«Keçki ovqat qotillik bilan» (ingl. Murder by Death, tarjimasi «Ölim tufayli qotillik») — Robert Mur rejissyorligidagi qora hazil elementlari bilan suratga olingan komediya bölib, 1976-yil 23-iyunda prokatga çiqqan.
Film 1976-yilda Venetsiya kinofestivalida namoyiş etilgan.
AQŞ prokatidagi yiğimi 32 511 047 dollarni taşkil etdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Eileen Brennan, Truman Capote, James Coco
3Syujet
Dunyoning beşta eng yaxşi detektivi — Sem Doymond, Milo Perye, Jessika Marbl, Sidni Vong va Dik Çarlston…
Dunyoning beşta eng yaxşi detektivi — Sem Doymond, Milo Perye, Jessika Marbl, Sidni Vong va Dik Çarlston (ularda mos ravişda adabiyotdagi maşhur qahramonlar Sem Speyd, Ergyul Puaro, miss Marpl, Charli Chan va Nik Çarlz taniladi) nomaʼlum janob Layonel Tven tomonidan «Lola Leyn, 22» manzilidagi keçki ovqatga taklif etiladi. Detektivlar yordamçilari bilan birga keladi; uy egasidan taşqari ularni közi ojiz dvoretsi va karnay-sarnay oşpaz ayol kutib oladi. Keçki ovqat davomida Layonel Tven özini barça zamonlar va xalqlarning eng buyuk sirli tergovçisi deb ataydi va buni isbotlaş uçun şu uyda yarim tunda sodir böladigan qotillikni oçişni taklif qiladi. Ğolib bir million dollar oladi.
Yarim tunga yaqin mehmonlar dvoretsning jasadini, yarim tunda esa uy egasining özi jasadini topadilar. Bundan taşqari, oşpaz ayol inson emas, balki mexanik manekен ekani maʼlum böladi. Detektivlar bahslaşib, öz taxminlarini ilgari suradilar. Şu orada uyda xonalarning özi harakatlanişi va gapiradigan kiyik boşi kabi köplab yaşirin mexanizmlar topiladi. Natija bermagaç, mehmonlar xonalariga borib, uxlaşga tayyorlanadilar, ammo ularni turli xavflar kutadi: ilon, çayon, tuşayotgan shift, zaharli gaz, bomba. Möjiza bilan tirik qolgan mehmonlar navbat bilan pastga tuşadilar va ularni qayta tirilgan uy egasi kutib oladi. Har biri janob Tvenning kim ekani va nima sababdan bularning hammasini uyuştirgani haqida öz taxminini aytadi. Tven esa öz navbatida detektivlarning ötmişi bilan çambarças boğliq bölgan turli odamlar qiyofasiga kira boşlaydi.
Keyinçalik barça qotilliklar hazil ekani maʼlum böladi va sirli tergovçilardan heç biri million dollar olmaydi. Xafa bölgan mehmonlar uylariga tarqalib ketadilar. Uyga qaytiş yölida öğlining «Haqiqatan ham qotillik böldimi?» degan savoliga Sidni Vong javob beradi: «Ha, yaxşi dam oliş dam oliş kuni öldirildi!»
4Işlab çiqariş
Film AQŞda suratga olingan — u töliq Kaliforniyaning Burbank şahridagi Warner Bros. Studiosʼda olingan, öşa…

Film AQŞda suratga olingan — u töliq Kaliforniyaning Burbank şahridagi Warner Bros. Studiosʼda olingan, öşa paytda u Burbank Studios deb atalgan.
Nil Saymonning dastlabki ssenariy loyihasida Xolms va Vatson uy sirini oçadigan qilib tasvirlangan edi, ammo suratga oliş boşlanişiga kelib ularning rollari ança qisqartirildi, çunki boşqa qahramonlar «soyada qolib ketgan» edi.
Aktrisa Mirna Loyga Dora Çarlstonning roli taklif qilingan edi, çunki u bir vaqtlar uning prototipi Nora Çarlzni öynagan. Loy rad etib, «Mirna Loy Mirna Loyni öynasa, kulgili böladi» deb izoh bergan. Jessika Marblz örniga dastlab Agata Kristining parodiyasi bölgan Abigeyl Kristian möljallangan edi va rol Ketrin Xepbernga taklif qilingan, ammo u Mirna Loy rad etganini bilgaç, iştirok etişdan voz keçgan. Şunda qahramon Abigeyl Kristmasga özgartirildi va rolga Estel Vinvud tasdiqlandi, ammo ssenariyga keyingi özgartirişlar kiritilgaç, qahramon Jessika Marblzga aylandi, Vinvud esa uning enagasi rolini oldi.
Fey Rey ovozi bilan çiqadigan eşik qönğiroği «King Kong» filmidan olingan.
5Öçirilgan sahnalar
Faqat ABC telekanalidagi premyera televersiyasida mavjud bölgan, ammo bu versiya heç qanday taşuvçida…

Faqat ABC telekanalidagi premyera televersiyasida mavjud bölgan, ammo bu versiya heç qanday taşuvçida çiqarilmagan törtta sahna bor.
Dik va Dora Çarlstonlar maşinada Tess Skefingtonni deyarli urib yuborişadi; u Sem Doymondga benzin kanistrini olib qaytayotgan edi. Uning soğ-salomatligiga işonç hosil qilgaç, ular ketib qolişadi, holbuki u ularning olib ketişlarini kutgan edi.
Jessika Marblz va missis Vaytersni taksiçi olib keladi (uni Sidni Vongni öynagan Piter Sellers ijro etadi) va u juda qimmat yöl haqi söraydi.
Sidni Vong Villidan Tventning jasadini yopişni söraganidan keyin, Villi uning yonida xat topadi va uni öqimasdan boşqalarga maqtanib eʼlon qiladi, endi dunyodagi eng yaxşi detektiv özi ekanini aytadi. U xatni berişdan boş tortganda, Sem Doymond töpponça bilan tahdid qilib uni olib, unda quyidagilarni öqiydi: «Iltimos, sut yetkazib beruvçiga qönğiroq qilib, sut yetkazib berişni töxtating; Layonel Tven vafot etdi», şundan söng qöşib qöyadi: «Mana sizga maslahat, yigit». Villi otasidan uzr söraydi.
Filmning eng oxirida, qahramonlar Tven uyidan çiqib ketayotganda, eng oxirida ketayotgan Vonglar kiriş yölida qadimiy maşinada ötirgan maşhur tergovçi Şerlok Xolms (Kit Makkonnell) va uning yordamçisi doktor Vatson (Richard Pil) bilan töqnaşadilar; ular Tven uyiga yölni söraydilar. Sidni yölni aytib beradi va şu zahoti Villining ularni qaytarişga urinişini töxtatadi. Ular yölda davom etganda Villi otasidan nega ularga haqiqatni aytmaganini söraydi, Sidni esa javob beradi: «Ahmoqlar özlari bilib olişsin».
6Nominatsiyalar
Nil Saymon Amerika ssenariyçilar gildiyasining «Komediya filmi uçun eng yaxşi original ssenariy»…
Nil Saymon Amerika ssenariyçilar gildiyasining «Komediya filmi uçun eng yaxşi original ssenariy» nominatsiyasida nomzod bölgan.
«Sovuq qonli qotillik» romani muallifi, yozuvçi Trumen Kapote Layonel Tven rolidagi ishi uçun «Oltin globus» mukofotining «Badiiy filmda eng yaxşi aktyorlik debyuti» nominatsiyasida nomzod bölgan.
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Ужин с убийством» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.