Midsommar

2018-yil may oyida Ari Aster özining yangi filmi rejissyori va ssenariy muallifi etib tayinlangani, Lars Knudsen esa loyihaning prodyuseri bölgani eʼlon qilindi. Filmni yaratişga mustaqil şvetsiyalik B-Reel Films kompaniyasi Square Peg bilan hamkorlikda jalb qilindi, tarqatuvçi esa A24 studiyasi böldi. Asterning sözlariga köra, B-Reel Films rahbarlari Martin Karlkvist va Patrik Anderssonlar unga Şvetsiyada bölib ötadigan sleşer suratga olişni taklif qilişgan. Dastlab u bu ğoyani "bu hikoyaga heç qanday aloqasi yöq" deb rad etgan edi. Oxir-oqibat Aster syujetni işlab çiqdi, unda ikki boş qahramon munosabatlari uziliş arafasida turadi, va ssenariyni özining şaxsiy hayotiy tajribasiga tayanib yozdi. U "Midsommar" ni "fol-xorror niqobi ostidagi ajraliş haqidagi film" va "buzuqlar uçun «Oz sehrgari»" deb taʼriflagan. Asterning loyihasi uçun ilhom manbai sifatida u 1981-yilgi, Albert Bruks iştirokidagi "Zamonaviy roman" filmini körsatgan.

2018-yilning iyul oyi oxirida boş rolni Florence Pugh olgani maʼlum böldi. Aktrisa loyihaga qöşilişini Telekörsatuv tanqidçilari assotsiatsiyasi matbuot turida, özi iştirok etgan "Kiçik baraban çaladigan qiz" mini-serialini tarğib qiliş paytida eʼlon qildi. Öşa paytda aktyorlar tarkibiga Jack Reynor, Will Poulter, Vilhelm Blomgren, William Jackson Harper, Ellora Torçia va Arçie Madekwe kirişi ham tasdiqlandi.

Suratga oliş 2018-yil 6-avgustda Budapeşt yaqinida boşlandi. Syujetning asosiy qismi Şvetsiyada bölib ötsa ham, Aster moliyaviy çeklovlar va Şvetsiya qonunçiligiga köra suratga olişni kuniga sakkiz soatdan köp ötkaziş taqiqlanganligi sababli filmni Vengriyada suratga olişga qaror qildi. Şunga qaramay, qişki manzaralar bilan birinçi kadrlar Şvetsiyada yaratildi. AQŞ da bölib ötadigan boşlanğiç epizodlar ham öşa yerda suratga olindi. Xususan, Dani kvartirasi bilan boğliq kadrlar Bruklinda, Kristianning döstlari bilan muloqot sahnalari esa Solt-Leyk-Sitida suratga olindi. Filmni işlaş 2018-yil oktabrda yakunlandi.

Film Panavision DXL2 8K kamerasi bilan, AQŞ dagi boşlanğiç sahnalar uçun işlatilgan 5K ruxsatli Primo Artiste obʼektivi bilan suratga olingan. Natura suratga oliş uçun 8K ruxsatli Primo 70s obʼektivi işlatilgan. Operator Pavel Pogorjelskiy Artiste ni "rasmiy gözalligi bölgan, biroz xiralaşgan vintage optika" deb taʼriflagan, 70s esa "çekkadan çekkagaça bir xil bölib, kamroq buzilişlarga ega edi, bu biz 8K da suratga olmoqçi bölgan juda keng körinişlar uçun mos edi" degan.

Uilyam Jekson Harperning sözlariga köra, kuçli issiqlik tufayli suratga oliş "oğir" keçgan. Suratga oliş guruhi uçun yana bir jiddiy muammo ari va örgimçaklar bölgan. Harper bunday şaroitda, rejissyor xohlaganidek qoniqarli natijalarga erişiş uçun guruh köp dubl olişiga töğri kelganini tan olgan.

Florence Pugh intervyulardan birida "suratga oliş butunlay aqldan ozdiruvçi böldi" deb taʼkidlab, Asterning rejissurasini maqtagan: "U, ehtimol, 100 yoki 120 kişi, qöşimça massovka va aktyorlar bilan işlagan, hammasi uçta turli tilda gapirardi, u esa kema kapitani edi". Dani qişloq ayollari bilan birga bölgan hissiy inqiroz epizodida iştirok etiş haqida Pugh kamerada yiğlaş unga odatda qiyin ekanini aytib, şved aktrisalariga bu sahnani "mumkin qilganlari" uçun minnatdorçilik bildirgan. U şunday mulohaza yuritgan: "Men bilardimki, öşa kundan keyin heç qaçon bunçalik oçiq, bunçalik zaif va bunçalik çarçagan bölmayman".

Jack Reynor giyohvand moddalar bilan boğliq kadrlar boşlanişidan oldin aktyorlar jamoasi psixodelik qöziqorinlarni isteʼmol qiliş böyiça öz tajribasini muhokama qilganini xabar bergan. Aktyor, şuningdek, uning qahramoni va Mayya örtasidagi jinsiy aloqa sahnalarining sönggi kunini ham aytib bergan. Öşa paytda u statistlar kayfiyatini kötarişga va ingliz tilini bilmaydigan Isabel Grilla bilan birga işlaşga harakat qilgan. Grilla uçun bu film kinodagi debyut bölgan. Reynorning fikriça, erkak yalanğoçligi dahşat filmlari uçun ğayritabiiy, çunki bu janrda ayollar yalanğoçligi köproq uçraydi. U öz qahramonining yalanğoçligi yanada oçiqroq bölişi tarafdori bölganini aytgan: "Men haqiqatan ham bu qahramonning foş etiliş va xörlaniş hissini his qilmoqçi edim. Men özimni juda, juda zaif his qildim, kutganimdan ham köproq".

Aster sanʼat rahbari Henrik Svensson bilan hamkorlik qilib, u bilan birga Helsingland viloyatiga borib, filmning folklor elementlari ustida işlagan hamda Xorga qişloği anʼanalarini örgangan. Svenssonning aytişiça, qoyadan sakraş Şvetsiyaning tarixiy amaliyotiga asoslangan, öz joniga qasd qiliş sahnasida işlatilgan bolğa esa Stokgolmdagi muzeylardan birida turgan rekvizitning aniq nusxasi bölgan. U va Aster "köp asrlik fermalarni", ularning devorlari odatda rasmlar bilan bezatilgan bölişini örganib, dekoratsiyalarning stilize qilingan versiyasini yaratişgan. Şuningdek, ular şved, nemis va ingliz folklorlaridagi yozgi quyoş turişi bayramlarini ham örganişgan. Baʼzi sahnalarning orqa fonidagi freskalar va gobelenlar ham filmda sodir bölayotgan voqealarga işora qiladi. Rejissyor ruhiy harakatlar va jamoalarni örgangan, ayniqsa Rudolf Ştayner antroposofiyasi va teosofiyasidan ilhom olganini taʼkidlagan.

Kostyumlar rassomi etib dizayner Andrea Flesh tayinlangan. U Xorga aholisi uçun Vengriya va Ruminiyadagi antiqa içki kiyimlar asosida, Şvetsiyadan olingan tugmalardan foydalanib kiyim tikkan. Asterning iltimosiga köra, jamoa aʼzolari qölda tikilgan oq rangli kostyumlar kiyişgan. Har birining kostyumiga jamoaning alohida aʼzolariga xos, ularning oilalarini va kasblarini bildiruvçi runik belgilar tikilgan. May malikasining libosi, Dani filmning oxirida kiygan köylak, Flesh tomonidan özi tomonidan 10 000 dan ortiq ipak gullardan tikilgan. Uşbu gullar orasida botqoq ranunkulalari, nilufar gullar va xuşböy nöxat bor.

Ivan Pogarnok boşçiligidagi Filmefex studiyasi protez-grim ustasi sifatida filmning maxsus effektlari, xususan, personajlarning ölimi sahnalari uçun javob bergan. Jamoa aʼzosining öz joniga qasd qiliş sahnasida aktyor Bjørn Andresenning boşi bölgan manekenning tanasi işlatilgan. Bolğa bilan uriş uçun esa içida pnevmatik silindrlar bor sunʼiy boş yasalgan. Tugmalarni bosganda bu silindrlar muljalning har bir qismini kengaytirib, yana yiğiştirib qöyar edi, bu esa çeksiz miqdorda dubl oliş imkonini bergan. Grimçining eng katta qiyinçiligi ayiq yasaşda bölgan, u terisini şiliş va yoqiş sahnalarida işlatilişi kerak edi. Pogarnokning sözlariga köra, ayiq "noldan" yaratilgan, çunki u bir vaqtning özida ham kostyum, ham sunʼiy içki aʼzolarga ega töldirilgan haykal bölgan.

Asterning sözlariga köra, psixodelik sahnalarning vizual effektlari "sinov va xato usuli" bilan yaratilgan. Moddalarni qabul qilgandan keyin personajlarning dezorientatsiyasini körsatiş uçun mutaxassislar yuzlar va buyumlarning buziliş effektlarini qöllaşgan. Rejissyor filmning çiqişiga bir hafta qolganda ustalar bilan minimal vizual bezakni kelişib olgan, çunki u tomoşabinlar yo gallyutsinatsiya sahnalariga, yo personajlarning özlariga eʼtibor qaratib, qolgan narsalarni sezmay qolişidan xavotirda edi.

Filmning saundtrekini britaniyalik kompozitor Bobby Krlic yozgan, u The Haxan Cloak taxallusi bilan çiqadi. Musiqaçi musiqa ustida işni suratga oliş boşlanişidan oldin, Asterning rahbarligi ostida boşlagan. Partituraga işlaşda Krlic skandinav xalq musiqasidan ilhomlangan va anʼanaviy orkestrdan elektronikagaça bölgan turli janrlar bilan tajriba ötkazgan. Orkestrning 16 kişilik iştirokidagi baʼzi yozuvlar Londondagi Air Studios studiyasida ötgan. Şu bilan birga Krlic musiqiy urğuni film ovoz bezagiga qaratgan, şamol "nafasi" va xonadagi "baraban ohangini" yaratiş uçun torli çolğular, gongalar va sinjlardan foydalangan, bu esa "filmning butun davomidagi umumiy xavotirni" ifodalaşi kerak edi.

Filmda diegetik musiqa işlatilgan, uni şved aktyorlari sözsiz, atonal qöşiq orqali ijro etişadi. Pedagog Jessica Kenny muqaddas matnlarni musiqaga aylantiriş ustida işlagan va qadimgi tillarning turli qismlaridan tuzilgan, personajlar kuylaşi uçun maxsus vokal yaratgan.

Saundtrek albomi 2019-yil 5-iyulda Milan Records yorliği tomonidan CD va raqamli şaklda çiqarilgan. Albomning vinil naşri 2019-yil sentyabrda çiqdi.

2019-yil 28-fevralda filmning birinçi posteri eʼlon qilindi. 2019-yil 5-martda internetda birinçi rasmiy teaser-treyler relizi böldi. 2019-yil 14-mayda ikkinçi rolik çiqdi. 2019-yil 21-iyunda A24 filmdan yangi sahnalar bilan yakuniy treylerni çiqardi.

Boşqa loyihalaridagi kabi, A24 ham filmga keng marketing kampaniyasini tayyorladi. Midsommar çiqişiga bir hafta qolganda studiya Battery-parkda Hårgan Invasions aksiyasini ötkazdi, unda bolalarga qafasdagi ayiq figurkasi tarqatilgan. 2019-yil sentyabr oyi oxirida A24 Talkspace bilan hamkorlikda uç nafar tasodifiy ğolib juftlik uçun uç oylik bepul oilaviy terapiya tanlovini taşkil qildi. Şuningdek, filmga bağişlangan bir neçta tasvirlar, freska va gobelen körinişidagi rasmlar işlab çiqildi.

Filmning jahon premyerasi 2019-yil 18-iyunda Nyu-Yorkdagi Alamo Drafthouse kinoteatrida bölib ötdi. AQŞ da kino dastlab 2019-yil 9-avgustda çiqarilişi rejalaştirilgan edi, ammo keyinçalik 3-iyulga köçirildi. Asl nusxaga kirmagan sahnalar bilan birga rejissyorning 170 daqiqalik versiyasi premyerasi 2019-yil 17-avgustda Nyu-Yorkda Film at Lincoln Center taşkilotida bölib ötdi. AQŞ kinoteatrlarida bu versiya 2019-yil 30-avgustda çiqarildi. Rossiyada film 2019-yil 18-iyulda prokatga çiqdi.

Midsommar 2019-yil 24-sentyabrdan Digital HD formatida mavjud böldi, şu kuni bir vaqtning özida Apple TV da kengaytirilgan versiya ham çiqdi. Film DVD va Blu-ray formatida 2019-yil 8-oktabrda reliz qilindi. Keyinçalik, 2020-yil 20-iyulda rejissyor versiyasi A24 dökonida çeklangan tiraj bilan Blu-ray va 4K Ultra HD Blu-ray formatlarida çiqarildi.

Şimoliy Amerikada Midsommar birinçi beş kunlik prokatda 8—10 mln $ yiğişi prognoz qilingan edi. Birinçi kuni film 3 mln $ işladi, şundan 1,1 mln $ seşanba kuni keçqurun bölib ötgan oldindan körsatuvlardan tuşdi, bu Deadline Hollywood sayti tomonidan "ajoyib boşlaniş" deb baholandi. Debyut kassa yiğimi 10,9 mln $ ni taşkil etdi. IndieWire byudjeti 10 mln $ dan kam ekanini hisobga olib, dastlabki kassani "normal" va "munosib" deb taʼriflagan, şuningdek, filmning uy media bozorida potentsial muvaffaqiyatli bölişini taxmin qilgan. Prokat yakunlariga köra, kino Şimoliy Amerikada 27,5 mln $ va xalqaro hududlarda 20,5 mln $ yiğdi, jami esa 48 mln $ böldi.

Film kino matbuotida yuqori baholarga sazovor böldi. Rotten Tomatoes saytida uning reytingi 413 ta şarh asosida 83 % ni taşkil qiladi, örtaça baho esa 10 balldan 7,6 ni taşkil etadi. Metacritic saytida film 54 ta retsenziya asosida 100 balldan 72 ball oldi, bu "umuman ijobiy şarhlar" degani.

CinemaScore sayti söroviga köra, tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada asosan C+ baho berişgan. PostTrak xizmatining maʼlumotlariga köra, tomoşabinlar filmga 5 yulduzdan örtaça 3 yulduz berişgan, şuningdek, 50 % "aniq tavsiya" bergan. Baʼzi naşrlar "Midsommar" tomoşabinlarni "ikkiga bölganini" va 2019-yildagi kinoşunoslar orasida "eng qutbli dahşat filmlaridan biriga" aylanganini taʼkidlaşgan. Tomoşabinlarning noaniq reaksiyasi Ari Asterga nisbatan ijobiy baho berişga sabab böldi, u "hamma yoqtiradigan film suratga olişni istamayman" deb taʼkidlagan.

Köpçilik tanqidçilar Ari Asterning rejissurasini filmning asosiy afzalligi deb topişdi. The Hollywood Reporter naşridan Jon Defor bu filmni Asterning oldingi işining "işonçli davomi" va "qörqinçli emas, balki taşvişli sayohat" deb taʼriflagan. The Wall Street Journal naşridan Jon Anderson filmni umumiy ijobiy baholab, uning eng kuçli tomoni rejissyorning kutilmagan elementlardan foydalanib, tomoşabinni muvozanatdan çiqariş qobiliyati deb hisoblagan. IndieWire naşridan Erik Kon Asterning "buzuq ajraliş haqidagi film" suratga oliş borasidagi "jasur niyatlari"ni maqtagan, u "Plyonkali odam" va şved mifologiyasining Bergman ruhidagi umidsizligidan foydalanib, keyin bu epik kollajni yondirgan. U, şuningdek, "akrobatik" operator ishi va "singdiruvçi" ovoz landşaftini yuqori baholagan, ular "hayratlanarli taassurot" yaratadi. Boşqa şarhlovçilar ham Konga öxşab, Asterning işida 1973-yilgi "Plyonkali odam" ning zamonaviy talqinini körişgan. Inverse naşridan Erik Fransisko filmni "şahkar" deb atagan, u "şiddat, drama, intriga va şafqatsiz zöravonlikni" birlaştirgan va PTSD hamda gazlayting mavzularini kötargan. Tanqidçi xulosa qilib, bu "şubhasiz, yilning eng taşvişli filmi bölib, tomoşabinlar orasida eng qarama-qarşi fikrlarni uyğotadi", deb yozgan. The Age naşridan Jeyk Uilson filmni rejissyorning Luka Gvadanino "Suspiriya" filmi bilan soliştirib, birinçisi "haqiqatan ham taşvişli" bölişga intilsa, ikkinçisi esa "modaga muvofiq transgressiv" bölişga harakat qilganini taʼkidlagan. Uilson, şuningdek, Asterning "klassik Golliivud" davri rejissyorlari usullarini eslatuvçi dublga nisbatan puxta yondaşuvini maʼqullagan.

Florence Pughning obrazi professional tanqidçilar orasida alohida eʼtiborga sazovor böldi. Time Out naşridan Joshua Rotkopf uning qahramonining "öta nevrotikligi" va "beqarorligi"ni taʼkidlagan, şu bilan birga Asterni "qörqitişning beqiyos ustasi" deb atagan. The A.V. Club naşridan A. A. Daud aktrisaning rolini "ajoyib ijro" deb baholagan, u "sezgirlik va jismoniy taranglik" olib kelgan, ammo uning personaji "Reinkarnatsiya" filmidagi Toni Kollet personajiga qaraganda sxematikroq çiqqanini taʼkidlagan. Chicago Tribune naşridan Maykl Fillips Pughning "hamma joyda aʼlo" ekanini va "bu şouni xuddi Toni Kollet özinikini işonç bilan boşqarganidek boşqarganini" yozgan. ReelViews naşridan Jeyms Berardinelli Florence Pughning "kuçli" va "hayajonli" öyinini, "qahramoni tegirmon toşi ostidan ötadigan" ekanini, şuningdek, "kamroq murakkab rolga" qaramay, özini töliq bergan Jack Reynorni maqtagan. USA Today naşridan Brayan Truitt retsenziyasida Pughdan taşqari ikkinçi darajali şved aktyorlarini, ayniqsa "sirli" Isabel Grillani ajratib körsatgan, ularning personajlari yaxşilik va yomonlik çegarasida "yaxşi muvozanatlaşadi". Baʼzi kino ekspertlari Will Poulter obrazini payqab, uning filmga komik unsur kiritganini aytişgan.

Musiqa ham tanqidçilar tomonidan ijobiy baholangan. RogerEbert.com naşridan Tomris Laffli "aldamçi tinçlikka" filmda The Haxan Cloak partituraси "ajoyib tarzda qarşi turadi, unda tuyğular tuklarini tikka qiladigan" deb yozgan. Rolling Stone naşridan Piter Travers kompozitorning musiqasini "esda qolarli" va "dahşatli" deb atagan, Detroit News naşridan Adam Grem esa uni "qörqinçli yorqin, doim diqqatni tortadigan" musiqa deb baholagan. Variety naşridan Endryu Barker Krlicning musiqasini filmning asosiy afzalligi deb tan olgan, u "hissiy yuk" va "mahoratli intrigani" olib kelib, asosiy kamçiliklarni qoplagan.

Tanqidçilarning bir qismi "Midsommar" ni aralaş va salbiy baholadi. MovieFreak naşridan Sara Mişel Fetters ayrim personajlarning "ahmoqligi" va finalda suspens yoki taranglik yöqligi sababli filmni noaniq baholagan. Şu bilan birga, u filmning ijobiy tomonlari sifatida aktyorlar tarkibi, montaj va musiqani sanagan. The Observer naşridan Simran Xans Asterning işini "masxaraomuz" deb tanqid qilgan va Fetters kabi, u rejissyorning dahşat yoki taranglikni kiritişga qodir emasligini qoralagan, bu esa "dahşat janrining ajralmas xususiyatlari" hisoblanadi. San Francisco Chronicle naşridan Mik Lasalle filmning asosiy kamçiligini Asterning "syujet ajablanişlari" qöşiş örniga, şokirovçi sahnalarga haddan taşqari berilib ketişida körgan, şuningdek, rejissyor bu loyihani öz zimmasiga olişi kerakmidi, degan şubhani bildirgan. San Diego Reader naşridan Skott Marks filmga juda salbiy şarh yozib, uni "yozgi quyoş turişi bayrami paytidagi zerikarli bayram matinesi" deb ataggan, unda oçiq siyosiy satira "sex va şafqatsizlik bilan çözilgan 140 daqiqalik yölga" almaştirilgan.

Rossiyadagi şarhlar ham asosan ijobiy bölgan. "Kinoteksti" naşridan Anastasiya Ageyeva filmni "atrofdagi dunyoga yangiça qaraş, yangi va nişonga aniq uruvçi" deb atagan. "Kino TV" naşridan Ksenia Ilina operator işini va Asterning XXI asrda mavjud bölmagan "tabiat bilan haqiqiy birlik, asoslarga qaytiş haqidagi paradoksal kino"ni suratga olganini taʼkidlagan. "Afişa" naşridan Maksim Sukhaguzov Asterning rejissyor sifatida "ösib borayotgan işonçini" maqtagan, uning tufayli "munosabatlarning qulaşi haqidagi eng ğalati, oğriqli va satirik kino" paydo bölgan. Sukhaguzovning naşr hamkasbi Denis Vilenkin esa, aksinça, filmga salbiy munosabatda bölib, rejissyorning oldingi işidagi takroriy elementlardan "böş yoşlar xorrorini kinematografik yodgorlik darajasiga kötariş" uçun foydalanganini tanqid qilgan.