«Mening aziz Klementinam» (ingl. My Darling Clementine) — John Fordning klassik vesterni. Nom filmning boşida va oxirida ijro etiladigan qadimiy xalq qöşiği Oh My Darling, Clementine ga işora qiladi. Premyera 1946-yil 2-dekabrda bölib ötdi, 1991-yilda esa film AQŞ ning eng muhim filmlari Milliy reyestriga kiritildi.
1Rollarda
Henry Fonda, Victor Mature, Linda Darnell
2Syujet
Arizona, 1882-yil. Erp akalari — Wyatt, Morgan, Virgil va James — molni Kaliforniyaga haydab ketişmoqda.…
Arizona, 1882-yil. Erp akalari — Wyatt, Morgan, Virgil va James — molni Kaliforniyaga haydab ketişmoqda. Yölda ular Clanton oilasi bilan uçraşişadi: öşa oilada bir çol va törtta öğil bor. Ulardan akalar yaqin atrofdagi Tombstone şahri haqida bilib olişadi. Akalar şaharga boradi, eng kiçigi James esa molni qöriqlaş uçun qoladi. Lagerga qaytib kelişganda mol öğirlangan, James esa öldirilgan böladi. Akalar qonunsiz Tombstone şahriga qaytib kelişadi, Wyatt böş turgan marşal lavozimini egallaydi, Morgan va Virgil esa uning yordamçilari böladi. Ular birgalikda James ni kim öldirganini suriştirişadi.
3Rollarda
Henry Fonda — Wyatt…

Henry Fonda — Wyatt Earp
Linda Darnell — Çihuahua
Victor Mature — John Henry "Doc" Holliday
Cathy Downs — Clementine Carter
Walter Brennan — Newman Haynes Clanton
Tim Holt — Virgil Earp
Ward Bond — Morgan Earp
Alan Mowbray — Granville Thorndike, aktyor
John Ireland — Billy Clanton
Roy Roberts — mer
Jane Darwell — Kate Nelson
Grant Withers — Ike Clanton
J. Farrell MacDonald — Mac, barmen
Don Garner — James Earp
Titrlarda körsatilmagan
Ruth Clifford — opera uyi egasi
Francis Ford — dada, eski askar
4Tarixiy asos
Ssenariy asosiga Wyatt Earpning Stuart Lake tomonidan yozilgan (1931) rasmiy tasdiqlangan biografiyasi…

Ssenariy asosiga Wyatt Earpning Stuart Lake tomonidan yozilgan (1931) rasmiy tasdiqlangan biografiyasi qöyilgan. Bu biografiya oldinroq Alan Dwan tomonidan 1939-yilda "Frontier Marşal" nomi bilan ekranlaştirilgan edi.
Roman va filmning syujeti negizida O.K. Corral yaqinidagi maşhur otişma yotadi. Bu otişma qonun vakillari bilan bandit-lar örtasidagi kuraş ramzi bölib qoldi, öşa paytda Yovvoyi Ğarbda huquq-tartibot organlari kuçsiz edi yoki umuman mavjud emas edi. Yoşligida Wyatt Earp bilan uçraşgan Ford otişma sahnasini Earp unga aytib bergani kabi, ayrim çetga çiqişlar bilan suratga olganini aytgan. Aslida esa filmning katta qismi haqiqiy voqealarga töğri kelmaydi:
Haqiqiy Earp akalari heç qaçon mol haydaş bilan şuğullanmagan.
James Wyattning katta akasi bölgan va 1926-yilda vafot etgan; filmda uning qabr toşida ölim yili 1882 deb yozilgan, holbuki otişma 1881-yil 26-oktabrda bölib ötgan.
Çol Clanton otişmadan ikki oy oldin vafot etgan.
Doc Holliday tiş şifokori bölgan, jarroh emas, u otişmadan 6 yil keyin sil kasalligidan vafot etgan.
Filmda Wyatt Earp va Doc Holliday Tombstone da birinçi marta uçraşişadi; aslida ular uçraşuv vaqtida allaqaçon uzoq vaqtdan beri taniş va döst bölişgan.
Tombstone ning marşali Wyatt emas, Virgil edi.
Clementine Carter bölmagan.
5Filmni suratga oliş
John Ford dastlab bu filmni suratga olişni xohlamagan. Ikkinçi jahon uruşidan keyin u özining mustaqil…

John Ford dastlab bu filmni suratga olişni xohlamagan. Ikkinçi jahon uruşidan keyin u özining mustaqil kompaniyasi Argosy Pictures ni taşkil etgan, ammo şartnomaga köra Twentieth Century Fox uçun yana bitta film suratga olişi kerak edi. Fox boşliği Darryl Zanuck Fordni yangi şartnoma imzolaşga köndira olmagaç, unga "Mening aziz Klementinam"ni suratga olişni taklif qilgan. Fordning boşqa köpgina filmlarida bölgani kabi, suratga oliş Monument Valley da olib borilgan; u 1946-yil may oyida boşlanib, 45 kunda tugatilgan. Yopiq namoyişdan keyin Zanuck filmni juda uzun va notekis deb hisoblagan, rejissyor Lloyd Bacon ga qöşimça sahnalarni suratga oliş topşiriğini bergan hamda filmni çuqur qayta montaj qilib, taxminan 30 daqiqasini olib taşlagan. Premyera 1946-yil noyabrida bölib ötgan; lenta tanqidçilar va tomoşabinlar tomonidan ijobiy qabul qilingan, ammo katta hit bölmagan. Rejissyorning asl versiyasi saqlanib qolmagan. Film yopiq namoyişdan bir neça oy ötib paydo bölgan prokat versiyasi asosida tiklangan.
6Şarhlar
Filmda Ford uzoq vaqt davomida qiziqtirib kelgan mavzu — Yovvoyi Ğarbga qonuniylik va Yevropaça madaniyat…

Filmda Ford uzoq vaqt davomida qiziqtirib kelgan mavzu — Yovvoyi Ğarbga qonuniylik va Yevropaça madaniyat kirib kelişi kötarilgan. Sanʼatşunos Peter Wollen yozişiça, Wyatt Earp soç oldiriş uçun sartaroşxonaga kirgan paytda uning "uysiz, faqat qasos haqida öylaydigan, bekarçi ovçi-koboy" dan "oilali, özini tuzatgan, madaniyatli, qonun ijroçisi bölgan şerif" ga aylanişi sodir böladi.
"Klementina" qonli vesternlari bilan maşhur bölgan rejissyor Sam Peckinpahning sevimli filmi bölsa-da, Ford boş qahramonning kuç işlatişdan qoçişga intilişini qayta-qayta taʼkidlaydi. M. Trofimkov yozganidek, Ford "heç kim öldirişni istamagan film" suratga olgan: yomon vesternda qahramon uçun yurak tomonidan qilingan bayram bölgan narsa, bu yerda unga oğir zarurat sifatida qaraladi.
7Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Моя дорогая Клементина» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.