Minsara Kanavu (tarjimasi: «Elektr tuş») — Rajiv Menon tomonidan suratga olingan va hammuallifi bölgan 1997-yilgi hind tamil tilidagi musiqiy romantik komediya filmi. Filmda Arvind Swamy, Prabhu Deva va Kajol (uning tamil kinosidagi debyuti) boş rollarni ijro etadi. Syujet Priya (Kajol) haqida bölib, u rohibа bölişni orzu qilgan monastir maktabi öquvçisi. Çet elda öqişini tugatib Hindistonga qaytgan Tomas (Swamy), Priyaning bolalikdagi dösti, uni monastirdagi birinçi uçraşuvdan keyin sevib qoladi. Ayollarning fikrini özgartiriş qobiliyati bilan tanilgan sartaroş Deva (Prabhu Deva) yordamida Tomas Priyani niyatidan qaytarişga harakat qiladi, ammo Deva özi Priyaga oşiq bölib qoladi.
1Rollarda
Prabhu Deva
2Syujet
Priya Ootydagi Lawrence maktabida öqiydi. U döstona va erta voyaga yetgan xarakteri bilan ajralib turadi.…
Priya Ootydagi Lawrence maktabida öqiydi. U döstona va erta voyaga yetgan xarakteri bilan ajralib turadi. Bolaligidan Priya qöşiq aytişni va çerkovga borişni yaxşi köradi. Priyaning otasi Amalraj beva erkak bölib, kiyim-keçak sanoatçisi. U qizidan Amalraj Garments korxonasiga qaraşni kutadi, ammo Priyaning istagi rohiba böliş. Amalraj buning oldini oliş uçun Priyani turmuşga uzatişga urinadi, ammo muvaffaqiyatsiz. Çet ellik hind fuqarosi Tomas Thangadurai Harvard universitetida PhD unvonini olgaç, otasi James Thangadurai biznesiga qaraş uçun öz şahri Ootyga qaytadi. Amalrajning sobiq şerigi James Amalrajning fabrikasi qarşisida öz kiyim biznesini oçgan. Amalraj Jamesni qöpol va beadab xulqi uçun yoqtirmaydi, garçi Tomas bilan Priya bolalikdan döst bölişsa ham.
Priya monastirda bir neça yil novitsiya bölgaç, Tomas bilan tasodifan uçraşadi. Tomas öz xolasi, Lawrence maktabi Ona-rohibasini ziyorat qilib yuribdi. U Priyadan xolasini tuğilgan kuni munosabati bilan sovğa bilan xursand qilişda yordam söraydi va Priyaga oşiq böladi, ammo unga aytolmaydi. Tomas Priyaning rohiba böliş niyatini bilgaç, hayron qoladi va uni niyatidan qaytariş uçun ayollarning fikrini özgartiriş qobiliyati bilan tanilgan sartaroş Devaga murojaat qiladi. Deva ikkilanadi, ammo rozi böladi. Deva va uning dösti, közi ojiz, musiqaçi bölişni orzu qilgan Guru Priya bilan döstlaşadi va uni öz musiqiy guruhiga qöşilişga köndiradi. Priyaning qöşiqçilik isteʼdodi guruhga şuhrat keltiradi va ularni film uçun prosluşka qilişga taklif qilişadi. Deva, Guru va guruhning qolgan aʼzolari Priyani Tomasga oşiq qiliş uçun hiyla-nayranglar qilişadi. Biroz vaqtdan keyin Deva özi ham Priyaga oşiq bölayotganini tuşunadi.
Priya Devaning sevgisiga javob bergaç va Tomas Devaning yordami bilan Priyaga sevgisini izhor qilgaç, murakkabliklar paydo böladi. Priya Devaning u bilan munosabatda bölişining sababini bilib qoladi va xiyonat qilinganini his qilib, novitsiyadan ötiş uçun monastirga qaytişga qaror qiladi. U Çennaydagi musiqiy guruhni tark etadi va ketadi. Deva Priyani guruhda qolişga köndirişga urinadi, ammo jiddiy avariyaga uçrab, koma holatiga tuşib qoladi. Priya tayyorgarlikdan ötadi, ammo Devani unuta olmaydi. Deva komadan uyğonadi va uni Tomas ziyorat qiladi. Tomas Priya bilan birga böla olmasligidan xafa böladi, ammo Deva va Priyaning bir-biri uçun yaratilganini tuşunadi. Priya rohiba bölişi kerak bölgan kuni Tomas monastirga şoşiladi va Ona-rohiba yordamida uning fikrini özgartirib, uni Devaga turmuşga çiqişga köndiradi.
Hozir ruhoniy bölgan Tomas turmuş qurgan Deva va Priyaning qizini suvga çömdiradi. Deva qaynotasining biznesiga qaraydi, Priya esa töliq vaqtli qöşiqçi bölib işlaydi. Guru taniqli musiqa bastakori bölib qolgan, ammo plagiat ayblovlariga duç kelmoqda. James esa öz boyligini hammaga taqsimlaydi.
3Işlab çiqiş
AVM Productions 1997-yilda özining 50 yilligini nişonlaş uçun film yaratmoqçi böldi. Ular M. Saravanan, M.…

AVM Productions 1997-yilda özining 50 yilligini nişonlaş uçun film yaratmoqçi böldi. Ular M. Saravanan, M. Balasubramanian va M. S. Guhan tomonidan prodyuserlik qilinadigan Minsara Kanavu filmi yoş odamlar atrofida aylanişini xohlaşdi. Rejissyorni tanlaşdan oldin, uçala prodyuser boş erkak rolini ijro etiş uçun Prabhu Devaga, musiqani yoziş uçun esa A. R. Rahmanga murojaat qilişdi. Rahman özining dösti, öşa paytda reklama rejissyori va kino operatori bölgan Rajiv Menonni loyihani rejissyorlik qilişga tavsiya qildi. Menon taklif haqida ikki oy öyladi va bu filmni suratga olişga «ruhan tayyor emas» ekanini aytdi. Dastlab ikkilanib turgan Menonni Rahman va kinorejissyor Mani Ratnam loyihani boşqarişga köndirişdi va şunday qilib bu uning rejissyorlik debyuti böldi. Menon Minsara Kanavuning syujetini yozdi, u Robert Wiseʼning 1965-yilgi «The Sound of Music» filmiga asoslangan. Şuningdek, u V. C. Guhanathan bilan ingliz tilida ssenariy ustida ham hamkorlik qildi.
4Rollarga tanlov
Arvind Swamy Tomas rolига tanlandi. U çet eldagi öqişidan qaytgaç, bolalikdagi dösti Priya bilan uçraşib,…

Arvind Swamy Tomas rolига tanlandi. U çet eldagi öqişidan qaytgaç, bolalikdagi dösti Priya bilan uçraşib, unga oşiq böladigan çet ellik hind fuqarosi. Ilgari u 1992-yilgi «Roja» filmida boş rol uçun Menonning örnini bosgan edi. Menonning rafiqasi Latha Priya rolini bollivudlik aktrisa Kajolga taklif qilişni maslahat berdi. Şu bilan Minsara Kanavu uning tamil kinosidagi ikki çiqişidan biriga aylandi, ikkinçisi «Velaiilla Pattadhari 2» (2017) filmi. Menon dastlab bu rol uçun Aişwarya Raiyni xohlagan edi, ammo uni «juda stilli» deb hisobladi va «hind körinişidagi» ayolni istadi. U Kajolni Ratnamga tavsiya qildi, uning fikriça, Kajol Raidan yaxşiroq edi. Kajol buning örniga Ratnamning «Iruvar» (1997) filmida rol öynadi, bu uning aktyorlik debyuti böldi. Madhuri Dixitga ham murojaat qilindi, ammo u band jadvali tufayli taklifni rad etdi. Kajol Minsara Kanavu ustida işlaşni «unutilmas tajriba» deb atadi va boşqa aktrisalar rad etgandan keyin Menon unga rolni darhol berganidan xursand bölganini aytdi. Tamil tilini bilmagan Kajolning ovozini Revathi dublyaj qildi.
Prabhu Deva, filmga birinçi bölib tanlangan aktyor, sartaroş Deva rolini ijro etdi va film uçun xoreografiyani ham yaratdi. Prodyuserlar uning uçun dublyaj qiliş uçun Vikramni tanladilar. Menonning sözlariga köra, ular «Prabhu Deva uçun yangi ovoz istaşgan». Musiqaçi bölişni orzu qiladigan Guru rolini ijro etgan Nassar bu rolni qiziqarli deb topdi va filmda işlaş «quvonçli tajriba» böldi. U qahramonni yuqori ruhli deb taʼriflab, şunday dedi: «Göyo yoşligimni qaytadan boşdan keçirgandek böldi. Masalan, raqs tuşiş — men heç qaçon raqsga tuşaman deb öylamagan edim, ammo bu filmda buni qildim va bundan zavqlandim.» Keyinçalik onalar rollari bilan tanilgan Janaki Sabeş Minsara Kanavuda rohiba rolini öynab, aktyorlik debyutini qildi. S. P. Balasubrahmanyam Tomasning otasi James rolini ijro etiş uçun tanlandi. The Hindu naşrida 2020-yilda çop etilgan nekrologida Menon Balasubrahmanyamning «suratga oliş maydonçasida şunçalik iştiyoqli va quvnoq» ekanini aytdi va uning Priyaning otasi Amalraj rolini ijro etgan Giriş Karnad bilan birga öynaşini köriş qiziq bölganini qayd etdi.
5Suratga oliş
Minsara Kanavu uçun asosiy suratga olişni Venu va Ravi K. Çandran amalga oşirdi, Çandranga qöşimça…

Minsara Kanavu uçun asosiy suratga olişni Venu va Ravi K. Çandran amalga oşirdi, Çandranga qöşimça kinematografiya uçun ham kredit berildi. Menon kinematografiyani özi bajarmaslik qarori haqida gapirib, rejissyorlik va kino operatorligini bir vaqtda olib boriş uni «ikkala bölimga teng eʼtibor bera olmaslikka» olib kelişi mumkinligini aytdi. Menon hatto ustozi Aşok Mehtaga kinematografiyani bajarişni taklif qildi, ammo Mehta boşqa majburiyatlari tufayli rozi bölmadi. Saravananning akasi Paluning qizi Lakshmipriya, Singapurdagi kostyum dizayni böyiça öqişidan qaytgan, kostyumlarni loyihalaştirdi. Thota Tharani sanʼat rejissyorligini yakunladi, Vikram Dharma jangovar sahnalar xoreografi böldi, Prabhu Deva, Farah Khan va Saroj Khan raqs xoreografiyasini bajarişdi. Suratga oliş Lawrence maktabida, Lovedaleʼdagi The Church of The Ascensionʼda, Çennaydagi St. Andrewʼs Churchʼda va Çennaydagi Apollo Cancer Hospitalʼda olib borildi. Tayyorgarlik paytida Menon bir neça xristian ruhoniylar bilan muloqot qildi. «Thanga Thamarai» qöşiği sunʼiy şarşarada suratga olindi, «Mana Madurai» AVM Studiöning oçiq maydonida tasvirga olindi, «Poo Pookkum Osai» uçun suratga oliş esa Çennaydagi AVM studiyalarida hamda Ooty, Kullu va Manalida ötkazildi. Suratga oliş 70 dan 75 kungaça davom etdi, kadrlar esa Sureş Urs tomonidan montaj qilindi.
6Saundtrek
Minsara Kanavu saundtrek albomiga A. R. Rahman bastalagan va Vairamuthu sözlarini yozgan olti qöşiq kiradi.…

Minsara Kanavu saundtrek albomiga A. R. Rahman bastalagan va Vairamuthu sözlarini yozgan olti qöşiq kiradi. Treklar Pançathan Record Inn studiyasida yozib olindi. Film butun saundtrek davomida turli rogalardan (lad rejimlaridan) foydalangan: xor musiqasi Sankarabharanamda yozilgan, «Anbendra Mazhayile» qöşiği esa Anandabhairavida. Frontline naşriga bergan intervyusida Balasubrahmanyam «Thanga Thamarai» qöşiğini yoziş seansi haqida şunday dedi: «[U] öta mahliyo va sevgi bilan mast bölgan odamning his-tuyğularini aks ettiruvçi ohangni talab qildi. Filmda bu qöşiqni aytayotgan qahramon qizini topgandan keyin kötarinki ruhda.» U bastakorga taqlid qilişga harakat qilganini aytdi, bastakor esa qöşiqçi uçun vokalni yozib olişda yordam bergan. Rahman «Mana Madurai» qöşiği uçun K. S. Çithrani tanladi, u «Ooh La La La» nomi bilan ham tanilgan. U Çithraga odatdagidek emas, balki trekni kuylaş uçun ovozini töliq oçib kuylaşni maslahat berdi. Treking qayta tahrirlangan versiyasi xalqaro musiqiy «Bombay Dreams» asarida ijro etildi.
Saundtrek albomi 1996-yil 25-dekabrda çiqarildi. Tadbirda kino guruhi va ijodkorlar iştirok etişdi, asosiy mehmon sifatida öşa paytdagi Çennay meri M. K. Stalin qatnaşdi. Dublyaj qilingan telugu tilidagi saundtrek uçun qöşiq matnlarini Vennelakanti yozdi. Javed Akhtar saundtrekning hind tilidagi versiyasi uçun qöşiq matnlarini yozdi va unga «Teri Meri Baat» nomli yangi qöşiq qöşildi.
7Namoyiş
Minsara Kanavu 1997-yil 14-yanvarda Pongal bayrami paytida, Ratnamning «Iruvar» filmi bilan bir vaqtda…

Minsara Kanavu 1997-yil 14-yanvarda Pongal bayrami paytida, Ratnamning «Iruvar» filmi bilan bir vaqtda çiqarildi va u bilan raqobatlaşdi. Namoyişning dastlabki kunlarida Minsara Kanavu kassada örtaça daromad keltirdi, ammo oxir-oqibat Çennayda 216 kun davomida körsatilib, muvaffaqiyatga erişdi. 1997-yil 3-avgustda filmning kumuş yubileyini nişonlaş uçun tadbir ötkazildi. Film kumuş yubileyini nişonlaş maqsadida AVM «3 Roses» çoy brendi bilan hamkorlik qildi va filmdan savollarga javob bergan tomoşabinlar kumuş yubiley uçun maxsus taşkil etilgan aktyorlar va ijodkorlar bilan maxsus poyezdda sayohat qiladigan tanlov ötkazdi.
Minsara Kanavuning telugu tilidagi dublyaj versiyasi «Merupu Kalalu» ham 14-yanvarda çiqarildi va tijorat jihatidan muvaffaqiyatsiz böldi. «Screen» jurnali filmning mavzulari yoşlarga möljallangani, ammo filmning özi yoşlar tomonidan rad etilişi mumkinligi ehtimolini körsatdi. Jurnal şuningdek, buning sababi işlab çiqaruvçilar bölişi mumkinligini ham fikr qildi, ular filmlarning huquqlarini syujeti yoki mazmunini bilmasdan «qimor öynab» sotib olişgan. Minsara Kanavu «Sapnay» nomi bilan hind tiliga dublyaj qilindi, u 1997-yil 2-mayda premyerasini ötkazdi va tijorat jihatidan ham muvaffaqiyatsiz böldi. Hind tilidagi versiyaning natijasi Menonni öz filmlarini öşa tilga dublyaj qilişni töxtatişga majbur qildi.
8Tanqidiy qabul
Minsara Kanavu tanqidçilardan aralaş javob oldi. «Kalki» naşrining muxbiri S. R. filmning kinematografiyasi…

Minsara Kanavu tanqidçilardan aralaş javob oldi. «Kalki» naşrining muxbiri S. R. filmning kinematografiyasi va musiqasini maqtadi, ammo syujetni tanqid qilib, kulminatsiyani çarçatuvçi deb topdi. «New Straits Times» uçun filmni körib çiqqan K. N. Vijiyan uning syujetini Gollivud filmi bilan öxşatdi va uni «noaniq öxşaş. Ammo şunga qaramay, u hind madaniyatiga yaxşi moslaştirilgan» deb topdi. Filmni «yaxşi köngiloçar» deb atagan u ssenariysini va Kajolning ijrosini maqtadi, qöşimça qilib, Kajol özining «şum» tabiatida yoki «Maana Madurai» kabi qöşiqlarni baland ovozda kuylaganda eng yaxşi holatida bölişini yozdi. «The Indian Express» uçun yozgan M. S. M. Desai hind tilidagi «Sapnay» dublyajiga nisbatan ikkilanib qaradi va uni köplab qöşiq va raqslar bilan töldirilgan, bu esa «hikoyaning surʼatini zerikarli va xira» qilişini aytdi.
Saundtrekka dastlabki munosabat yoqimsiz böldi; Desai Rahman «yoqimli qöşiqlar yaratişda açinarli darajada muvaffaqiyatsiz» ekanini aytdi, ammo 21-asrda munosabat yaxşilandi. «Mana Madurai», «Strawberry», «Thanga Thamarai» va «Vennilave» qöşiqlari maşhur böldi.
Matn: maqola tarjimasi «Minsara Kanavu» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.