Moonlight

«Moonlight» (ingl. Moonlight) — 2016-yilda suratga olingan amerikalik voyaga yetiş dramasi. Bu Barry Jenkins yozgan va suratga olgan ikkinçi töliq metrajli film bölib, Tarell Alvin McCraneyning naşr etilmagan yarim avtobiografik pyesasi «In Moonlight Black Boys Look Blue» asosida yaratilgan. Boş rollarda Trevante Rhodes, Andre Holland, Janelle Monáe (kinodagi birinçi roli), Aşton Sanders, Jharrel Jerome (töliq metrajli kinodagi debyuti), Naomie Harris va Mahershala Ali ijro etgan. Film boş qahramonning hayotidagi uç bosqiçni körsatadi: bolalik, ösmirlik va erta kattalik davri. U boş qahramon gomoseksualligi va qora tanli gomoseksual erkak sifatidagi öziga xosligi tufayli duç keladigan qiyinçiliklarni, jumladan bolaligida boşdan keçirgan jismoniy va ruhiy zöravonlikni örganadi.

Filmga 235 mukofot berilgan, jumladan uçta «Oskar» — Eng yaxşi film, Eng yaxşi erkak yordamçi rol va Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun. Yana 310 ta nominatsiyasi bor.

Alex Hibbert — bolalikdagi Şayron

Aşton Sanders — ösmirlikdagi Şayron

Trevante Rhodes — kattalikdagi Şayron

Jaden Piner — bolalikdagi Kevin, Şayronning dösti

Jharrel Jerome — ösmirlikdagi Kevin

Andre Holland — kattalikdagi Kevin

Naomie Harris — Pola, Şayronning onasi, giyohvand va fohişa

Mahershala Ali — Juan, Şayronning dösti, giyohvand moddalar sotuvçisi

Janelle Monáe — Teresa, Polaning qiz dösti

Patrick Decile — Terrel, maktab zöravoni, Şayronning duşmani

Suratga oliş 2015-yil 14-oktabrda Mayami, Florida ştatida boşlanib, 25 kun davom etgan. Asosiy suratga oliş joylaridan biri Jenkins va McCraney ösgan Liberty Square majmuasi bölgan.

Jenkins suratga oliş davomida Şayronni öynagan uçta aktyor bir-biri bilan uçraşmasligiga işonç hosil qilgan, toki bir-biriga taqlid qilmasinlar. Şu sababli Rhodes, Sanders va Hibbert alohida ikki haftalik davrlarda suratga tuşgan. Mahershala Ali boşqa loyihalarda iştirok etayotgan paytda dam oliş kunlari Mayamiga uçib kelib suratga tuşgan. Naomie Harris barça sahnalarini maşqsiz uç kunda, Andre Holland esa beş kunda suratga olgan.

Filmning premyerasi 2016-yil 2-sentabrda AQŞda (Telluride kinofestivali) bölib ötdi. 2016-yil 21-oktabrda film AQŞda çeklangan prokatga, 2016-yil 18-noyabrda esa A24 kompaniyasi orqali keng prokatga çiqdi.

«Moonlight» AQŞ va Kanadada 27,9 million dollar, boşqa hududlarda 37,5 million dollar yiğdi va jami dunyo böyiça 65,3 million dollar daromad keltirdi. Işlab çiqariş byudjeti esa 1,5 million dollar bölgan.

Film tanqidçilar tomonidan eʼtirof etildi. Ularning köpçiligi montaj, operator ishi, musiqa, rejissura va Jenkinsning ssenariysini, şuningdek, seksuallik va erkaklik mavzularini yoritiş usulini yuqori baholadi. Harris va Alining ijrosi ham keng eʼtirof etildi. Rotten Tomatoes saytida film 269 ta tanqidçi şarhi asosida 98 % reytingga ega böldi, örtaça baho esa 9/10. Şarh quyidagiça: «Bitta insonning hikoyasi orqali film hayotga ajoyib va mahorat bilan qurilgan nigoh taklif qiladi, kinoda bunday nigoh juda kam uçraydi». Metacritic saytida örtaça baho 99 ballni taşkil etdi. Ikkala agregatorda ham film 2016-yilda eng köp ijobiy şarhga ega bölgan filmlar orasida birinçi örinni egalladi. «Kritikanstvo» saytidagi örtaça baho 100 ballik şkala böyiça 75 ball.

The Hollywood Reporter naşridan David Rooney aktyorlar ijrosini maqtab, James Laxton suratini «aldamçi darajada yumşoq va jozibali, ayni paytda oğriqli va ezuvçi» deb taʼriflagan. Rooney filmning «şaxsiyat bilan kuraşgan yoki yolğiz dunyoda aloqa izlagan har bir kişi uçun zarbalarga hamohang böladi» degan xulosaga kelgan. Time Out naşridagi boşqa ijobiy şarhda Joshua Rothkopf filmni maqtab, uni «biz kinoga nima uçun borişimizning, qahramon bilan yaqinlaşib, unga ğamxörlik qilib, umid boğlaşimizning şubhasiz sababi» deb atagan. Collider naşridan Brian Formo filmga «A−» bahosini berib, aktyorlar ijrosi va rejissurani maqtagan, şuningdek filmning «muhim va ajoyib şaxsiy hikoya» ekanini qayd etgan. Slant Magazineʼdan Jake Coyle ham aktyorlar ijrosi uçun filmni maqtagan, lekin baʼzi joylarda ssenariy eskirgandek tuyulişini muammo sifatida körsatgan.

The Spectator naşridan Melanie McDonagh filmni zerikarli va maʼnosiz deb atagan. The Times naşridan Camilla Long filmning syujetini «köp marta kinoda takrorlangan çarçatuvçi hikoya» deb atagan va filmning örta sinfga mansub oq tanli tomoşabin uçun unçalik mos emasligini aytgan. Twitter foydalanuvçilari Longga keskin tanqid bilan hujum qilib, uni irqçilik va gomofobiyada ayblagan. Baʼzi tanqidçilar uning tarafini olib, fikr erkinligini himoya qilgan, boşqalari esa Longning tanqidini obyektiv deb bölmasligini aytgan.

IMDB saytida tomoşabinlarning örtaça bahosi 10 balldan 7,4 ballni taşkil etdi. Köp foydalanuvçilar tanqidçilar bahosini asossiz oşirilgan deb hisoblaydi, sababi filmda LGBT mavzusi, giyohvand moddalar va qora tanli odamlarning tasviri birga mavjud. Şu tufayli film «Oskar uçun jozibali tanlov» namunasi sifatida körilmoqda.

Köplab ğarb naşrlari «Moonlight»ni ön yillikning eng yaxşi filmlaridan biri deb atadi, Rolling Stone, The Independent va IndieWire esa uni ön yillikning eng yaxşi filmi deb tanladi. Metacritic agregatorining hisob-kitoblariga köra, bu jihatdan «Moonlight» faqat «Mad Max: Fury Road» filmidan orqada qolgan.

«Moonlight» XXI asrning eng yaxşi filmlaridan biri deb eʼtirof etilgan.

Filmga 235 mukofot berilgan, jumladan uçta «Oskar» — Eng yaxşi film, Eng yaxşi erkak yordamçi rol va Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun. Yana 310 ta nominatsiyasi bor.

Film 89-«Oskar» mukofotlari marosimida sakkiz nominatsiyadan uçtasida ğolib böldi: Eng yaxşi film, Eng yaxşi erkak yordamçi rol (Ali) va Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy. Film çiqqan paytda Amerikada «The Hurt Locker» (Böron hukmdori) dan keyin, eng kam byudjetli, butunlay qora tanli aktyorlar iştirok etgan, ommaviy bozorga çiqqan birinçi LGBT mavzusidagi töliq metrajli film bölib, «Oskar» mukofotiga sazovor bölgan ikkinçi film böldi. Joi McMillon «Oskar» uçun eng yaxşi montaj nominatsiyasiga sazovor bölgan birinçi qora tanli ayol böldi, Mahershala Ali esa aktyorlik ishi uçun «Oskar» olgan birinçi musulmon böldi.

2016 — London kinofestivalining tanlov dasturida iştirok etdi.

2016 — Mar del Plata kinofestivalida eng yaxşi aktyor mukofoti (Mahershala Ali).

2016 — Britaniya mustaqil kinosi mukofoti: eng yaxşi xalqaro mustaqil film.

2016 — AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşining ikkita mukofoti: eng yaxşi rejissura (Barry Jenkins) va eng yaxşi ayol yordamçi rol (Naomie Harris), şuningdek yil eng yaxşi filmlari önligiga kirdi.

2016 — ikkita «Satellite» mukofoti: eng yaxşi original ssenariy (Barry Jenkins) va eng yaxşi ayol yordamçi rol (Naomie Harris), şuningdek 5 ta nominatsiya: eng yaxşi film, eng yaxşi rejissura (Barry Jenkins), eng yaxşi erkak yordamçi rol (Mahershala Ali), eng yaxşi operator ishi (James Laxton), eng yaxşi montaj (Joi McMillan, Nat Sanders).

2017 — Amerika kino sanʼati instituti tomonidan yilning eng yaxşi filmi deb topildi.

2017 — uçta «Oskar»: eng yaxşi film (Adele Romanski, Dede Gardner, Jeremy Kleiner), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Barry Jenkins, Tarell Alvin McCraney), eng yaxşi erkak yordamçi rol (Mahershala Ali). Bundan taşqari, lenta 5 ta nominatsiyaga ega böldi: eng yaxşi rejissura (Barry Jenkins), eng yaxşi ayol yordamçi rol (Naomie Harris), eng yaxşi operator ishi (James Laxton), eng yaxşi montaj (Joi McMillan, Nat Sanders), eng yaxşi original musiqa (Nicholas Britell).

2017 — «Golden Globe» mukofoti eng yaxşi drama filmi uçun, şuningdek 5 ta nominatsiya: eng yaxşi rejissura (Barry Jenkins), eng yaxşi ssenariy (Barry Jenkins), eng yaxşi erkak yordamçi rol (Mahershala Ali), eng yaxşi ayol yordamçi rol (Naomie Harris), eng yaxşi original musiqa (Nicholas Britell).

2017 — BAFTA mukofotiga 4 ta nominatsiya: eng yaxşi film (Adele Romanski, Dede Gardner, Jeremy Kleiner), eng yaxşi original ssenariy (Barry Jenkins), eng yaxşi erkak yordamçi rol (Mahershala Ali), eng yaxşi ayol yordamçi rol (Naomie Harris).

2017 — AQŞ kinoaktyorlari gildiyasining eng yaxşi erkak yordamçi rol mukofoti (Mahershala Ali), şuningdek ikkita nominatsiya: eng yaxşi ayol yordamçi rol (Naomie Harris) va eng yaxşi aktyorlar ansambli.

2017 — «Independent Spirit» mukofotlarining 6 tasi: Robert Altman mukofoti, eng yaxşi film (Adele Romanski, Dede Gardner, Jeremy Kleiner), eng yaxşi rejissura (Barry Jenkins), eng yaxşi ssenariy (Barry Jenkins, Tarell Alvin McCraney), eng yaxşi operator ishi (James Laxton), eng yaxşi montaj (Joi McMillan, Nat Sanders).

2017 — London kino tanqidçilari tögaragining ikkita mukofoti: eng yaxşi erkak yordamçi rol (Mahershala Ali) va eng yaxşi ayol yordamçi rol (Naomie Harris), şuningdek 5 ta nominatsiya: yilning eng yaxşi filmi, eng yaxşi rejissura (Barry Jenkins), eng yaxşi ssenariy (Barry Jenkins), eng yaxşi britaniyalik yoki irlandiyalik aktrisa (Naomie Harris), eng yaxşi texnik yutuq (Joi McMillan va Nat Sanders, montaj uçun).

2017 — AQŞ rejissyorlar gildiyasining badiiy film rejissurasi uçun nominatsiyasi.

2017 — AQŞ ssenaristlar gildiyasining eng yaxşi original ssenariy mukofoti (Barry Jenkins, Tarell Alvin McCraney).

2018 — «Bodil» mukofotiga eng yaxşi amerikalik film uçun nominatsiya.

2018 — «Golden Bug» mukofotiga eng yaxşi xorijiy film uçun nominatsiya.