qilingan va filmni tekşiriş töğrisida Boş prokuraturaga murojaatlar bilan boğliq emas.
12Prokat guvohnomasi
2017-yil 10-avgustda Madaniyat vazirligi filmga «16+» toifasidagi prokat guvohnomasini…
2017-yil 10-avgustda Madaniyat vazirligi filmga «16+» toifasidagi prokat guvohnomasini berdi.
2017-yil 5-oktabrda yopiq namoyiş va jamoatçilik kengaşi tomonidan filmni muhokama qilingandan söng, madaniyat vaziri Vladimir Medinskiy deputat söroviga javoban — jamoatçilik kengaşini çaqiriş va filmning prokat guvohnomasini qaytarib oliş masalasini körib çiqiş zarurati haqida — bunday harakatlar uçun qonuniy asos yöqligini bildirdi.
13Premyera
Filmning premyeradan oldingi namoyişi Rossiyada birinçi marta 2017-yil 11-sentabrda Vladivostokda «Illyuzion…
Filmning premyeradan oldingi namoyişi Rossiyada birinçi marta 2017-yil 11-sentabrda Vladivostokda «Illyuzion sentr» kinoteatrining bir vaqtning özida törtta zalida bölib ötdi. Bunda misli körilmagan xavfsizlik çoralari körildi. Xususan, tomoşabinlarni metall detektorli qöriqçilar tekşirdi, zallarda xavfsizlik xizmati xodimlari bor edi. Rejissyor seans boşlanişidan oldin har bir zalda tomoşabinlar bilan muloqot qildi.
Novosibirskda «Matilda» filmining premyeradan oldingi namoyişi «Lyuksor» kinoteatrida 2017-yil 22-sentabrda soat 18:00 da, muxolifatçi Aleksey Navalniyning saylov mitingi bilan bir vaqtda bölib ötdi. Rejissyor premyeradan oldingi namoyişga kela olmadi, lekin tomoşabinlarga murojaat bilan video yozdi. Kinoteatr manziliga tahdidli xatlar kelgani sababli maxsus xavfsizlik çoralari körildi. Filmga kelgan tomoşabinlar ramkalardan ötişdi, zal oldida it bilan kinologlar turişdi. Baribir uçta nomaʼlum şaxs kinoteatrga kirişga muvaffaq bölib, «Ustoz yomonlikka örgatadi» va «Ehtiyot böling, aqldan oziş konsentratsiyasi yuqori!» degan plakatlarni yoyişdi.
Filmning premyerasi 2017-yil 23-oktabrda Sankt-Peterburgdagi Mariinskiy teatrida bölib ötdi, uning sahnasida Matilda Kşesinskaya raqsga tuşgan edi. Moskva premyerasi 24-oktabrda «Oktabr» kinoteatrida böldi.
2017-yil 26-oktabrda film butunrossiya prokatiga çiqdi.
14Prokatdan voz keçiş
2017-yil avgust oyida Inguşetiyada filmni körsatişdan voz keçiş haqida maʼlum böldi. Bu haqda yagona inguş…
2017-yil avgust oyida Inguşetiyada filmni körsatişdan voz keçiş haqida maʼlum böldi. Bu haqda yagona inguş kinoprokatçisi «Döstlik» kinoteatri öz vakili orqali xabar berdi va filmda «qaysi konfessiyaga mansub bölişidan qatʼi nazar, işonuvçilarning diniy his-tuyğularini haqorat qiluvçi» sahnalar borligi sababli film körsatilmasligini tuşuntirdi. Bundan taşqari, Tatariston va Qabardino-Balqariyada prokatga çeklovlar qöyilişi mumkinligi haqida maʼlumot keldi (kinoprokatçilarning bir qismi tomonidan prokatdan voz keçiş şaklida).
2017-yil 8-sentabrda körsatilmagan sabablarga köra Kemerovo viloyatidagi barça munitsipal kinoteatrlar, jami 88 tasi, filmni körsatişdan voz keçgani haqida maʼlumot keldi. Viloyatda jami 109 ta kinematografiya muassasasi bor.
2017-yil 12-sentabrda «Sinema park» va «Formula kino» birlaşgan kinoteatrlar tarmoği xavfsizlik mulohazalariga köra Aleksey Uçitelning kartinasini körsatişdan voz keçgani maʼlum böldi, ammo 13-oktabrda tarmoq xabar berdi, xavfsizlikni taʼminlaş bilan boğliq muammolar hal etilgani sababli film baribir uning ekranlariga çiqadi.
2017-yil oktabr oyida Tver viloyatining «Tverʼgosfilmfond» davlat byudjet madaniyat muassasasi filmni sotib olmasligi va prokat qilmasligi haqida maʼlumot paydo böldi. Sabab sifatida filmning atrofida yuzaga kelgan «ziddiyatli vaziyat» körsatildi.
15Moliyaviy muvaffaqiyatsizlik
Ekspertlarning 2017-yil sentabrda bildirgan fikriga köra, filmning özini oqlaşi uçun taxminan 1,7 milliard…
Ekspertlarning 2017-yil sentabrda bildirgan fikriga köra, filmning özini oqlaşi uçun taxminan 1,7 milliard rubl yiğiş kerak edi.
2017-yil oktabr oyining oxiriga kelib filmning haqiqiy kassa tuşumi vazir Medinskiy va rejissyor Uçitelning umidlarini oqlamadi. Kino tanqidçisi Sergey Şoloxov past kassa tuşumini federal kanallarning reklama körsatişdan boş tortişi va «noqulay axborot maydoni» yaratgan janjal bilan izohladi:
…ilğor jamoatçilik uçun Poklonskayaning barça gaplari — bu tabiiy reklama, oddiy odam uçun esa — antireklama.
2019-yilda çop etilgan tadqiqotda byudjet 1,5 milliard rubl bölganida «Matilda» 537 million rubl yiğib, 1,28 milliard rubl zarar körsatgani aniqlandi. Şunday qilib, «Matilda» Kino jamğarmasi qöllab-quvvatlagan eng zararli film böldi.
16Xalqaro prokat
Qozoğistonda film prokatga ruxsat etildi. 2017-yil 26-sentabrda Astanada Madaniyat va sport vazirligi hamda…
Qozoğistonda film prokatga ruxsat etildi. 2017-yil 26-sentabrda Astanada Madaniyat va sport vazirligi hamda Qozoğiston Dinlar va fuqarolik jamiyati masalalari vazirligi xodimlari uçun filmning oldindan namoyişi bölib ötdi. Amaldorlar filmni körib, uni nafaqat tomoşabin sifatida, balki mutaxassis sifatida ham baholaşdi. Natijada «16+» yoş reytingi bilan prokat guvohnomasi berildi.
17Mini-serial
2017-yil noyabrda Aleksey Uçitel filmni uç qismli serialga kengaytiriş rejalarini eʼlon qildi. Qismlarning…
2017-yil noyabrda Aleksey Uçitel filmni uç qismli serialga kengaytiriş rejalarini eʼlon qildi. Qismlarning umumiy хronometraji uç soatdan ortiq böldi. Rejissyorning sözlariga köra, serialda ikkinçi darajali qahramonlarning syujet çiziqlari kengaytiriladi. Serialning premyerasi 2019-yil 1-oktabrda bölib ötdi.
Televersiya «Tojgazarlik» nomi bilan çiqdi (4 qismli mini-serial, har bir qism 40 daqiqadan).
Matn: maqola tarjimasi «Матильда (фильм, 2017)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.