Qora libosli odamlar

«Men in Black» — Amerikalik ilmiy-fantastik komediya-jangari film, 1997-yil. Rejissyori Barry Sonnenfeld. Film Marvel Comics naşriyotining şu nomli komikslar seriyasiga asoslangan bölib, sirli hukumat taşkiloti «Men in Black» ning ikki xodimi faoliyatini hikoya qiladi. Bu taşkilot Yerda musofirlarning bölişini nazorat qiladi.

Filmda Will Smith va Tommy Lee Jones boş rollarda ijro etgan.

Film «Oscar» mukofotini eng yaxşi grim uçun qölga kiritgan.

Filmda musofir sifatidagi epizodik rollarda rejissyor Barry Sonnenfeld va uning qizi Chloe Sonnenfeld, kinorejissyorlar George Lucas va Steven Spielberg (oxirgisi «Men in Black» filmining ijroçi prodyuseri ham bölgan), kinoaktyorlar Danny DeVito va Sylvester Stallone, pop-qöşiqçi Dionne Warwick, telejurnalist Al Roker, yozuvçi Tony Robbins, dizayner Isaac Mizrahi, siyosatçi Newt Gingriç va pop-musiqaçi Michael Jackson iştirok etişadi.

Ssenariy Lowell Cunninghamning The Men in Black graphic novel asarlari asosida yozilgan. Bu komikslar 1990-yilda naşr etilgan va hatto AQŞda ham keng tanilmagan edi. Aslida mualliflar ulardan faqat musofirlar bilan şuğullanuvçi, yarim afsonaviy va yaşirin hukumat idorasi ğoyasini olişgan. Bu yerda mualliflar materialni taqdim etişda öziga xos xususiyatni, yangi gaglar uçun komik asosni topa olişgan: musofirlar bilan işlaydigan agentlik — superqahramonlar emas, balki amaldorlar, hatto maʼlum maʼnoda byurokratlar, ular faqat özlarining fantastik, lekin odatiy işini bajarişadi. Begona aql bilan muloqot konveyerga qöyilgan: gumanoidlar va gumanoid bölmaganlar — hammasi bojxonada umumiy navbatda turişadi. Şu jihatdan «Men in Black» «The French Connection», «Ghostbusters» va 1960-yillardagi «The Man from U.N.C.L.E.» serialiga öxşaydi. Bunday ğayrioddiy yondaşuv Barry Sonnenfeld ning belgisi bölib, u tomoşabinlarga şunday filmlari bilan esda qolgan («The Addams Family», «Get Shorty»).

Syujet va dialoglar tegişli aktyorlik işisiz bunçalik taassurot qoldirmas edi. Sovuqqon va sinik maxsus agent — odatiy rol bölib, Tommy Lee Jones unga köp marta duç kelgan. «Men in Black» filmida u bu rolga öziga xos komik soya bera olgan. Uning şerigi Will Smith ham obrazga aniq mos keladi va ular bilan muvaffaqiyatli aktyorlik duetini taşkil etadi. Rolling Stone şarhlovçisi haşarot-musofir obrazini Vincent DʼOnofrio ning haqiqiy ijrosini qayd etdi, u «rolga kiriş» tuşunçasiga yangi maʼno bergan. Boş ayol rolini ijro etgan Linda Fiorentino ham taassurotni buzmaydi, garçi u erkak hamkasblari darajasiga biroz yetolmagan bölsa-da.

Filmda şaharning öz alohida «roli» bor — Nyu-York. Binolar, inşootlar va manzaralar: Guggenheim muzeyi, Brooklyn — Battery tunneli ventilyatsiya minorasi, Nyu-York jahon körgazmasi, Unisphere, Fluşing Meadows parkidagi Şea Stadium arenasi va boşqa joylar. Film yaratuvçilari musofirlarni tasvirlaşdagi şablonlardan iloji boriça qoçişga harakat qilişgan. Filmning muvaffaqiyati asosan Industrial Light and Magic studiyasi (maxsus effektlar) va Rick Baker ning ishi bilan boğliq. U Gollivudning maşhur monstrlar va musofirlar mutaxassisi.

Chris ÖDonnell agent J rolini taklif qilingan birinçi aktyor bölgan. Lekin ÖDonnell buni rad etgan, çunki bu rol u «Batman Forever» (1995) va «Batman & Robin» (1997) filmlarida Dick Grayson (Robin) sifatida ijro etgan yana bir yangi kelgan qahramon rolining takrori deb hisoblagan. Rol oxir-oqibat Will Smith ga tegdi.

Film AQŞda 1997-yil 3-iyulda prokatga çiqdi. Bundan bir yil oldin ekranlarga yana bir ilmiy-fantastik film — «Independence Day» çiqqan edi. Bu ham Will Smith boş rolda bölgan blokbaster edi. Ikkala filmda ham boş qahramonlar musofirlar bilan ish körişadi, ammo filmni yaratiş yondaşuvi tubdan farq qilgan. Tanqidçilar Zonnenfeld işiga «Independence Day» ga qaraganda ança iliqroq munosabatda bölişdi. Ular, avvalo, ajoyib didni va ğayrioddiy, esda qolarli narsa yaratişga urinişni qayd etişdi («Film bir soniya ham çözilmaydi, syujet heç qayerda „osilib qolmaydi“, garçi davomiyligi [97 daqiqa] şunday sinf filmlari uçun nisbatan kiçik bölsa ham»).

1997-yilning özi tanqidçilar tomonidan ketma-ket muvaffaqiyatsizliklar qatori sifatida baholandi («Speed 2», «Batman & Robin»). Ammo bu film asosan tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi va prokatda muvaffaqiyatli böldi: jahon prokatida 589 million dollar, byudjeti 90 million $ (1997-yilda «Titanic»dan keyingi ikkinçi körsatkiç).

James Berardinelli fikriça, filmda köp byudjetli postanovkalarda kam uçraydigan narsaga erişilgan: yaxşi ilmiy-fantastik ğoya va yaxşi matn. Birinçi qaraşda yengil komediya faqat ironik maʼnoga ega emas: xotirani köp marta öçiriş, istalmagan xotiralardan qutuliş, Nyu-Yorkda ming beş yuz musofirning qonuniy va noqonuniy muhojirlar sifatida yaşaşi — bunday lahzalar kartinaga alohida jozibа baxş etadi.

New York Times tanqidçisi Janet Maslin şarhida komediya ustida işlagan jamoa erişgan istisnoiy uslubiy uyğunlik haqida yozdi. Mick LaSalle (San Francisco Chronicle) film yaxşi taassurot qoldirib, uni qayta-qayta tomoşa qilgisi kelişini yozdi.

Chicago Tribune dan Gene Siskel filmga tört yulduzdan uç yarim yulduz qöydi va uni «aqlli, kulgili va zamonaviy sarguzaşt filmi, yoz paytida suratga olingan, avtohalokatlar va portlaşlarga töla» deb atadi. Chicago Sun-Times dan Roger Ebert filmga tört yulduzdan uç yulduz qöydi, ayniqsa filmning samimiy hazilini va Rick Baker yaratgan musofir jonzotlar dizaynini taʼkidladi.

1998 — «Oscar» mukofoti

Eng yaxşi grim (Rick Baker, David LeRoy Anderson)

«Oscar» mukofoti uçun nominatsiyalar

Eng yaxşi sanʼat rahbari ishi

Eng yaxşi musiqa

1998 — BAFTA mukofotiga nominatsiya — eng yaxşi maxsus effektlar

1998 — «Golden Globe» mukofotiga nominatsiya — eng yaxşi musiqiy film/komediya

1998 — Grammy mukofotiga nominatsiya — filmga eng yaxşi instrumental kompozitsiya

1998 — MTV Movie Awards mukofoti — eng yaxşi janjal (Will Smith va musofir-haşarot örtasida), filmdagi eng yaxşi qöşiq (Will Smith «Men in Black»)

1998 — MTV Movie Awards mukofotiga nominatsiya — «eng yaxşi film», eng yaxşi komik rol, eng yaxşi ekran dueti

1998 — Satellite Award mukofoti — «eng yaxşi film»

1998 — Satellite Award mukofotiga nominatsiya — tört toifada nominatsiyalar

1998 — ASCAP mukofoti — eng yaxşi kassa natijalari (top box office film)

1998 — Teen Choice Awards mukofotiga nominatsiya — eng yaxşi film

1998 — AQŞning kinorejissyorlar gildiyasi mukofoti

1998 — Kanzas-Siti kinokritiklar assotsiatsiyasi mukofoti — «eng yaxşi ikkinçi darajali aktrisa» (Linda Fiorentino)

1998 — AQŞning tovuş muhandislari assotsiatsiyasi mukofoti «Golden Reel» — «eng yaxşi tovuş muhandisligi va dialoglar».

«Men in Black: The Series» — multserial (1997—2001), filmning kanonik bölmagan davomi;

«Men in Black II» — 2002-yilda çiqqan;

«Men in Black 3» — 2012-yilda çiqqan;

«Men in Black: International» — asl trilogiyaning spin-offi, 2019-yilda çiqqan.

Will Smith — «Men In Black»

Snoop Doggy Dogg — «We Just Wanna Party With You»

Genuwine — «Iʼm Feelin' You»

Alicia Keys — «Dah Dee Dah (Sexy Thing)»

Will Smith — «Just Cruisin'»

The Roots — «The Notic (Featuring DʼAngelo)»

Trey Lorenz — «Make You Happy»

NAS — «Escobar 97»

Emoja — «Erotic City»

A Tribe Called Quest — «Same Ol' Thing»

Destinyʼs Child — «Killin' Time»

3T — «Waitin' for Love»

De La Soul — «Çanel No. 5 Fever»

Buckşot LeFonque — «Some Cow Fonque (More Tea, Vicar-)»

Danny Elfman — «M.I.B. Main Theme»

Danny Elfman — «M.I.B. Closing Theme»