«Nayakan» (tam. நாயகன், Nayakan) — Hindistonning tamil tilidagi filmi bölib, rejissyor Mani Ratnam suratga olgan. Film 1987-yil 21-oktabrda prokatga çiqqan. Syujet oddiy kambağal mahalla aholisi Velu nomli şaxsning turli davrlarda qörqinçli donga aylanişi haqida hikoya qiladi. Asosiy rolni Kamal Haasan ijro etgan. Film jinoiy avtoritet Varadarajan Mudaliyarning hayotiga va «The Godfather» (1972) filmiga asoslangan.
«Nayakan» tanqidçilar tomonidan yaxşi qabul qilingan va tijorat jihatdan muvaffaqiyatli bölgan. Film uçta Milliy kino mukofotiga sazovor bölgan hamda 1988-yilda «Oskar» mukofotining eng yaxşi çet el tilidagi film nominatsiyasi uçun Hindiston tomonidan rasman taqdim etilgan, biroq yakuniy nominantlar qisqa röyxatiga kirmagan. «Nayakan» TIME jurnalining «Barça davrlarning eng yaxşi 100 filmi» röyxatiga kiritilgan.
1Rollarda
Kamal Haasan, Saranya Ponvannan, Karthika
2Syujet
Kasaba uyuşma yetakçisining öğli Şaktivel, yaʼni Velu, otasi politsiya tomonidan öldirilganidan keyin…
Kasaba uyuşma yetakçisining öğli Şaktivel, yaʼni Velu, otasi politsiya tomonidan öldirilganidan keyin tuğilgan şahri Tutikorindan ketadi va Bombeydagi mahallalarda voyaga yetadi. U yerda uni mehribon kontrabandaçi Hussain Bhai öz qanotiga oladi. Hussain qamoqxonada halok bölgaç, Velu uning ölimida aybdor politsiyaçini öldiradi va jinoyat yöliga kiradi.
Jinoiy töqnaşuvlarda avval Velning xotini Nila, bir neça yildan söng esa öğli Surya halok böladi. Qizi Çarumati ularning ölimida otasini ayblaydi va u bilan munosabatini uzadi. Yillar ötgaç, Velu Çarumatining hozir uning işini olib borayotgan politsiyaçiga turmuşga çiqqanini bilib qoladi.
3Rollarda
Kamal Haasan — Şaktivel…
Kamal Haasan — Şaktivel «Velu»
Deli Ganesh — Ayyer
Saranya Ponvannan — Nila, Velning xotini
Karthika — Çarumati, Velning qizi
Jagan Raj — Selvam
Vijayan — Duray
M. V. Vasudeva Rao — Hussain Bhai
Nizhalgal Ravi — Surya, Velning öğli
Nasser — komissar örinbosari Patil
Pradeep Şakti — inspektor Kelkar
Tinnu Anand — Ajit Kelkar
4Işlab çiqariş
1980-yillarning örtalarida Mukta Srinivasan Şivaji Ganesanga «The Godfather» (1972) filmidan ilhomlangan…

1980-yillarning örtalarida Mukta Srinivasan Şivaji Ganesanga «The Godfather» (1972) filmidan ilhomlangan hikoyani taklif qildi, va u filmda rol öynaşga rozi böldi. Biroq loyiha tez orada töxtatildi. Keyinçalik Kamal Haasan Srinivasanga yoş rejissyor Mani Ratnam haqida gapirib berdi. Ratnam ilgari özining rejissyorlik debyutida Haasanni boş rolga olmoqçi bölgan, ammo öşa paytda aktyor boşqa film suratga olişi sababli hamkorlik amalga oşmagan edi.
Srinivasan Ratnamga «Pagla Kahin Ka» (1980) filmining remeykini suratga olişni taklif qildi, ammo u rad etib, ikkita syujet taklif qildi: biri «Dirty Harry» (1971) va «Beverly Hills Cop» (1984) filmlariga öxşaş boevik janrida edi, ikkinçisi esa jinoiy avtoritet Varadarajan Mudaliyarning hayotiga asoslangan edi. Tanlov ikkinçisiga tuşdi.
1986-yil sentabrda Kamal Haasan Srinivasanga suratga olişga qaçon tayyor ekanini maʼlum qildi va 1,75 million funt sterling haq oldi. Qahramonning xotini Nila rolini filmda debyut qilgan Saranya Ponvannan ijro etdi. Bu qahramon Srinivasan tomonidan zöravonlik darajasini kamaytiriş hamda filmga oila auditoriyasining eʼtiborini jalb qiliş uçun kiritilgan edi. Suxasini Maniratnamning sözlariga köra, uni Veluning qizi Çarumati rolida ham körib çiqişgan, ammo rol oxir-oqibat Karthikaga berilgan. Ajit rolu uçun Kamal Haasan Tinnu Anandni taklif qildi. Anand özining rejissyorlik karyerasiga eʼtibor qaratmoqçi bölgani uçun avval rozi bölmadi, lekin Haasan talab qilgaç, roziligini bildirdi.
5Reliz va tanqid
Film 1987-yil 21-oktabrda, Divali bayrami kuni prokatga çiqdi. Keyinçalik u telugu tiliga «Nayakudu» nomi…

Film 1987-yil 21-oktabrda, Divali bayrami kuni prokatga çiqdi. Keyinçalik u telugu tiliga «Nayakudu» nomi bilan, hind tiliga esa «Velu Nayakan» nomi bilan dublyaj qilindi. Bu, biroq, 1988-yilda hind tilida «Dayavan» nomli remeykni suratga olinişiga tösqinlik qilmadi.
«Nayakan» köplab tanqidçilardan maqtovga sazovor böldi. The Indian Express gazetasining N. Krişnaswamy şunday yozgan: «[Nayakan] — kamdan-kam uçraydigan tamil filmi. Uning öziga xos xususiyati nozikligidir. Haqiqiylik uning hayot nafasidir. Bu oddiy badiiy film emas. U tamil kinosida buriliş nuqtasi bölişi mumkin; bu sanʼat asari sifatida yaratilgan, şu bilan birga daromad keltirişi mumkin bölgan film». Ananda Vikatan jurnalidagi şarhda Kamal Haasanning jinoyat boşliği sifatida teatrallik mahoratini yaxşi namoyiş etgani qayd etilgan, şuningdek, filmning dekoratsiyasi, suratga oliş usuli, rang yeçimi, boyligi va xalqaro darajadagi operator ishi bilan ajralib turişi taʼkidlangan. «Nayakan» şuningdek, eng yuqori baholardan biri — 60 ball oldi. Kalki jurnalining Jayamanmadan filmni maqtab, uni bir neça marta tomoşa qiliş mumkinligini aytgan. Bombay: The City Magazine jurnalidagi şarhda Kamal Haasanning roli «ajoyib ijro» sifatida tavsiflangan. India Today uçun yozgan maqolasida Madhu Jain 1989-yilda Dehlidagi Xalqaro kinofestivalda filmni tomoşa qilgaç, «Nayakan» hind kinosi pantеonida «doimiy örin»ga loyiq ekanini yozgan.
6Mukofotlar
Film «Oskar» mukofotiga eng yaxşi çet el filmi nominatsiyasi uçun Hindiston nomidan taqdim etilgan, ammo…
Film «Oskar» mukofotiga eng yaxşi çet el filmi nominatsiyasi uçun Hindiston nomidan taqdim etilgan, ammo nominatsiyaning qisqa röyxatiga kirmagan.
Milliy kino mukofoti:
eng yaxşi erkak roli — Kamal Haasan
eng yaxşi operator ishi — P. C. Sriram
eng yaxşi badiiy rassomlik ishi — Thota Tharani
Cinema Express mukofotlari:
eng yaxşi film
eng yaxşi rejissyorlik — Mani Ratnam
eng yaxşi erkak roli — Kamal Haasan
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Герой (фильм, 1987)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.