Nişant (hind tilida talaffuz: [nɪʃä̃ːnt]; tarjimasi: Nightʼs end) — Şyam Benegal rejissyorligida suratga olingan 1975-yilgi hind dramasi. Film maşhur dramaturg Vijay Tendulkarning asl ssenariysi asosida yaratilgan, dialoglarini Satyadev Dubey yozgan.
Filmda Giriş Karnad, Amriş Puri, Şabana Azmi, Mohan Agaşe, Anant Nag va Sadhu Meher, şuningdek Smita Patil hamda Naseeruddin Şah kabi "parallel kino" aktyorlari ansambli iştirok etadi. Film feodal davrda, Telangana (1940—1950-yillardagi Hyderabad ştati) qişlоqlarida qişloq elitasining hokimiyati va ayollarning jinsiy ekspluatatsiyasi masalasiga eʼtibor qaratadi.
Film 1977-yilda hind tilidagi eng yaxşi badiiy film uçun Milliy kino mukofotiga sazovor böldi. U 1976-yilgi Kann kinofestivalida Oltin palma uçun bellaşiş uçun tanlangan edi. Film 1976-yilgi London kinofestivaliga, 1977-yilgi Melburn xalqaro kinofestivaliga hamda 1977-yilgi Çikago xalqaro kinofestivaliga taklif etildi; Çikagoda u Oltin lavha bilan taqdirlandi.
1Rollarda
Shabana Azmi, Naseeruddin Shah, Girish Karnad
Smita Patilaktyor2Syujet
Voqea Mustaqillikdan oldingi feodal Hindistonda, 1945-yilda bölib ötadi. Vişvam qudratli va taʼsirçan qişloq…
Voqea Mustaqillikdan oldingi feodal Hindistonda, 1945-yilda bölib ötadi. Vişvam qudratli va taʼsirçan qişloq jagirdarining (feodal lord) eng kiçik akasi. Jagirdar oilasining farovonligi va himoyasi uçun heç narsadan toymaydi, hatto qonunni öz manfaatiga moslaştirişdan ham qaytmaydi. Xijolatçan va jim Vişvam Rukmani bilan turmuş qurgan, akalari Anjaiya va Prasad esa yoqtirib qolgan har qanday qişloq ayolidan xizmat talab qilişni odat qilib olgan.
Qişloqqa yangi maktab öqituvçisi keladi; u xotini Suşila va öğli bilan birga yaşaydi. Vişvam Suşilani birinçi marta körganda, undan közini uzolmaydi va uni xayolidan çiqarolmaydi. Suşila esa uning hissiyotlariga javob bermaydi. Bir keç, maktab öqituvçisi oilasi bilan tinç keçki ovqat yeb ötirganda, eşik taqillaydi. Suşila eşikni oçiş uçun borganda, Anjaiya va Prasad uni zörlik bilan olib ketadi. Atrofda bir neça kişi bölsa-da, bu öğirlikni töxtatiş uçun heç kim qöl kötarişga yoki ovoz çiqarişga jurʼat etmaydi.
Jagirdarning uyida Suşila jagirdar va uning akalari istagiga köra muntazam va takror-takror zörlanadi. Mahalliy politsiya xodimidan tortib tuman hokimigaça heç kim adolat körsatmagan, ruhan ezilgan maktab öqituvçisiga ibodatxona pujarisi, qişloqning keksa ruhoniysi yordam beradi. Ular qişloq aholisini birlaştirişga muvaffaq bölişadi, va odamlar zolimlarni öldiradi. Oxirida ğazabga tölgan qişloqliklar begunoh Rukmanini, şuningdek, eri qutqarişga urinayotgan Suşilni ham öldirib yuboradi.
3Aktyorlar
Giriş Karnad — Maktab…

Giriş Karnad — Maktab öqituvçisi
Şabana Azmi — Suşila, maktab öqituvçisining xotini
Amriş Puri — Anna, jagirdar
Anant Nag — Anjaiya, jagirdarning kiçik akasi
Mohan Agaşe — Prasad, jagirdarning kiçik akasi
Naseeruddin Şah — Vişvam, jagirdarning eng kiçik akasi
Smita Patil — Rukmini, Vişvamning xotini
Satyadev Dubey — Qişloq ruhoniysi (pujari)
Kulbhuşan Kharbanda — Politsiya pateli
Sadhu Meher — Maxsus iştirok; ibodatxona zargarlik buyumlarini öğirlaşda ayblanadi
Savita Bajaj — Jagirdar uyining xizmatkori Poçamma
Master Altaf — Suşila va maktab öqituvçisining öğli
4Işlab çiqariş
Smita Patil va Naseeruddin Şah uşbu film orqali debyut…
Smita Patil va Naseeruddin Şah uşbu film orqali debyut qilişgan.
Film Telangana ştatidagi Poçampalli qişloğida suratga olingan; bu qişloq «töquvçilar qişloği» nomi bilan maşhur va qöl bilan töqilgan sarilari bilan tanilgan. Bu yerda töqilgan yuqori sifatli ipak sarilari tufayli u «Bharatning Ipak şahri» deb ham ataladi.
5Musiqa
Filmda faqat bitta qöşiq bor — oxirida ijro etiladigan «Piya Baj Pyala», uni Preeti Sagar kuylagan,…
Filmda faqat bitta qöşiq bor — oxirida ijro etiladigan «Piya Baj Pyala», uni Preeti Sagar kuylagan, musiqasini Vanraj Bhatia bastalagan.
6Qabul qilinişi
India Today jurnalining muharriri K.M. Amladi yozgan: «Şunga qaramay, Benegalning qişloq aholisini…

India Today jurnalining muharriri K.M. Amladi yozgan: «Şunga qaramay, Benegalning qişloq aholisini ekspluatatsiya qiliş masalasiga yondaşuvi umuman nozik emasligi afsus uyğotadi. Oçiqdan-oçiq körsatilgan faktlar hikoyaning işonçliligini susaytiradi. Benegal şubhasiz haqiqiy joylardan foydalangan va qahramonlar tasvirida maʼlum darajada realizm olib kirgan, biroq u tasvirlamoqçi bölgan narsa bilan tomoşabinlar tuşunmoqçi yoki iştirok etmoqçi bölgan narsa örtasida közga körinmas böşliq bor, deb öylayman».
The Hindu gazetasining muharriri Ziya Us Salam filmga retrospektiv şarhida yozgan: «Har kuni suratga olinadigan filmlardan ança uzoq — köpçilik uçun kino qahramon qahramonani intizorlik bilan kutişi va keçki ovqatdan keyingi şirinliklardan boşqa narsa emas — Benegalning «Nişant» (Nightʼs End) filmi tong bölib, u kelişi kerak bölgan vaqtdan bir soat ham keçikmadi. Eng yaxşi film uçun Milliy mukofot va Oskarga nomzodlik öz nomiga loyiq film uçun munosib mukofotlar edi».
7Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Nishant (film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.