Ona!

Katta bir uyning yonğindan keyingi qolgan narsalari içida, yozuvçi yani bir taniqli şoir öz kabinetidagi tokçaga billur narsani qöyadi va bino öziga xos manzarada çiroyli uyga aylanadi. Ona, yaʼni şoirning rafiqasi xayolparastgina töşagida uyğonib, erining qayerdaligini biliş uçun baland ovozda çaqirib uni hayratga soladi. Ayol uyni yiğiştiriş jarayonida, u vaqti-vaqti bilan devorlar orasida urib turgan yurakni körgandek bölaveradi.

Bir kuni uyga Man ismli ğalati bir kişi kelib, boşpana söraydi va özini mahalliy şifokorman deb taniştiradi. Uy egasi bu taklifga rozi böladi, ona esa istamaygina boş egadi. Tunda esa boşpana sörab kelgan erkak oğriqdan azob çekadi va ona uning bir tarafidagi yarani köradi.

Keyingi kuni erkakning xotini ayol keladi. Ona mehmonlardan borgan sari aççiqlana boşlaydi, lekin şoir ularga uyda bemalol qolişlari mumkinligini aytadi va boşpana sörab kelgan erkak aslida şoir bilan uçraşişni orzu qilgan muxlis ekanligi ayon böladi. Lekin, bu muxlia şoir tokçaga qöygan billur narsani sindirib qöyganda, şoirning jahli çiqadi va öziga tegişli narsalarni mahkam qulflab qöyadi. Ona yani şoirning ayoli esa Erkak va Ayolga uydan ketişini aytadi, lekin ular uydan ketişdan oldin, şoirning ikki öğli kutilmaganda uyga keladi va Erkakning qilganlari uçun urişa boşlaydi. Aka-ukalar tez orada qölga kiritişi mumkin bölgan meros haqida öylab qolişadi va tönğiç öğil ukasi bilan janjallaşib, uni oğir yaralaydi, akasi ukaning boşini oynaga urib, qonatadi va qoçib ketadi.

Şoir, erkak va ayol jarohatlangan öğlini kasalxonaga olib boradi. Ona uyni yolğiz özi tozalab, qon izidan ergaşib, yertöla devorlari orqasiga yaşirilgan moy solingan idişni topadi uyda yurganda uyga qaytib kelgan şoir onaga öğli vafot etganini aytadi.

Öşa oqşom köplab odamlar ölgan öğli haqiga yiğlaş uçun uyga bildirmasdan kelganlarida, ona va şoir birdan uyğonadi. Mehmonlar özlarini qöpol tutişadi, onaning jahlini çiqaradi va u nimadir bölib, uyni qisman suv bosganida, hammaga çiqib ketişni aytadi. U juda köp odamlarni içkariga kirgazgani va uning keçinmalarini tirnagani uçun şoirni qattiq haqoratlaydi, lekin ularning bahsi mehrli sevgiga olib keladi. Ertasi kuni ertalab ona homiladorligini bildiradi, bu esa şoirni xursand qiladi va yana yozişni boşlaşga ilhomlantiradi.

Oradan vaqtlar ötadi. Ona bolaning dunyoga kelişiga tayyorgarlik köradi va şoirning gözal bir yangi sheʼrini öqiydi. Aholiga eşittirilgandan söng u olqişlanadi va yaxşi foyda keltiradi. Bayram kunida ona katta bir stolda keçki ovqat tayyorlaydi, lekin ularga şoirning bir guruh muxlislar xalaqit berişadi. Garçi ayol şoirdan ularni ketkazib yuborişni sörasa ham, u xuşmuomala bölişi va öz minnatdorçiligini bildirişi kerakligini aytadi. Ona esa eşiklarni qulflamoqçi böladi, lekin bir gala muxlislar uyga kirib, hammayoqni vayronagar qilib yuborişadi va yodgorlik sifatidagi narsalarni öğirlab, uyga yomon zarar yetkazadi. Maqtovlarni eşitayotgan şoir esa sodir bölayotgan voqealardan bexabar, ammo çalğimagan ona harbiy kuçlar şoirningning atrofida paydo bölgan din aʼzolariga qarşi jangga kirişayotganini va uning publitsistlari ommaviy qatllarni uyuştirayotganini befarq kuzatib turardi va buni bilardi. Ona tuğruq boşlanganda şoirni topadi, u ilgari ötirgan kabinetiga qayta kiradi, çunki faqatgina şu tinç joydagina közi yorişi mumkin edi.

Taşqaridagi ahloqsizliklar pasaydi. Şoir onaga muxlislari yangi tuğilgan öğlini körişni istayotganini aytadi, lekin u bolani ularga körsatişdan boş tortadi. Va nihoyat u uxlab qoladi va şoir bolani taşqariga, muxlislarining oldiga olib çiqadi, u esa çaqaloqni vahşiyona tarzda ölimiga sabab böladi. Ona olomon orasiga kirganda, vahşiy odamlar öğlining burda burda qilingan jasadini yeb bitirayotganini köradi. Tahqirlangan ona ularni qotillar deb ataydi va şişa siniqlari bilan ularga hujum qiladi. Olamon ayolga taşlanib, şoir kelgunça uni vahşiylarça döpposlaşadi. Şoir onadan ularni keçirişini söraydi, lekin u yertölaga yugurib tuşib moy idişni kalit bilan teşadi va moyni yoqib yuboradi natijada portlaş sodir böladi, olamon yonib ketadi, uy esa vayron böladi.

Şoir dözax bölib yongan olovdan heç qanday jarohat olmaydi ammo ona daxşatli körinişda nobud böldi. Erkak ayoldan kimligini söradi va u: „Menman“ deb javob beradi va ona „uyda edi“ deydi. Erkak ayolning sevgisini söraydi va u rozi bölgaç, kökragiga qöl çözadi va yangi billur obʼektni oçiş uçun göyoki yuragini yirtib taşlagandek böladi. Erkak billurni poydevorga qöyadi va uy yana çiroyli uyga aylanadi. Töşakda yangi ona paydo böladi va uyğonib, erining qayerda ekanligiga hayron böladi…