Missing in Action

Braddok nomi "The Graduate" filmidagi, Dastin Xoffman ijro etgan Benjamin Braddok obrazidan ilhomlangan. Prodyuserlarning ğoyasi Vietnam uruşining qahramonini dangasa kaliforniyalik talaba ismi bilan yaratiş edi.

Filmning ğoyasi 1983-yilda Jeyms Kemeron yozgan, öşa paytda Gollivudda aylanib yurgan "Rambo: First Blood Part II" filmi uçun ssenariy konspektidan kelib çiqqan.

Ssenariy muallifi Jeyms Bruner şunday degan: "Bularning hammasini boşlab bergan narsa — ex-Delta Force askari Jeyms Pollokning «Mission MIA» kitobi edi. Köp odam, jumladan, Çak ham uni öqidi va aynan şu ularga MIA haqida film suratga oliş ğoyasini berdi. Men Kemeronning [Vietnam] loyihasi borligi haqida heç narsa bilmasdim". Brunerning sözlariga köra, MIA / POW masalasi "juda köp gapirilardi. Balki Nyu-York va Los-Anjelesda emas, lekin mamlakatning qolgan qismida. Bu juda hissiyotli mavzu edi".

Norrisning aytişiça, uni filmni suratga olişga Lans Xul taklif qilgan, uning Vietnamdagi amerikalik asirlar haqida ssenariysi bor edi. Norris ukasi Vilandga hurmat körsatmoqçi bölgani uçun iştiyoq bilan rozi bölgan. Biroq öşa paytda Vietnam haqidagi filmlar maşhur emas edi, şu sababli Norris va Xul köplab rad javoblarini olişgan.

Norris filmni suratga oliş orqali Vietnam uruşi haqida "ijobiy munosabat şakllantirişga" harakat qilganini aytdi, ayni paytda Vietnam uruşi fojiali xato bölganini ham taʼkidladi.

U özining siyosiy yönalişi haqida şunday deb izoh berdi: "Men konservatorman, haqiqiy bayroqdorman va Ronald Reyganning katta muxlisiman. Men respublikaçi yoki demokrat deb hisoblanmayman; men köproq odamning öziga qarayman. Ronald Reygan öz fikrini aytadi, maşhur bölmasa ham fikridan qaytişdan qörqmaydi. Menga kuçli rahbar kerak va u kuçli rahbar. U lavozimga kelganidan beri mamlakatimizda ança ijobiy va vatanparvarlik ruhi paydo böldi".

Xul va Norris loyihani Cannon Films studiyasiga olib borişdi. Studiyaga loyiha yoqdi. Ularda Vietnamdagi amerikalik asirlarni ozod qiliş haqida işlab çiqilayotgan ssenariy allaqaçon bor edi va ular Norris bilan ikkala filmni suratga oliş şartnomasini imzoladi. Birinçi film, "Missing in Action", Braddokning asirlarni ozod qilişi haqida bölişi kerak edi. Ikkinçi film, "Missing in Action 2", Braddokning asirlikdagi yillari haqida prikvel bölişi kerak edi. Ikki film bir-birining ketidan suratga olindi. Birinçisini Jozef Zito, ikkinçisini Xul rejissyorlik qildi.

Suratga oliş 1984-yil yanvarida Sent-Kits orolida boşlanişi rejalaştirilgan edi, lekin filmlar oxir-oqibat Filippinda suratga olindi.

Norrisning sözlariga köra: "Men Rambo kabi hukumatga qarşi emasman. Vertolyot Rambo va amerikalik MIA (bedarak yöqolgan askar)larni qutqariş uçun kelib, keyin ularni taşlab ketganida, bu menga noreal tuyuldi. Hayotda şunday qilib ularni taşlab ketadigan amerikalik uçuvçi yöq. Ularni olib ketişimga tösqinlik qiliş uçun meni öldirişlariga töğri kelardi, çunki agar olib ketmasam, içimda ölgan bölardim".

Film kassada maşhur böldi va Cannon tarixidagi eng muvaffaqiyatli filmlardan biriga aylandi. U birinçi hafta oxirida 6 million dollar yiğdi va faqat AQŞdagi prokat hisobiga 10 million dollardan ortiq daromad keltirdi. Bu esa faqat AQŞ prokati hisobiga Cannon uçun 6,5 million dollar foyda degani edi.

1985-yilga kelib film 26 million dollar işladi.

Norris şunday degan: "Hayotimdagi eng katta zavqlardan biri "Missing in Action" filmini köriş uçun teatrga borganimda sodir böldi — film oxirida hamma örinlaridan turib qarsak çaldi. Aynan öşa paytda mening qahramonim yaqinda ozod qilgan asirlarni Saygondagi konferensiyaga olib keladi, u yerda siyosatçilar heç qanday harbiy asir qolmaganini aytişadi".

"The New York Times" gazetasining muharriri Janet Maslin yozişiça, filmni tomoşa qilgan odam "janob Norris umuman gapirmagan degan notöğri taassurot olişi mumkin. U albatta gapiradi, lekin uning haqiqiy notiqligi faqat jismoniy harakatlarida. Janob Norrisning sokin xulqi va sodda sarğiş qiyofasi xalqaro B-kino yulduziga aylanişini tuşuntiriş uçun bu yetarli emas. Ammo bunday oddiy, öqqa töla, tomoşabinlarni xursand qiladigan action film uçun esa bu yetarli". "Variety" yozdi: "Filippin Vietnam örmonlari örnini bosgan, Norris tepadi va öq uzadi, qora bozor savdogari obrazidagi M. Emmet Volş yoqimli hamrohdir, sassiq Bangkok barlarida esa bir oz yalanğoçlik körsatilgan; ssenariy muallifi Jeyms Bruner va rejissyor Jozef Zito şovinistik ruhdagi formula filmni yaratişgan; Vietnamdagi kommunistlar esa öqdan zarba olişga loyiq". "Los Angeles Times" gazetasining muharriri Kevin Tomas yozdi: "Missing in Action (şahar böylab) Norrisning bosiq qiyofasi va jismoniy mahoratiga şunçalik mohirlik bilan moslaştirilganki, bu uning hozirgaça eng yaxşi filmlaridan biri ... Yagona kamçilik — unda suspens yöq: siz Norrisning missiyasida muvaffaqiyatga erişişini darhol bilasiz. Şunisi qiziqki, nega yengilmas Norrisga öz qoçişini amalga oşiriş uçun sakkiz yil kerak böldi?" "Chicago Tribune" gazetasining muharriri Richard Kristiansen filmga 4 yulduzdan 2 yulduz qöydi va şunday yozdi: "Norris qatʼiyat bilan ijro etadi — u davlat qoğozbozligini yorib ötib, yovuzlarni foş qiladi va ezilganlarni ozod qiladi, har qanday amerikalik askarning vietnamliklarni (ular şafqatsiz va razil qilib körsatilgan) mağlub etişi köp odamlarni xursand qilişi mumkin. Umuman olganda, bu oddiy uruş action filmi, unçalik jonli suratga olinmagan, lekin bir oz ayollar yalanğoçligi va köp texnik hiylalar bilan bezatilgan". "The Washington Post" gazetasining muharriri Pol Attanasio yozdi: "Çak Norris muxlislari "Missing in Action" filmidan hafsalalari pir bölmaydi — bu Cannon Group studiyasining "bang-bang, siz öldingiz" uslubidagi ekspluatatsion filmi, unda action kamdan-kam hollarda yetişmaydi ... Norris aktyorlik qilmaydi — u kambağal odamning Klint Istʼvudi, lekin uning karatesi zör. Volş esa Braddokning hamrohi sifatida ajoyib kulgili rolni öynaydi".

"eFilmCritic.com" saytining Skott Vaynberg filmga 5 yulduzdan 2 yulduz qöyib, şarhida şunday yozdi: "Norris Stalloneʼni takrorlaydi... yomon". 2003-yilda BBCʼda çop etilgan "Rambo: Pretenders to the Throne" maqolasida Almar Haflidason şunday yozdi: "Rambo trilogiyasining katta muvaffaqiyati önlab nusxa-filmlarni ilhomlantirdi", va "Missing in Action" seriyasini Rambo klonlarining eng maşhuri sifatida körsatdi.

1996-yilgi "Seen That, Now What?" kino qöllanmasi filmga "C" bahosini qöyib, şunday deb yozdi: "Vietnam faxriysi Norris Janubiy-Şarqiy Osiyoga amerikalik asirlarni qutqariş uçun qaytadi. Bu Rambo nusxasi bölib, bir xil qiyofadagi yovuzlar, siyosiy notöğri mavzu va ikkinçi darajali action sahnalari bor".

"Time Out" muharriri Derek Adams film "şunçalik yomonki, işonib bölmaydi. U ksenofobik, havaskorlarça va favqulodda zerikarli" deb yozdi. U filmni yana "barça gukslar yovuz — tarğibot" deb ham atadi. AMC kino qöllanmasida Rovi xizmati muharriri Jeremi Bedey filmni "Rambo uslubidagi, qöpol va ahmoqona film, u haqiqat yoki badiiy öylaşda qiziqarli narsa bilan boğlana olmaydi" deb taʼriflagan, uning "çop-sokki, otiş-otiş, har daqiqada portlaş" actionʼi tez zerikarli bölib qolişini yozgan. Video-Reviewmaster.com saytining muharriri Stiv Kram yozdi: "Çak Norrisning kinodagi eng yaxşi filmi, lekin bu köp narsani anglatmaydi". DVD Talkʼning Erl Kressi 2000-yilda şunday xabar bergan: "Men "Missing in Action" filmini ançagina yoqimli deb topdim — ajoyib action sahnalari va yaxşi syujeti bor. Biroq faqat Braddokning obrazi rivojlantirilgan; boşqa personajlar faqat syujetni oldinga siljitiş uçun paydo bölib, keyin ğoyib bölişadi". Rotten Tomatoes saytida filmning 16 ta şarhga asoslangan reytingi 19% ga teng. Letterboxd va The Grindhouse Database saytlari bu filmni vetsploitation kiçik janriga kiritadi.

1985-yilda "Missing in Action 2: The Beginning" nomli prikvel çiqdi.

1988-yilda "Braddock: Missing in Action III" nomli sikvel çiqdi.