Michael

1966-yilda Indiana ştatining Gary şahridagi pölat zavodi işçisi Jozef Jekson beşta öğlidan musiqiy guruh tuzadi — The Jackson 5. Eng kiçigi Maykl guruhning yetakçi vokalçisiga aylanadi. Bir neça oylik çarçatuvçi maşğulotlar va Jozefning qattiq jazo usullaridan söng The Jackson 5 çiqiş qila boşlaydi va oxir-oqibat Motown yorliği bilan şartnoma imzolaydi. Ularning albomlari çartlar çöqqisiga çiqadi, konsertlari butun AQŞ böylab töla zallar bilan ötadi. Bu esa ularga Garydan Kaliforniya ştatidagi Encino şahridagi qasrga köçib ötiş imkonini beradi. Motown asosçisi Berri Gordi Maykl katta yulduz böliş salohiyatiga ega deb hisoblaydi.

1978-yilda Maykl Epic Records bilan şartnoma imzolab, Quincy Jones prodyuserligidagi «Off the Wall» yakkaxon albomini çiqaradi. Pластинка muvaffaqiyatli bölişiga qaramay, Jozef Maykl oiladan uzoqlaşişiga yöl qöymaydi. Jozef bilan janjaldan söng Maykl şaxsiy qöriqçisi va eng yaqin dösti Bill Bray maslahatiga quloq solib, öz yölini tanlaydi. 1981-yilda u advokat sifatida John Branca ni yollaydi. Öz qiyofasidan noroziligi sababli Maykl burnini kiçraytiriş uçun rinoplastika qildiradi.

Maykl xayriya faoliyati bilan şuğullanadi va 1982-yilga rejalaştirilgan keyingi albomi ğoyalarini sinab köradi. Crips va Bloods jinoiy guruhlari örtasidagi uruş haqidagi yangiliklarni körgaç, u «Beat It» qöşiğini yozadi. Maykl va Jones loyiha uçun nom topişda qiynaladi, ammo televizorda qörqinçli filmlarni körgaç, Maykl albom nomi sifatida Thriller ni tanlaydi. Albom sotuvda rekord örnatadi, Maykl va Branca esa Nyu-Yorkka borib, CBS Records prezidenti Walter Yetnikoffdan Maykl videoklippalarini MTV da namoyiş etişga erişişni söraydi. Kanal faqat Yetnikoff CBS Records katalogini efirdan olib qöyiş bilan tahdid qilgandan sönggina Maykl uçun efir vaqtini berişga rozi böladi.

Maykl muvaffaqiyatdan bahra olar ekan, Jozef boksçi promouter Don King bilan 1984-yilda The Jacksons guruhining qayta birlaşgan turi haqida uçraşadi. King Jozefga PepsiCo bilan homiylik şartnomasini taklif qiladi, ammo bunga şart qöyiladi: Maykl akalari bilan gastrolga çiqişi kerak. Pepsi reklama roligini suratga oliş paytida pirotexnikadan uçqun Maykl soçini yondirib yuboradi, natijada u uçinçi darajali kuyişlar oladi va asab tolalari şikastlanadi. U va Branca PepsiCo ga yetkazilgan zarar uçun sud daʼvosi qözğaydi, olingan mablağlar esa kuyiş markaziga xayriya qilinadi.

Tuzalib ketgaç, Maykl oilaviy guruh bilan gastrolga çiqadi. Dodger Stadium stadionidagi sönggi konsertda u bu guruh bilan sönggi çiqişi ekanini eʼlon qiladi. Maykl Jozef bilan aloqalarini uzadi. Film Maykl Wembley stadionida 1988-yilda Bad Tour doirasida qilgan çiqişi bilan yakunlanadi.

2019-yil noyabrida Deadline naşri prodyuser Graham King Maykl Jekson haqida film yaratiş huquqini olgani va Jon Logan loyiha ssenariyçisi etib tayinlangani haqida xabar berdi. Biroq öşa paytda film hali biror studiyaga biriktirilmagan edi. 2022-yil fevralida kartina rasman eʼlon qilindi — maʼlum böldiki, tarqatuvçi studiya Lionsgate böladi. 2023-yil oktabrida Lionsgate xalqaro tarqatuvçi Universal Pictures bölişini eʼlon qildi. Deadline maʼlumotiga köra, filmni Yaponiyada Kino Films kompaniyasi tarqatadi. Jekson bilan boğliq oldingi kinofilm — «Michael Jackson: This Is It» (2009) — musiqasini Jekson çiqargan Sony Music Entertainment yorliğining qaramoğidagi Columbia Pictures tomonidan tarqatilgan. Şunga qaramay, Sony yangi film bilan heç qanday aloqaga ega emas.

Kasting iyun oyida aktyorlarni tanlaş böyiça direktor Kimberly Hardin rahbarligida boşlandi. Işlab çiqariş 2023-yilda boşlanişi kutilgan edi. 2023-yil yanvarida film rejissyori etib Antoine Fuqua tayinlandi. Şu oyning özida maʼlum böldiki, Maykl Jeksonning rolini uning jiyani Jaafar Jackson ijro etadi. 2024-yil yanvarida aktyor Juliano Krue Valdi bolalikdagi Maykl rolyiga, Colman Domingo Joe Jackson rolyiga, Nia Long esa Katherine Jackson rolyiga tasdiqlandi. Fevralda Miles Teller John Branca rolini ijro etişi eʼlon qilindi. Şu oyda The Jackson 5 guruhining boşqa aʼzolarini ijro etuvçi aktyorlar ham eʼlon qilindi. Martda aktyorlar tarkibiga Laura Harrier, Kat Graham, Lorenz Tate, Jessica Sula, Liv Symone, Kevin Hançard, Kaylin Darrell Jones va Kendrick Sampson qöşildi; ular mos ravişda Suzanne de Passe, Diana Ross, Berry Gordy, La Toya Jackson, Gladys Knight, Dick Clark, Bill Bray va Quincy Jones rollarini ijro etdi. 2024-yil aprelida Derek Luke aktyorlar tarkibiga Johnnie Cochran rolida qöşildi.

Prodyuser Graham King, [Jekson obrazini] «insoniylaştiriş, ammo bezatmaslik» niyatida ekanini va «eng işonarli va xolis hikoyani taqdim etişni» maqsad qilganini aytdi.

Dastlabki ssenariyga Maykl Jeksonga qarşi bolalarga nisbatan jinsiy zöravonlik ayblovlariga oid sahnalar kiritilgan edi. Işlab çiqariş jarayonida maʼlum böldiki, 1990-yillarda Jordan Çandlerning — bolani zörlaşda gumon qilingan jabrlanuvçining — oilasi bilan tuzilgan maxfiylik bitimidagi bandlardan biri Jordanni har qanday filmda eslatişni taqiqlaydi. Ijodkorlar ssenariyning bir qismini qayta işlaşga majbur bölib, hikoyani 1988-yilda tugatişdi, holbuki birinçi ayblovlar beş yil ötib paydo bölgan edi. Natijada film konsertlarga va Jeksonning otasi Jozef bilan keskin munosabatlariga urğu beradi, qöşiqçining yanada ziddiyatli jihatlariga emas.

Asosiy suratga oliş 2023-yil örtalarida boşlanişi va Kaliforniya ştatining Santa-Barbara şahrida 80 kun davom etişi rejalaştirilgan edi. Kaliforniya kino komissiyasi maʼlumotlariga köra, suratga oliş guruhi va boşqa xodimlarning mehnat haqiga taxminan 120 million dollar sarflanişi kutilgan edi. 2023-yil sentabrida AQŞ Kinoaktyorlar gildiyasi ish taşlaşi tufayli işlab çiqarişni boşlaş keçiktirildi.

Dastlab filmning premyerasi 2025-yil 18-aprelga belgilangan edi, lekin keyinroq u 2025-yil oktabriga qoldirildi.

2025-yil yanvarida filmning uçinçi aktini qayta suratga oliş haqida xabarlar paydo böldi, çunki huquqiy kelişuvlar tufayli kartina 1993-yilda voyaga yetmaganni zörlaşda ayblangan — Jordan Çandler — gumon qilingan jabrlanuvçini körsata olmaydi. Biroq Lionsgate bu maʼlumotlarni rad etib, Variety naşriga film hali ham 2025-yil oktabrida çiqişga tayyorlanayotganini va relizning keçikişi yoki ssenariy bilan boğliq muammolarga heç qanday asos yöqligini aytdi. Işlab çiqarişga yaqin manba People jurnaliga şunday dedi: «Michael Jackson haqidagi biografik film umuman tartibsizlik holatida emas. Işlab çiqarişni töxtatiş haqidagi sensatsion sarlavhalar yolğon. Ish davom etmoqda, qayta suratga oliş martda ötkaziladi».

Lionsgate yillik hisobot yiğilişida taqdim etgan maʼlumotlariga köra, 2025-yil 6-fevral holatiga film işlab çiqarilişi yakuniga yaqinlaşgan edi. 2025-yil aprelida xabar berilişiça, film haddan taşqari uzunligi (taxminan tört soat) sababli ikki qismga bölinişi mumkin va 2025-yil oktabriga rejalaştirilgan reliz sanasi şubha ostida edi. 2025-yil mayida filmning çiqiş sanasi yana keçiktirildi: reliz 2026-yilga möljallandi, hronometraji esa uç yarim soat edi. Şu oyning oxirida maʼlum böldiki, iyun oyida qöşimça 22 kunlik suratga oliş ötkaziladi. Taxmin qilinişiça, agar birinçi qism tijorat jihatidan muvaffaqiyatli bölsa, suratga olingan materialning bir qismi ikkinçi filmda işlatiladi.

Filmning işlab çiqariş byudjeti janr uçun rekord bölgan 200 million AQŞ dollarini taşkil etdi, bu uni musiqaçi haqidagi eng qimmat biografik film qildi. Filmga qöşimça suratga oliş kunlari xarajatlarini Michael Jackson fondi öz zimmasiga olgani katta yordam böldi.

«Michael» filmining jahon premyerasi 2026-yil 22-aprelda bölib ötdi. AQŞ dagi reliz 2026-yil 24-aprelda IMAX formatida böldi. AQŞ da tarqatuvçi Lionsgate böldi, xalqaro prokatni esa Universal Pictures taʼminladi. 2025-yil noyabrida Lionsgate raisi Adam Fogelson studiya «ikkinçi film böyiça rejalarni tasdiqlaşga hali tayyor emas», lekin kartina çiqqandan söng Michael Jackson haqida tezroq köproq material taqdim eta olişiga işonç hosil qilmoqçi ekanini aytdi.

Birinçi hafta oxiri davomida lenta jahon prokatida 217 million dollar yiğdi. Bu nafaqat musiqaçilar haqidagi biografik filmlar uçun (bundan oldin yetakçilikni «Bohemian Rhapsody» (2018, birinçi hafta oxirida 124 million dollar) filmi uşlab turgan edi), balki umuman biografik filmlar uçun rekord böldi: «Michael» avvalgi yetakçi — 2023-yilgi «Oppenheimer» filmini birinçi hafta oxiridagi 180 million dollarlik daromadi bilan ortda qoldirdi.

2024-yil 10-aprelda CinemaCon tadbirida filmdan parça birinçi marta namoyiş etildi va tomoşabinlar tomonidan ijobiy qabul qilindi. 2025-yil 6-noyabrda birinçi teaser-treyler eʼlon qilindi. Rolik Jacksonning bir neçta xitlari aralaşmasi — «Wanna Be Startin' Somethin'», «Beat It», «Donʼt Stop 'til You Get Enough» va «Billie Jean» qöşiqlari bilan birga keladi. Treyler birinçi olti soatda 30 million körişga, birinçi sutkada esa 116,2 million körişga erişdi — bu Lionsgate ning boşqa har qanday filmidan şu davrdagi körsatkiçdan köp, şuningdek, tarixda 24 soat içida musiqiy biografik yoki konsert filmi treyleridan köproq, bu esa Taylor Swift: The Eras Tour (2023) filmining 96,1 million körişini, «Bob Marley: One Love» (2024; 60,1 million) va «Bohemian Rhapsody» (2018; 57,6 million) filmlarini ortda qoldirdi.

Töliq treyler 2026-yil 2-fevralda eʼlon qilindi.

Film tanqidçilardan umuman salbiy baholar oldi. Rotten Tomatoes saytida filmning reytingi 284 ta tanqidçi şarhi asosida 39 % ni taşkil etadi. Metacritic saytida filmning reytingi 51 ta tanqidçi şarhi asosida 100 ballik şkala böyiça 39 ball bölib, bu «umuman salbiy» şarhlarga mos keladi.

BBC News uçun yozgan şarhida Nicholas Barber «Michael» filmiga beş yulduzdan bittasini qöyib, uni «rangsiz va zörğa eʼtiborga loyiq kunduzgi telefilm» deb atadi.

«Variety» jurnalining Owen Gleiberman filmni «ajoyib darajada muvaffaqiyatli örtaça biografik kartina» deb atadi. U Jaafar Jacksonning öyinini yuqori baholab, u «Maykl kim bölganini belgilagan nafislik va qatʼiyatning uyğunligini, taşqi körinişi, ovozi, faol harakatlarini mukammal yetkazgan» deb yozdi.

«RogerEbert.com» saytidan Robert Daniels «Michael» filmiga tört yulduzdan bittasini qöydi va şunday yozdi: «Ehtimol, Fuqua qölida harakatlanuvçi tasvir va tovuş yaratiş uçun kameralar va mikrofonlar bölgan, «Pop musiqa qiroli» haqidagi, merosxörlar tomonidan maʼqullangan bu biografik kartina uçun. Lekin adaşmang: «Michael» film emas. Bu syujet izlayotgan kameraga olingan pleylist».

«Empire» jurnalidan John Nugent filmga beş yulduzdan ikkitasini qöydi va uni «badiiy konsepsiyasiz kosplay bağişlovi» deb atadi.

Peter Bradşaw «The Guardian» gazetasida filmga beş yulduzdan ikkitasini qöyib yozdi: «Jaafar Maykl raqs va qöşiq aytiş sahna uslubini ajoyib intuitiv sezgi bilan qayta yaratadi, va film, albatta, eng ajoyib kompozitsiyalar bilan sizni hayratga soladi… Lekin bu umidsizlantiruvçi darajada sayoz, harakatsiz kartina, bir turdagi kruizli laynerdagi köngiloçar tomoşa, u heç qaçon Maykl bolaligidan mahrum qilgan, unga şafqatsiz munosabatda bölgan otasining zöravonligi qurboni bölganini körsatişga jurʼat eta olmaydi».