Nürnberg

Filmda xalqaro jamoa işlagan: suratga Rossiya, Avstriya, Germaniya, Buyuk Britaniya va Fransiyadan professionallar jalb etilgan. Hali 2018-yilda suratga olinişda qatnaşiş istagini Nastasya Kinski va Mixalina Olşanskaya bildirgan edi.

Loyihani 2018-yil oxirida öşa paytdagi Rossiya madaniyat vaziri Vladimir Medinskiy eʼlon qilgan. U Nyurnberg sudi mavzusi «AQŞ tomonidan xususiylaştirilgan» ekanini aytib, uruş ğalabasining 75 yilligiga bağişlab rossiyalik film suratga oliş zarurligini bildirgan. Film prodyuseri Elmira Aynulova bölgan. U «film yaqinda maʼlum bölgan tarixiy faktlar va hujjatlarga asoslanadi, ular tarixçilar va jurnalistlarga Nyurnberg sudi iştirokçilari va guvohlaridan bevosita yetib kelgan» va asosiy vazifa «obyektiv tarixiy bilimni ommalaştiriş» ekanini aytgan.

2019-yilda ssenariy jiddiy özgartirilgan. Bu xorijiy aktyorlarni jalb etiş va suratni çet elda olib boriş zarurati bilan birga loyihaning qimmatlaşişiga olib keldi: Rossiya Hukumati raisi Dmitriy Medvedev davlat zaxira jamğarmasidan qöşimça 200 million rubl ajratişni maʼqulladi. Rejissyor nomzodlari sifatida Konstantin Xabenskiy, Nikita Mixalkov va Oliver Stoun körib çiqilgan, ammo oxir-oqibat rejissyor Nikolay Lebedev bölgan. «Nyurnberg» suratga olinişi 2020-yil bahorida Çexiyada boşlanişi kerak edi. Koronavirus pandemiyasi tufayli ular keçiktirildi va 2021-yil aprelida Pragada boşlandi, iyun oyida esa «Mosfilm»da davom etdi. Dastlab premyera 2021-yilga rejalaştirilgan edi, keyin u 2022-yil 24-noyabrga, söngra 2023-yil 23-fevralga köçirildi. «NMG Kinoprokat» kompaniyasi filmni 2023-yil 2-martda prokatga çiqardi.

«Mosfilm»da suratga oliş uçun Nyurnberg Adliya saroyidagi sud majlislari zalining aynan öz ölçamidagi nusxasi (330 kvadrat metr) qayta yaratilgan. «Zal 600» dekoratsiya majmuasi tarixiy-maʼrifiy işda tomoşabinlar bilan foydalaniş uçun muzey eksponati sifatida Moskvadagi «Patriot» boğiga topşirilgan.

Filmning teleprimyerasi 2023-yil 9-mayda soat 11:00 da NTV, TV-3, Pyatnitsa va TNT telekanallarida bölib ötgan.

Film ekranga çiqişidan oldin ham tanqidga uçragan: syujet hozirgi Rossiyaning siyosiy konyunkturasi taʼsirida yaratilgan bölişi mumkinligi, sönggi yillarda Rossiya davlat organlari faol tarğib qilayotgan «tarixni soxtalaştiriş»ga qarşi kuraş doirasida yaratilgan bölişi mumkinligi haqida xavotirlar bildirilgan.

«Kommersant» muxbiri Yuliya Şagelman «Nyurnberg»ni «juda besönaqay aralaşma: josuslik trilleri va melodrama, unda natsistlar, ularning jinoyatlari va jazosi faqat fon vazifasini ötaydi» deb baholagan hamda filmda tarixiy işonçlilik kam ekanini yozgan. Biroq «Komsomolskaya pravda» muxbiri Nikolay Gerasimov uçun Nyurnberg sudi fon rolini öynaşi aniq afzallik.

«Lenta.ru» portali şarhlovçisi rejissyor Lebedevning uslubini «zamonaviy texnik yutuqlarni hisobga olgan holda sovet kino anʼanasini sevib takrorlaş» deb taʼriflagan. Uning fikriça, «Nyurnberg» — «“Razvedçikning jasorati”, “Tegeran 43” va “Omega variant” örtasidagi narsa». «Jiddiy tarixiylikka daʼvo qiladigan kartinadan köra josuslik melodramasiga öxşaydi».