«Need for Speed: Hayajon tezligi» (ingl. Need for Speed) — Scott Waugh rejissyorligidagi jinoiy boevik. U Need for Speed kompyuter öyinlari seriyasiga asoslangan. AQŞda filmning premyerasi 2014-yil 14-martda, Rossiyada esa 2014-yil 13-martda bölib ötgan.
Filmning şiori: «Tormozni qörqoq öylab topgan».
Film aralaş yoki salbiy şarhlar oldi. Tanqidçilar syujetni, rejissyorlikni va ikkinçi darajali aktyorlarning öyinini tanqid qildi, ammo ayrim şarhlovçilar Aaron Paulning öyinini yuqori baholadi. Film AQŞ kinoprokatida muvaffaqiyatsiz çiqdi: u 43,5 million dollar yiğdi, dunyoning qolgan qismida esa tuşum 159,7 million dollarni taşkil etdi. Filmning umumjahon tuşumi 203,2 million dollar böldi, byudjeti esa 66 million dollar edi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Aaron Paul, Imogen Poots, Dominic Cooper
3Syujet
Tobey Marshall — Nyu-York ştatining Mount Kisco şahridagi tyuning böyiça…
Tobey Marshall — Nyu-York ştatining Mount Kisco şahridagi tyuning böyiça avtomexanik.
Otasi vafot etgandan söng, Tobey oğir moliyaviy ahvolga tuşib qoladi. Bank xodimi unga, agar qarzlar belgilangan muddatda qaytarilmasa, Marshall ustaxonasini yöqotişini aytadi. Bir nelegal köça poygasida ğalaba qozonganidan keyin, Tobey va uning jamoasi oldiga sinfdoşi Dino Brewster keladi. U Marşallga noyob «Ford Shelby Mustang»ni qayta işlaşni taklif qiladi, söng uni sotib, tuşgan summaning 25 foizini olişni aytadi. Dinoning sözlariga köra, «Mustang»ning minimal narxi 2 million dollar, çunki uni yiğişda afsonaviy Carroll Shelby iştirok etgan, ammo maşina ustidagi işlar tugaşidan oldin u vafot etgan. Qarzlar tufayli boş qahramon rozi böladi.
«Ford» taqdimotidan keyin Tobey maşinalarni yaxşi biladigan va mijozlar uçun ularni sotib oladigan Julia bilan tanişadi. Uning bilan maşinaning maksimal tezligi 230 mil/soat (370 km/soat) ekanligi haqida bahslaşgan Tobey, avtodromda «Mustang»ni 234 mil/soat (376 km/soat) tezlikka çiqarib, bahsda oson ğalaba qozonadi. Dino avtomobilni mijoz — janob Bill Ingramga 3 million dollar örniga 2,7 million dollarga sotadi. Tobeyning dösti Pete, Dino «Ford»ni bunday tezlikka çiqara olmagan bölardi, deb aytadi. Xafa bölgan Dino ğolibga mukofot sifatida «Ford»ni sotişdan tuşgan summaning 75 foizini qöyib, poyga taklif qiladi. Poyga paytida Dino amakisiga tegişli, AQŞga Yevropadan noqonuniy olib kelingan uçta Koenigsegg Agera R maşinasidan birida haydab, Pete maşinasini uradi. Maşina köprikdan quladi va yonib ketadi, Pete esa halok böladi. Dino voqea joyidan qoçib ketadi, Tobey esa qoladi. Poygadan oldin Pete bir körinişni aytgan edi: Tobey «De Leon» poygasini Dinoning qizil «Agera R» maşinasida yutadi va finişda uni özini ortda qoldiradi.
Söroq paytida Marshall politsiyaçilarga avariya joyida yana bir maşina bölganini, uni Peteʼni yöldan itarib yuborganini isbotlaşga harakat qiladi. Ammo Dinoning amakisi — «Bruster Motors» kompaniyasi egasining kuçli himoyasi va Dinoning soxta alibisini tasdiqlagan sotib olingan guvohlar heç kim tomonidan tasdiqlanmagan dalillardan ustun keladi. Tobey beixtiyor odam öldirgani uçun bir neça yilga qamaladi.
Ikki yildan söng Tobey şartli muddatidan oldin ozodlikka çiqadi va Mount Kiscoga qaytib, janob Ingramga qönğiroq qiladi hamda Dinoni yengiş va Pete uçun öç oliş maqsadida «De Leon» poygasida qatnaşiş uçun öşa «Ford Mustang»ni qarzga berişni söraydi. Maşina yetib keladi, ammo uning haydovçisi — Julia Ingramning topşiriğiga köra, Tobeyning yölda hamrohi böladi, bu esa Tobeyga yoqmaydi. Ular 45 soat içida Kaliforniyaga yetib olişlari kerak.
Tobey va Juliadan keyin xususiy «Cessna» samolyotida Benny «Ertakçi» Jackson uçadi. U Tobey maşinasi oldidagi yölni kuzatib boradi va dastlab şahar şaroitida poyga ötkazib, Juliani bu işdan voz keçişga majburlaşga harakat qiladi. Julia oxir-oqibat heç qanday şaroitda Tobey bilan sayohatdan voz keçmasligini bildiradi.
Kun oxiriga kelib, qöllab-quvvatlaş jamoasiga pikap-texniçkada Joe «Yirtqiç» qöşiladi va qöllab-quvvatlovçi sözlarni aytadi.
Şu orada Dino va uning kelini Anita (Peteʼning singlisi) «Bruster Motors» kompaniyasining moliyaviy muammolarini investorlar bilan muhokama qiladi, şuningdek Dinoning «De Leon» poygasidagi iştiroki haqida gapiradi. Şu yerda «Monarx» — ekssentrik nomaʼlum millioner va «De Leon» poygalarining taşkilotçisi haqida ham hikoya qilinadi.
Ertasi kuni (Mount Kiscodan jönab ketganidan 17 soat ötgaç) butun jamoa Detroytga yetib boradi. U yerda Tobey va Julia politsiyaçilarni taʼqibga undaydi, Benny esa öğirlangan mahalliy telekompaniya vertolyotida voqealarni kuzatadi, çunki Detroyt ustidan samolyotlar uçişi taqiqlangan. Joe esa Tobeyning yana bir dösti Finnni — avariyadan keyin poygalarni tark etib, ofisda klerk bölib işlayotgan Finnni jamoaga qöşilişga köndiradi. Finn işdan ketadi va yöl-yölakay yalanğoç holda kiyimini yeçib taşlaydi. Finn maşinaning prujinasi singanini aytadi va Bennyni yolğonda ayblaydi: göyoki u harbiy bazadan «Apaçe» vertolyotini öğirlagan va «Maverick» deb emas, balki «Ertakçi» deb atalgan.
Tobey qiyinçilik bilan quvğindan qutuladi, xavfli sakraşni bajaradi va şossega çiqadi, Monarx kanaliga Detroytdagi quvğin videolarini yuklaydi. Şu paytda Benny vaqtinça aloqada emas — u samolyotga ötadi, politsiyaning vertolyoti esa uni tutiş uçun uçib çiqadi. Tobey politsiya çastotasida eşitgan xabarga köra, yöl-yölakay yoqilği quyişni Joedan söraydi va vertolyotdan qoçib, boşqa yölga çiqib ulguradi, garçi bu vaqt yöqotişiga olib kelsa ham. Politsiya çastotasida Tobeyning şartli muddatidan oldin ozodlikdan mahrum qiliş şartlarini buzgani uçun qidiruvga eʼlon qilingani aytiladi.
Monarx quvğin videosini körib, bu haqda öz kanalida muhokama qiladi. Dino ham Tobeyning poygada qatnaşmoqçi ekanini biladi va Monarx kanalida Tobeyning boşi uçun mukofot eʼlon qiladi — planetada mavjud uçta Lamborghini Sesto Elementodan biri (aslida ularning işlab çiqarilgani taxminan 10 dona edi). Dinoning nutqini eşitgan Julia özi Monarx kanaliga çiqib, Dinoning yolğonini foş qiladi.
Monarx koordinatalar bilan taklifnoma yuboradi — San-Fransisko. Benny yölda tösiqlar yöqligi sababli oldinga uçişini aytadi, ammo şu oldin Joe va Finnni masxara qiladi.
Şu orada bu translyatsiyani körgan Anita Dinoning hujjatlarini örganadi va uning maşinani saqlaş uçun tölov qilganini topadi — öşa qizil, qora çiziqli Koenigsegg Agera R, Dino Peteʼning Koenigsegg maşinasini urgan öşa maşina. Şunda u akasining ölimida Dino aybdor ekanini tuşunadi.
Keçasi Tobey va Julia Nebraskadagi yoqilği quyiş şoxobçasiga yetib keladi. Tobey u yerda «Mustang»ni körgan şubhali politsiyaçiga eʼtibor beradi. Julia ham bu politsiyaçini köradi va deyarli uning tuzoğiga tuşib qoladi. Tobey uni ikkinçi qavatdagi xonadondan qutqaradi va ular birga qoçib ketişadi. Politsiyaçi ham ularni quvlaydi, ammo kutilmaganda uning «Ford»idan orqa köprik uziladi — Tobey undan oldinroq boşqa maşinaning zanjiri bilan orqa köprikni boğlab qöygan edi. Şu paytda Tobey va Julia örtasida tuyğular paydo böladi.
Ertalab Julia boşqarayotgan «Mustang» Yutadagi bir neçta yöl tanlovçi jip tomonidan tuzoqqa tuşadi. U tyuninglangan «Hummer» haydovçisini jasorat bilan çaqirib, uni quvğindan çiqarib yuboradi, ammo ularni ov miltiğidan otişga urinişadi.
Tobey bilan birga ular quvğindan qutulib ketişadi, ammo aslida tor köçaga kirib qolişadi — boşqa yölga burilolmaydilar, orqaga qaytolmaydilar ham. Sönggi daqiqada ularni Benny qutqaradi: u harbiy aloqalari orqali harbiy vertolyot olib, şantaj bilan belgisini «Maverick»ga özgartiradi. U maşinani tros bilan ilintirib, taşqi osma orqali havoda olib ketadi. Keyinroq Benny maşinani tuz köllariga qöyadi, ammo uning vertolyotini topşiriqdan ketgani uçun ikkita qiruvçi samolyot uşlaydi.
«Mustang» yarim soat keçikib San-Fransiskoga yetib boradi, ammo baribir start joyining koordinatalarini oladi. U yerda u Dino bilan uçraşib, unga avariya bölganda ortiga qaytib uni olib ketmasligini aytadi.
Koordinatalarni olişi bilanoq, ularning maşinasini «Bruster Motors» haydovçisi boşqargan yuk maşinasi uradi. Tobey yengil jarohatlar bilan qutuladi, ammo Julia oğir jarohat oladi. Joe va Finn yordamga şoşilib, ikkalasini ham politsiya burnining ostidan olib ketişadi. Juliani kasalxonaga yotqizişadi, Tobey esa Anita bilan uçraşiş uçun şoşiladi. U Tobeyga omborxona manzili yozilgan kartoçkani beradi, Tobey şu yerdan Dinoning maşinasini olib, keyin kasalxonada Juliani ziyorat qiladi.
Marshall «De Leon» poygasining start joyiga öz vaqtida yetib boradi. Monarx Julianing sözlariga rozi böladi, yaʼni öşa paytda uçta maşina bölgan. Start oldidan Tobey Dinoga Anitadan «bir narsa» — nikoh uzugini topşiradi.
Poygani Julia kasalxonadan, Benny esa qöriqxonadan kuzatadi.
Poyga boşlanadi. Dastlab poyga tinç ötadi, ammo tez orada uni politsiya payqab, bir neça tuzoqlar quradi va poygaçilar bosqiçma-bosqiç poygadan çiqib keta boşlaydi. Oxirgi tuzoqdan keyin Tobey yetakçilikka çiqadi, politsiya esa anʼanaviy quvğinni boşlaydi.
Finişga yaqin Dino bir maşinani Peteʼni urgan öşa zarba bilan uradi va Tobeyni quvlaydi, uning manevrini takrorlamoqçi böladi. Şunga qaramay, Tobey Dinoni oldinga ötkazib yuboradi. Finish töğrisida Tobey Brewsterni yana oldinga ötkazib yuboradi va özi bir neça marta uni yöldan çiqarişga tayyorlanadi, ammo baribir jurʼat etolmaydi. Buning örniga u Dinoga yetib boradi va yonma-yon, burun-burunga yugurib boradi. Şu bilan birga, çap oyoğini nima uçundir tormoz ustida uşlab turadi. Dino Marşallni yöldan itarib çiqarmoqçi böladi, ammo Tobey tormozni bosadi va Dino nafaqat raqib maşinasidan, balki yöldan ham adaşadi. U qiya tepalikka urilib, havoga kötariladi, bir neça marta ağanaydi va yonib ketadi. Tobey yolğiz qolib, finişga qarab davom etadi. Ammo u baribir töxtaşga qaror qiladi, orqaga qaytadi va Brewsterni yonayotgan maşinadan çiqarib oladi. Uning yuziga bir tarsaki tuşirib, «Bu Pete uçun!» deydi va yana rul orqasiga ötirib, «De Leon» poygasi finish çiziğini kesib ötadi. U yerda uni politsiyaçilar hibsga oladi. Dino Brewster ham hibsga olinadi. Politsiya çastotasida «Koenigsegg» Dino Brewsterga tegişli ekani aytiladi, şundan Monarx Brewsterning uzoq muddatga qamalişini xulosa qiladi.
Yarim yildan söng Tobeyni qamoqdan çiqarişadi. Uni 2015-yil modeli bölgan qizil Ford Mustangda Julia kutib oladi. Joe va Finn Benni qöriqxonadan oliş uçun Yutaga 5 soat içida yetib oliş kerakligini aytişadi.
4Suratga oliş
Filmni suratga oliş 2013-yil 5-aprelda…

Filmni suratga oliş 2013-yil 5-aprelda boşlangan.
Suratga oliş umumiy davomiyligi 14 hafta bölgan.
Film Şimoliy Amerikaning turli burçaklarida suratga olingan. Suratga oliş joylari orasida Kaliforniya ştatining Mendocino vino tumani va San-Fransisko; Jorjiya ştatining Makon va Stone Mountain şaharlari; Jorjiya ştati Columbus va Alabama ştati Phoenix şaharlarini boğlovçi, Çattahooçee daryosi ustidagi 13th St. Bridge köprigi; Detroyt şahri; Colorado daryosi ustidagi Fossil Point (Toşqotgan çöqqi) deb ataladigan joy; Aydaho ştatining Bonneville tumanidagi tuzli botqoqliklar; hamda Yuta ştatining Moab şahri bor.
Scott Waugh, özi bir muddat kaskadyor bölib işlagan, Kid Cudining uçayotgan vertolyot rulida turgan yaqin planini oliş uçun öz hayotini katta xavf ostiga qöyişga qaror qilgan. U sahnani özi suratga olgan, vertolyot taşqarisidagi osma platformada turib, operatorni xavf ostiga qöymagan.
Filmda 7 ta supermaşina suratga olingan: Koenigsegg Agera R, Lamborghini Sesto Elemento, GTA Spano, Saleen S7, Bugatti Veyron Vitesse, McLaren P1 va Mercedes-Benz SLR McLaren.
Aaron Paul va Dominic Cooperning maşinalarini aslida taniqli poygaçilar Tanner Foust va Ryan Millen boşqargan. Şunga mos ravişda, final poygada boşqa supermaşinalar rulida boşqa professional poygaçilar ötirgan, ular orasida Rich Rutherford, Tony Brakohiapa, Brent Fletçer va Paul Dallenbaç bor.
Boş qahramonning Ford Mustang maşinasi, Tobey va Julia «De Leon» poygasiga şu maşinada borişadi, faqat film uçun maxsus loyihalaştirilgan va işlab çiqilgan, kinoqahramonning haqiqiy maşinasi bölişi uçun yaratilgan. Ford mutaxassislari 2013-yil modelidagi Shelby GT500 asosida filmda suratga oliş uçun maxsus Mustang dizaynini işlab çiqişgan. Maşina Detroytdagi Teçno Sports zavodida yiğilgan. Mustang takomillaştirilgan: kengroq korpus; yarim metrli yengil qotişma disklar (turli tryuklarni osonroq bajariş uçun); 300 km/soatdan ortiq tezlikka erişişga imkon beradigan sakkiz silindrli dvigatel; mustahkamlangan osma; Bilstein kompaniyasining yuqori mustahkamlikdagi amortizatorlari; hamda mustahkamlangan stabilizator sterjeni. Futuristik yon oynalarga kameralar örnatilgan. Filmda jami yetti dona Mustang avtomobili işlatilgan. Har biri öz vazifasini bajargan — bittasida tryuklar bajarilgan, boşqasi harakat paytida suratga olingan, uçinçisi esa turgan holda poza bergan. Hatto vertolyotda tros bilan kötarib yuriladigan alohida Mustang ham bölgan.
Suratga oliş maydonçasida bir neçta masofadan boşqariladigan maşina bölgan. Ular asl modellarning dizaynini aniq takrorlagan. Şu bilan birga, aktyor haydovçi örindiğida ötirib, dialog olib borişi mumkin bölgan, aslida esa maşinani kaskadyor masofadan boşqargan. Bunday maşinalarning muhim qismi taşqaridan mahkamlangan maxsus qafas edi — haydovçi aktyor ustida turardi.
5Marketing
2013-yil 26-sentabrda ingliz tilidagi ovozli şarhli birinçi treyler çiqdi, keyingi kuni, 27-sentabrda esa…

2013-yil 26-sentabrda ingliz tilidagi ovozli şarhli birinçi treyler çiqdi, keyingi kuni, 27-sentabrda esa filmning rus tilidagi treyleri tarmoqda paydo böldi. 18-noyabrda filmning navbatdagi treyleri taqdim etildi. 12-dekabrda EA Russia rasmiy YouTube kanalida uşbu treyler rus tilidagi ovoz bilan taqdim etildi. 7-fevralda EA Russia rasmiy YouTube kanalida Aaron Paulning Need for Speed seriyasi rossiyalik öyinçilariga murojaati va maşina qahramoni haqida hikoya qiluvçi filmning yangi videosi taqdim etildi.
6Kassa tuşumi
Film Şimoliy Amerikada 43,6 million dollar, boşqa mamlakatlarda esa 159,7 million dollar yiğdi, bu umumiy…

Film Şimoliy Amerikada 43,6 million dollar, boşqa mamlakatlarda esa 159,7 million dollar yiğdi, bu umumiy hisobda 203,3 million dollarni taşkil etdi.
2014-yil 14-martda, juma kuni, Şimoliy Amerikada film kassa tuşumi böyiça birinçi örinni egalladi. Ammo uç kunlik dam oliş kunlari davomida film atigi 3-örinni egalladi. Şimoliy Amerikadan taşqarida film xuddi şu dam oliş kunlarida 45,6 million dollar bilan birinçi örinda debyut qildi. U ikkinçi dam oliş kunlari davomida ham birinçi örinda qoldi. Umuman olganda, filmning eng katta bozori Xitoy bölib, u yerda ham premyera dam oliş kunlari tuşumi (21,1 million dollar), ham umumiy daromad (66,2 million dollar) Şimoliy Amerikadagidan yuqori. Bu ikki bozordan keyin Rossiya va MDH mamlakatlari 13,8 million dollar bilan keladi.
7Tanqid
Rotten Tomatoes saytida film 182 ta şarhga asoslangan 22 foizlik maʼqullaş reytingiga ega. Filmning örtaça…

Rotten Tomatoes saytida film 182 ta şarhga asoslangan 22 foizlik maʼqullaş reytingiga ega. Filmning örtaça reytingi — 10 ballik şkalada 4,31. Saytning xulosasi şunday:
Metacritic saytida film 38 ta şarhga asoslangan 100 ballik şkaladagi 39 ballik bahoga ega, bu umuman olganda salbiy şarhlarni körsatadi. Cinematic kompaniyasi söroq qilgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada örtaça B+ baho berişdi.
Chicago Tribune gazetasining muallifi Michael Phillips filmga 4 yulduzdan 2,5 yulduz qöydi va şunday deb yozdi:
Jalopnik avtomobil blogining muallifi Jason Torçinsky filmni Car clubʼni haqorat qilgani uçun tanqid qildi, köplab syujet çiziqlariga işonmadi va film 2015-yil modelidagi Ford Mustang uçun şunçaki bezatilgan reklama ekanini taʼkidladi.
The Drive avtomobil naşri muallifi Danny Koretzki Need for Speed filmi telesериал sifatida yaxşiroq bölişi mumkin, degan fikrni bildirdi.
The New York Times gazetasining muallifi A. O. Scott ijobiyroq şarh yozib, filmdagi maşina quvğinlari epizodlarini maqtadi va filmni B toifasi uçun energik va talabçan emas deb atadi.
8Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Need for Speed: Жажда скорости» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.