Not Under the Jurisdiction

Maşğulot parvozi vaqtida Il-28U öquv-maşğulot reaktiv samolyoti halokatga uçraydi. Radist Sorokin qörqib ketib, buyruqsiz yonayotgan maşinani tark etadi. Sorokinning dezertirligi tufayli samolyot radioaloqasiz qoladi, bu esa ekipaj komandiri Tsiganning halok bölişiga olib keladi. Yerga qönib, birinçi bölib topilgan va aerodromga olib kelingan Sorokin ulgurib rapport yozadi. Unda u oxirgi daqiqada sakraganini, ikkinçi uçuvçi Yegorov esa motor yonişi bilanoq, komandirning ruxsatini kutmasdan samolyotni tark etganini daʼvo qiladi.

Yegorov sudga tortilmaydi — uning «komandir töğridan-töğri buyruği bilan halokatdan oldin samolyotni tark etdim», degan sözlarini na tasdiqlaş, na rad etiş mumkin. Şunga qaramay, u GVF uçuvçilarini qayta tayyorlaş kurslaridan ketadi, reaktiv laynerlarda uçiş orzusidan voz keçib, yengil aviatsiyaga ötadi. Uning bu qaroriga, eng avvalo, sevgan qizi Nadya — sudyalikka tayyorlanayotgan yurist — uni taşlab ketgani taʼsir qiladi. Nadyaning kasbi uning vaziyatga yondaşuvida aniq iz qoldirgan edi. Uçiş dispetçeridan birinçi bölib çiqqan Sorokin unga voqea haqida gapirib ulgurdi va, uni munosib baholaş kerak, psixologik jihatdan juda aniq harakat qildi: heç kimni ayblamay va özini oqlaşga urinmay, qizga öz versiyasini bayon qildi — mutlaqo yolğon, ammo juda işonarli. Nadya dastlab bu böhtonga işonib, ortidan kelgan Yegorovni itarib yubordi. Sergey esa uning işonçsizligidan butunlay ezilib, qaytib kelib, yana bir bor tuşuntiriş berişga özini majburlay olmadi.

Köp ötmay Sorokin ham kursdan ketişga majbur böldi: u ham sudga tortilmaydi — töğridan-töğri dalil yöq; ammo rahbariyat va uçuvçilarning köpçiligi Yegorovning aybdorligiga, tabiiy ravişda esa Sorokinning aybsizligiga işona olmaydi. Sorokin Omskdagi radiozavodga işga joylaşadi, Yegorov esa çekka viloyatda An-2 samolyotida yölovçilar va çöçqaçalarni taşiydi. Oxir-oqibat u özini uzoqdan va sadoqat bilan sevib kelgan yoş qiz — mahalliy poçta boşliği Olyaga uylanadi.

Şundan beri ön olti yil ötadi. Nadya Sorokinga turmuşga çiqqan, u bilan birga öğil tarbiyalamoqda. Öğil esa özining haqiqiy otasi kimligini bilmaydi. Gözal qizi ösayotgan Yegorov esa, özini sevib qolgan xotiniga haqiqiy muhabbat bağişlay olmayotganidan qattiq azoblanadi. Şunday bölsa-da, sobiq öqituvçisi, hozir general bölib ketgan odam yordamida u nihoyat yirik aviatsiyaga qaytişga muvaffaq böladi.

Bir kuni Sorokinlar oilasi Novosibirsk — Moskva yönalişi böyiça, Sverdlovskda töxtab ötadigan Tu-104 samolyotiga çiqadi. Uni «birinçi sinf uçuvçisi, ekipaj komandiri Sergey Iliç Yegorov» boşqarmoqda. Parvoz davomida örtaga tuşgan munosabatlarni aniqlaş keçikkan haqiqatning tantanasiga olib keladi. Bu haqiqat barça qahramonlarga taʼsir qiladi: kimnidir yöq qiladi, kimnidir oqlaydi, kimgadir umid bağişlaydi.