«Max Payne» (ingl. Max Payne) — 2008-yilda rejissyor John Moore suratga olgan triller, kompyuter öyini Max Payneʼning ekranlaştirilgan varianti.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Mark Wahlberg, Mila Kunis, Beau Bridges
3Syujet
Nyu-York politsiya departamentining detektivi Max Payne uç yildan beri oçilmagan jinoyatlar bölimida işlaydi.…
Nyu-York politsiya departamentining detektivi Max Payne uç yildan beri oçilmagan jinoyatlar bölimida işlaydi. Ish vaqtidan taşqari u xotini Michelle va ularning kiçik bolasini öldirgan qotilni topişga harakat qiladi — ular uç yil oldin nomaʼlum şaxs tomonidan öldirilgan edi. Max qotilning ikki hamkorini otib taşlagan, ammo qotilning özi undan qoçib qutulgan. Maxʼning axborotçisi Trevor uni qotil bilan boğliq bölişi mumkin bölgan odamga yönaltiradi — «Valkyr» (ingl. valkyr) giyohvandligi bilan şuğullanuvçi mayda jinoyatçiga. Max metro bekatidagi jamoat hojatxonasida giyohvand va uning ikki hamrohi bilan otişma uyuştiradi. Ğalaba qozongaç, u giyohvandni söroq qiladi, ammo undan javob ололмайди. U yana tungi klubda Trevorni topadi (klub giyohvandlar uyi bölib çiqadi) va axborotçidan yana biror işora olişga urinadi. Klubda Max ikki opa-singilni — bandit Monani va öta erkin giyohvand Natasha Saxni, şuningdek, tanasi tatuirovkalar bilan qoplangan mafioz Jack Lupinoni uçratadi. Max va Natasha navbat bilan bir-birini noxuş vaziyatlardan qutqaradi: Max Nataşani Mona bilan suhbatidan çalğitadi, Nataşaning paydo bölişi esa Lupino bilan Max örtasidagi töqnaşuvni oldini oladi. Biroq Monaning körinişi unga Miçelleni eslatadi. Nataşaning bilagida metrodagi giyohvand qölidagi bilan bir xil — qanotli patli tatuirovkani körgan Max bu yangi tanişini uyiga taklif qiladi. «Valkyr» taʼsiri ostida bölgan Natasha Maxni yotoqqa taklif qiladi, ammo uning xatti-harakati Maxda xotinining ölimi haqidagi noxuş xotiralarni uyğotadi va u ayolni uydan haydab yuboradi. Xiyobondagi galyutsinatsiyalar Nataşada kuçayadi — qanotli «valkyr» yirtqiç mavjudotlar uni quvib, bölaklarga ajratadi. Aslida uni Jack Lupino moçete (uzun piçoq) bilan öldiradi.
Ertasi kuni ertalab Max işga kelganida, uning eski dösti, Alex Balder — xotini va bolasining qotilligi işini olib borayotgan qotillik bölimi detektivi — uni maşinaga ötqazib, Natasha Saxning öldirilgan joyiga — Maxning uyi yaqinidagi xiyobonga olib boradi. Nataşaning jasadi qattiq şikastlangan va bölaklarga bölingan; ammo qoldiqlari orasida Maxʼning hamyoni topiladi — uni Natasha oldingi keçada öğirlagan edi. Şu tariqa Max uning öldirilişi işida gumonlanuvçiga aylanadi. Alex Nataşaning qölidagi qanotsimon tatuirovkani payqaydi, Michelle qotilligi işiga oid suratlarni közdan keçiradi va Max tomonidan otib taşlangan bosqinçilardan birining şunga öxşaş tatuirovkali suratini topadi. Alex telefon orqali Max bilan öşa uyda uçraşişni belgilaydi; ammo Max uyga qaytganida eşikni buzilgan, Alexni esa öldirilgan holda topadi. Uyda bölgan qotil Maxga hujum qilib, uni kaltaklaydi, ammo tirik qoldiradi.
Max kasalxonada huşiga keladi. Unga otasining eski dösti, sobiq politsiya detektivi B. B. («Bibi») Hensley taşrif buyuradi; hozir u dorivor işlab çiqariş yirik korporatsiyasi «Aesir»da xavfsizlik bölimi boşliği bölib işlaydi — Max xotini ham ölimidan oldin şu yerda işlagan edi. Ular Alexning dafn marosimiga boradilar; yölda B. B.ning işxonasiga — «Aesir»ning ştab-kvartirasi joylaşgan osmonöpar binoga kirişadi. U yerda Maxni kompaniya rahbari Nicole Horn kutib oladi; u Maxni ham, uning xotinini ham yaxşi eslaydi. Dafn marosimida Alexning bevasi Krista Maxni eri ölimida aybdor deb eʼlon qiladi va uni haydab yuboradi. Max uydan çiqqanda uni içki tekşiruv bölimi leytenanti Jim Bravura töxtatadi. Bravura Maxni söroq qilmoqçi böladi, ammo heç narsaga erişa olmaydi. Max undan qoçib, yangi ğoyaga berilib, Alexning kabinetiga bostirib kiradi va uning ölimidan oldin olib borgan işlarini qayta közdan keçiradi. Natasha Saxning işida u uning oxirgi qönğiroği haqidagi maʼlumotni topadi — Owen Green ismli şaxsga.
Max bu odamni topişga harakat qiladi. U Nataşaning singlisi, bandit Mona Sax bilan töqnaşadi; Mona uni Nataşani öldirişda ayblaydi va kaltaklaydi. Max uni qotil özi emasligiga işontiradi va ular birgalikda «Valkyr»dan butunlay halok bölgan giyohvand Owen Green oldiga boradilar. Greenning tanasida ham qanot şaklidagi tatuirovkalar bor; «mehmonlar»ni körib, u binoning yuqori qavatidagi devor teşigiga özini taşlab öz joniga qasd qiladi — giyohvand alahsiraşida unga teşikdan qanotli «valkyr» uni itarib yuborayotgandek tuyuladi. Max va Mona tatuirovka salonga boradilar; usta tatuirovkaçi ularga qanotlar skandinav mifologiyasidagi jang fariştalari — valkyriyalarni anglatişini aytadi. Valkyriyalar jang maydonida uçib yurib, jangçilarni jannatga olib ketadi deb işonilgan. Bunday tatuirovka qilganlar valkyriyalarning homiyligiga umid qilganlar. Mona qurol savdogari Lincoln bilan uçraşadi, u uni mafioz Lupinoga yönaltiradi — Lupino özining kiçik armiyasini töplayapti. Max esa marhum xotini Michelle hujjatlari saqlangan omborga boradi va ularning hammasi kimdir tomonidan olib ketilganini aniqlaydi.
U B. B. bilan barʼda yana uçraşadi va uni Miçellening sobiq rahbari — Jason Colvin ismli şaxsning nomini aytişga köndiradi. Max Colvinning oldiga «Aesir» ştab-kvartirasiga boradi, uni kabinetga qamab, kaltaklaydi; Colvin dahşatga tuşib Maxga aytadi: ularning guruhi mudofaa vazirligi bilan şartnoma asosida işlagan va superjangçilar yaratiş uçun «Valkyr» preparatini işlab çiqqan. Keyinçalik preparat giyohvand modda sifatida tarqalib ketgan. Loyiha esa preparatning past samaradorligi tufayli yopilgan — «Valkyr» sinovidan ötkazilgan köngillilar askarlardan faqat bir neçtasida haqiqatan ham yengilmas jangovar ruh paydo bölgan, qolganlarda esa dahşatli galyutsinatsiyalar boşlanib, «Valkyr»ga kuçli qaramlik şakllangan. Max «Valkyr» loyihasi hujjatlari solingan papkani olib, Colvin bilan birga binodan çiqib ketişga harakat qiladi. Signal böyiça yetib kelgan «maxsus kuçlar guruhi» Colvinni öldiradi, söng Paynni ham otmoqçi böladi; Max ulardan ham, yetib kelgan leytenant Bravuradan ham qoçişga muvaffaq böladi.
Max va Mona papkadagi videodiskni tomoşa qiladilar. Unda boşqa yozuvlar orasida «Valkyr» aynan kerakli tarzda taʼsir qilgan askarlardan biri bilan intervyu ham bor — bu unga özining yengilmasligi hissini bergan askar, dengiz piyodasi Jack Lupino, hozir esa gangster. Mona körsatmasi böyiça (özi esa aniq ölimga borişni istamaydi) Max Lupinoning uyiga — «Ragnarok» tungi klubiga boradi va Lupinoning odamlari bilan bir neça jangdan söng mafioz bilan yuzma-yuz keladi. Ularning duelʼi teng holatga aylanadi, uni tasodifan paydo bölgan B. B. hal qiladi — u Lupinoni otib taşlaydi.
Max oilasini va Alexni Lupino emas, balki aynan B. B. öldirganini tuşunadi va buni B. B.ga aytadi. Ammo B. B.ning hamrohi — xavfsizlik bölimidagi örinbosari Maxni huşidan ketkazib, qöliga kişan soladi. B. B. va uning hamrohi Maxni dengiz portiga olib çiqadilar va B. B. vaziyatni tuşuntiradi. «Valkyr» köpçilik odamlarda qaramlik keltirib çiqarganini aniqlagaç, B. B. uni giyohvand modda sifatida sotişni boşlagan va Maxʼning xotini Michelle uning iflos işlari haqida tasodifan bilib qolganda uni öldirgan. B. B. Maxni çöktirib yubormoqçi, buni giyohvand moddalarni haddan taşqari dozalaşdan kelib çiqqan baxtsiz hodisa sifatida körsatmoqçi — şu maqsadda u Maxʼning kurtka çöntagiga ikkita «Valkyr» kapsulasini solib qöyadi. Max özining bölajak qotillaridan qoçib, muz qoplagan Gudzon daryosiga sakraydi. U muzli suvda deyarli çökib ketadi, ammo Michelle va bolasining körinişi unga kuç topib, qirğoqqa çiqişga yordam beradi.
Max juda holdan toygan va sovuqdan öliş arafasida turadi; B. B.dan qasos oliş uçun kuç topiş maqsadida u ikkala ampulani ham qabul qiladi. Ular unga Lupinoga taʼsir qilganidek taʼsir qiladi — yonayotgan osmonda valkyriyalar körinişini va özining yengilmasligi hissini beradi. Binoga qaytib kelgan B. B. «Aesir»da bilib oladiki, Bravura Maxʼning «jinoyatlari» tekşiruvida nomuvofiqliklarni payqagan (Colvinni Max emas, balki «Aesir» xodimlari kiyimini almaştirib olgan odamlar öldirgan) va FQBni işga jalb qilgan. B. B. qoçişga urinadi, ammo Max «Aesir»ning korporativ maxsus kuçlariga qarşi jangga kirişib, unga yetib keladi; unga Mona yordam beradi. «Aesir» rahbari Nicole Horn B. B.ni taşlab ketadi — unga qutqaruvçi vertolyot yubormaydi. B. B.ning örinbosari binoni minalaydi va Mona tomonidan otib taşlangaç, bir neçta qavatni birdaniga portlatadi. Bu Maxni B. B.dan keyin binoning tomiga, vertolyot maydonçasiga kötarilişiga tösqinlik qilmaydi; u yerda Max Payne nihoyat xotinining qotilini yöq qiladi. Uni Bravura çaqirgan maxsus kuçlar örab oladi — bu safar korporativ emas, balki haqiqiy.
Titrlardan söng Max va Mona öşa barda, Max B. B. bilan suhbatlaşgan joyda, «Aesir» korporatsiyasining keskin yuksalişi haqidagi maqolani öqiydilar va ularning haqiqiy duşmani Nicole Horn ekanini tuşunadilar.
4Işlab çiqariş
Filmning syujetiga köra voqealar Nyu-Yorkda bölib ötadi, ammo film Torontoda suratga olingan. Max Payne…

Filmning syujetiga köra voqealar Nyu-Yorkda bölib ötadi, ammo film Torontoda suratga olingan. Max Payne işlagan politsiya bölimining fasadi Kanada tijorat banki (CIBC) binosining fasadi.
Max Payne giyohvandlar bilan otişma uyuştirgan Roscoe Street metro bekati — Torontoning Lower Bay metro bekati.
Final epizod bino tomida, vertolyot maydonçasi joylaşgan joyda bölib ötadi. Suratga oliş uçun zarur bölgan tabiiy joyni topiş imkoni bölmagani sababli, dekoratsiya studiyada «yaşil ekran» fonida qurilgan. Nyu-Yorkning fon tasviri keyinroq kompyuter grafikasi yordamida qöşilgan.
5Tanqid
Film salbiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida 138 ta şarh asosida «çirigan» reytingi şkalasi böyiça 16 %…

Film salbiy şarhlar oldi. Rotten Tomatoes saytida 138 ta şarh asosida «çirigan» reytingi şkalasi böyiça 16 % oldi va bir ovozdan şunday xulosa çiqarildi: «Film yaratuvçilari uslubiy harakatlardan maqtansa-da, Max Payne özi izçil bölmagan syujet va rejissura tufayli zarar köradi». Yana bir agregator sayt — Metacritic — 25 ta şarh asosida filmga mumkin bölgan 100 ballik şkala böyiça 31 ball berdi, bu umuman salbiy baholardan dalolat beradi.
Tom Long filmning yil eng yomon filmi bölişi mumkinligini taʼkidladi.
Urban Cinefile jurnalining Lyuis Keller filmning eng ajoyib elementi sifatida uning işlab çiqarişning texnologik tayyorgarligini qayd etdi.
Australian Film Critics Association va Cinephilia uçun yozgan Bryus Paterson «Mark Wahlberg ğayratli va qatʼiy odamlar rollari uçun juda mos» deb yozdi, ammo valkyriyalar haqida xulosa qildi: «ularni yanada norvegça va kamroq qörqinçli qiliş mumkin edi».
Tanqidçi Armond White filmni himoya qilib, Mur «kundalik hayotning haqiqiy qörquvlarini oçadi va uning ishi syujetdan köra rangli tasvirlarga boyroq» deb taʼkidladi. Syujetning ikkinçi darajaliligi «komikslar», «Betmen», «Muşuk ayol» va «Universal askar» fonida aniq sezilib turadi.
IGN sayti şarhlovçisi Jim Vejvoda «Walberg filmga kulrang ranglarni bergani ham filmning muvaffaqiyatiga yordam bermaydi…» deb yozdi. U «geymerlar bu narsani öyin bilan soliştirganda hafsalasi pir böladi» deb taʼkidladi.
Şunga qaramay, IGN 2008-yilning «Eng yaxşi kompyuter öyini ekranlaştirilişi» mukofotini filmga berdi.
Max Payne öyinining prodyuseri va 3D Realms asosçisi Scott Miller 2024-yilda filmni körganda darhol hafsalasi pir bölgani va xafa bölganini esladi. Uning sözlariga köra, «syujet Fox kompaniyasiga sotgan asl ssenariydan keskin farq qilardi. Muammo şundaki, film rejissyori ssenariyni şunday özgartirdiki, u endi öyin syujetiga öxşamay qoldi». Miller atrofdagilarga ekranlaştiriş «falokat» ekanini aytgan, studiyaga esa elektron poçta orqali xat yuborilgan, unda ekranlaştirişdagi «önlab» asosiy xatolar körsatilgan. Şunga qaramay, prodyuser zamonaviy Gollivud asl ssenariyga qaytib, Miller va Sam Lake maslahatçi sifatida jalb etilsa, «Max Payne»ni töğri suratga olişga qodir ekaniga işonadi.
6Kassa daromadlari
Salbiy şarhlarga qaramay, «Max Payne» birinçi hafta oxiridayoq 17 639 849 dollar yiğib, teatr kassa…

Salbiy şarhlarga qaramay, «Max Payne» birinçi hafta oxiridayoq 17 639 849 dollar yiğib, teatr kassa daromadlari böyiça birinçi örinni egalladi.
2008-yil 1-dekabrga kelib film AQŞda 40 150 308 dollar, xalqaro miqyosda 40 300 000 dollar yiğdi; dunyo böyiça umumiy daromad 87 066 930 dollarni taşkil etdi. Film ulkan muvaffaqiyat qozonmagan bölsa-da, «Hitman», «Silent Hill» va «Resident Evil» kabi boşqa kompyuter öyinlari ekranlaştirişlari qatorida turadi. Kompyuter öyinlari ekranlaştirişlari orasida film kassa daromadi böyiça töqqizinçi örinni egallaydi.
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Макс Пэйн (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
