«Office Space» (ingl. Office Space) — Mike Judge tomonidan 1999-yilda suratga olingan komediya. Film qisman uning 1991-yilda çiqqan, boş qahramon Milton nomi bilan atalgan qisqa multfilmlari asosida yaratilgan. Filmning qahramonlari 1990-yillar oxiridagi dasturiy taʼminot kompaniyalarining odatiy xodimlari (filmda 2000-yil muammosiga işora bor), ammo film umuman, özining «qoğozbozlik» işiga butunlay böyin egib ketgan odatiy ofis xodimining hayotini aks ettiradi.
Film Amerikaning Ostin va Dallas şaharlarida (Texas ştati) suratga olingan. Voqea joyi aniq körsatilmagan bölsa-da, Las Colinasʼga işora qilinişi harakat Dallas–Fort Worth megapolisida röy beradi, deb taxmin qilişga imkon beradi. Boşqa manbalarga köra esa voqealar Xyustonda sodir böladi.
Qiziqarli jihati şundaki, «Office Space»ning kinoteatrlardagi daromadi uning byudjetidan zörğa oşib tuşgan, DVD sotuvlari esa (jumladan, yaqinda çiqarilgan maxsus naşri) yuqori bölgan.
Film Amerikaning «Bravo» kabel telekanali tomonidan tuzilgan «eng kulgili yuz film» röyxatida 65-örinni egallagan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Ron Livingston, Jennifer Aniston, Stephen Root
3Syujet
Film uydirma «Initeç» kompaniyasi xodimlari guruhini tasvirlaydi. Film boşlanganidan köp ötmay kompaniya…
Film uydirma «Initeç» kompaniyasi xodimlari guruhini tasvirlaydi. Film boşlanganidan köp ötmay kompaniya xarajatlarni kamaytirişga yordam beriş uçun ikki maslahatçini — Bob Slydell (John McGinley) va Bob Porter (Paul Willson)ni yollaydi. Ularning hammasi «ikki Bob» deb ataydi. Asosan, ikki Bob kimni işdan böşatiş kerakligini aniqlaş uçun xodimlar bilan suhbat ötkazadi.
Piter Gibbons (Ron Livingston) — 2000-yil muammosini bank dasturlarida hal qiliş ustida işlayotgan dasturçi. Uning hamkasblari orasida Samir Nagheenanajar (Ajay Naidu) bor, u doim heç bir amerikalik uning familiyasini töğri talaffuz qila olmasligidan şikoyat qiladi; Maykl Bolton (David Herman), u özi yomon köradigan xonanda Maykl Boltonga tez-tez adaştirilişidan jahli çiqadi; va Milton Waddams (Stephen Root), jim, doimo piçirlab gapiradigan xodim bölib, rahbariyatning doimiy nişoni va masxarasi. Ayniqsa, rahmsiz vitse-prezident Bill Lumbergh (Gary Cole) uni tez-tez kamsitadi. Lumbergh — Piterning eng katta duşmani — boşqaruvçilarning qiyofasi: u doim qahva finjoni, köylak tutqiçi va kamarda ofisni aylanib yuradi va xodimlarga hamma narsani qanday töğri qiliş kerakligini doim örgatadi.
Piter doimiy zöriqişda yaşaydi, ofis stressi tufayli işining samaradorligi pasayadi va u Boblar tuzayotgan işdan böşatilişi kerak bölganlar röyxatiga tuşib qoliş xavfi borligini biladi. Kulgili tasodif uning qiz dösti uni gipnoz bilan davolaş kursiga olib borgan paytda sodir böladi. Gipnoterapevt vraç yurak xurujidan vafot etadi va Piterni gipnotik holatdan çiqarib ulgurmaydi. Yarim gipnoz holatidagi Piter endi işlamasligini eʼlon qiladi va örniga orzusidagi heç narsa qilmaslik hayotini boşlaydi. Uning yangi hayoti «Işni taşla» şiori ostida keçadi. U qöşni restorandagi ofitsiant Joanna (Jennifer Aniston) bilan uçraşuv tayinlaydi. Boblar bilan suhbat paytida Piter ikkilanmasdan, öz ishi va «Initeç» boşqaruvining butunlay mantiqsiz ekanini aytadi: u işini qançalik yaxşi bajarmasin, heç qanday qöşimça daromad yoki mukofot olmaydi, lekin xato qilsa, özidan yuqorida turgan sakkiz boşliqdan jarimalar va tanbeh eşitadi. Şu sababli u hozirgi şaroitda işini zarur minimumgaça qisqartiriş, rejalarni bajariş çegarasida muvozanatni saqlaş kerak, degan xulosaga keladi. Uning işida taşabbus körsatiş uçun heç qanday rağbat va motivatsiya yöq. Paradoksal ravişda, Boblar uning oçiqligi va samimiyligini baholab, uni menejer lavozimiga kötarişni tavsiya qiladi. Lumberghni hayratga solib, Piter lavozimga kötariladi, bölimning eng yaxşi xodimlari bölgan döstlari Samir va Maykl esa işdan böşatiladi.
Boblar Miltonni ham işdan böşatmoqçi bölişgan, ammo hujjatlarni közdan keçirib, Miltonni beş yil oldin kompaniyadan böşatişganini, lekin bu haqda unga xabar berişmaganini aniqlaşadi. Buxgalteriya dasturidagi xato tufayli Milton hamon işga borib, maoş olib kelmoqda. Boblar bu muammoni «hal qiladi» — şunçaki tölovlarni töxtatadi, lekin Miltonga bu haqda xabar bermaydi va xodim bilan kompaniya örtasidagi mumkin bölgan nizolar uçun javobgarlikni Lumberghga yuklaydi. Lumbergh esa şoşilmaydi va Miltonni turli yöllar bilan bosiş va kamsitişni davom ettiradi.
Kompaniyadan öç oliş uçun uçta döst buxgalteriya tizimini virus bilan zararlaşga qaror qiladi, bunda kompaniyaning moliyaviy operatsiyalarida summalarni tiyinga yaxlitlaşda hosil böladigan öndan bir tiyinlarni öğirlab, öz hisoblariga ötkazmoqçi bölişadi (Maykl bu rejani «Superman III»dagi reja bilan bir xil deb taʼriflaydi). Ammo reja virusning kodidagi xato tufayli dam oliş kunlari kompaniya hisoblaridan 300 000 dollardan ortiq summa yeçib olingan paytda barbod böladi (döstlar bunday summani bir neça yil davomida olişni rejalaştirgan edi). Yöqolganlarni tez orada payqaşi aniq. Hammasini öz zimmasiga olişga qaror qilgan Piter xat yozadi, unda hammasiga faqat özi aybdor ekanini tan oladi. Keyin xat va imzolanmagan sayohat çeklarini Lumberghning eşigi ostiga qöyib, tez orada hibsga olinişini kutadi.
Ammo ularning barça muammolarini yana bir tasodif hal qiladi. Lumbergh yana Miltonni xörlab, uni nihoyat jahlini çiqaradi. Milton binoda yonğin çiqaradi, u barça kompyuterlarni va virus işlatilganining barça izlarini yöq qiladi. U şuningdek, Lumberghning xonasi eşigi ostida konvert va sayohat çeklarini topib, uni öziga oladi. «Initeç» binosini kuldan boşqa narsa qoldirmagan yonğindan keyin Piter nihoyat uni baxtli qiladigan işni topadi: u qurilişçi bölib işga kiradi, u yerda qöşnisi Lawrence (Diedriç Bader) ham işlaydi; ular birgalikda «Initeç»ning kul bölgan maydonidagi uyumlarni tozalaşadi. Samir va Maykl «Initrode» kompaniyasida (raqib «Initeç»da) ish topadi, Milton esa konvertda topilgan pullarga Meksikaga dam olişga ketadi.
Filmga kirmagan, lekin DVDning maxsus naşridagi boşqa sahnalar orasida mavjud bölgan epizodda döstlar Lumberghning dafn marosimiga kimdir boradimi, deb muhokama qiladi va hamma rad javobini beradi.
4Printer sahnalari
Kultga aylangan sahnalardan biri tasodifan paydo bölgan. Suratga olişning bir dublida printer «PC LOAD…

Kultga aylangan sahnalardan biri tasodifan paydo bölgan. Suratga olişning bir dublida printer «PC LOAD LETTER» xatosini çiqargan. HP LaserJet 4 aslida qoğoz tugaganini bildirgan, ammo yöriqnomasiz buni tuşuniş mumkin bölmagan. Maʼnosiz xato xabarlari bilan tölib ketadigan injiqqina printer mavzusi filmning konsepsiyasiga şunçalik mos keldiki, uni nafaqat qoldirişga, balki rivojlantirişga qaror qilindi: sahnaga qahramonlar printerni dalaga olib çiqib, ğazab bilan sindirişi qöşildi. Bundan taşqari, Mike Judge «Beavis and Butt-Head» ustida işlaganida özi ham yomon işlaydigan printerdan qiynalgan edi. «Office Space»ning 20 yilligida Quartz naşri «PC load letter» iborasini bu filmga işora qiluvçi, ofis işining jahlni çiqaradigan jihatlari haqidagi eng maşhur hazillar qatoriga kiritdi. The A.V. Club tahririyati ham şunga öxşaş fikrni bildirdi.
Keyinçalik bu sahnalar boşqa pop-madaniy asarlarda tez-tez keltirila boşlandi. Masalan, «Family Guy» multserialining yettinçi mavsumining ikkinçi qismida («I Dream of Jesus») boş qahramonlar Stewie va Brian xafa qiladigan plastinkani xuddi filmdagi qahramonlar printer bilan qilganidek sindirişadi. 2016-yilda Ted Cruzning saylov kampaniyasi reklama roligida «Office Space» sahnasi kompozitsiyasi takrorlandi, printer esa Hillary Clintonning elektron poçta serveri bilan almaştirildi. 2025-yilda Ron Livingston printer sahnasining tanilganligiga asoslangan Hewlett-Packard reklama kampaniyasida yana Piter Gibbons obraziga qaytdi.
5Rollarda
Ron Livingston — Piter…

Ron Livingston — Piter Gibbons
Jennifer Aniston — Joanna, Çotçkieʼs restoranining ofitsianti
Gary Cole — Bill Lumbergh
David Herman — Maykl Bolton
Ajay Naidu — Samir Nagheenanajar
Stephen Root — Milton Waddams
Paul Willson — Bob Porter
Richard Riehle — Tom Smykowski, Piterning hamkasbi
John McGinley — Bob Slydell, biznes-maslahatçi
Paul Willson — Bob Porter, Bob Slydellning hamkasbi
Mike McŞane — doktor Swanson, gipnoterapevt vraç
Diedriç Bader — Lawrence, Piterning qöşnisi
Mike Judge — Stan, Çotçkieʼs restoranining menejeri
Orlando Jones — Steve, jurnal sotuvçisi va Initrodening sobiq xodimi
Ellie Wentworth — Ann, Piterning qiz dösti
6Tanqid
Rotten Tomatoes şarh-agregatori saytida filmga bölgan maʼqullaş reytingi 102 ta şarh asosida 80 % ni, örtaça…

Rotten Tomatoes şarh-agregatori saytida filmga bölgan maʼqullaş reytingi 102 ta şarh asosida 80 % ni, örtaça bahosi esa 10 balldan 6,84 ni taşkil etadi. Saytdagi tanqidçilar konsensusi şunday deydi: Mike Judge ofis rutinasini ötkir dialoglar va aqlli hazillarning ilhomlantiruvçi uyğunligi bilan masxara qiladi. Metacritic filmga 31 tanqidçining şarhlari asosida 100 balldan 68 balllik örtaça baho beradi, bu umuman olganda ijobiy şarhlardan dalolat beradi. Cinemago tomonidan premyera dam oliş kunlarida söralgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça şkala böyiça örtaça C+ baho berişgan.
Chicago Sun-Times gazetasidan Roger Ebert filmga törtdan uçta yulduz berib, şunday yozgan:
Judge, hozirgaça multiplikator bölib kelgan, öz qahramonlariga xuddi multfilm qahramonlariga qaragandek qaraydi. Bu işlaydi. Xulq-atvorning nozik jihatlari şart emas, çunki bu kubiklar dunyosida har bir şaxsiy xususiyat börttirilgan, kubiklar asirlari esa grotesk qiyofalar kabi oldinga yurişadi. San Francisco Chronicle uçun yozgan şarhida Mick LaSalle şunday deydi: Livingston Piter rolini ajoyib öynagan — uning xayoli va baxtga qobiliyati aynan uni baxtsiz qiladigan narsalar. USA Todayʼda Susan Wloszyna şunday yozgan: Agar siz qaçondir işlagan bölsangiz, bu oddiy xodimlarga bağişlangan madh sizni kuldiradi.
Entertainment Weeklyʼdan Owen Gleiberman filmga C bahosini qöyib, uni tor doirada va kam baholangan körinişda bölgani uçun tanqid qilgan. The Globe and Mail uçun şarhida Rick Groen şunday yozgan: Ehtimol, uning televizion ish tajribasi töliq metrajli ssenariy talablariga örganmagandir (finali özining kutilmaganligi tufayli deyarli vahimali körinadi), yoki balki u yengil hazil vasvasasiga şunçaki berilgan... çalğitadigan satira sifatida boşlangan narsa tez orada ahmoqona farsga aylanadi. The New York Timesʼdagi şarhida Stephen Holden şunday yozgan: Taassurot şundaki, bu hikoya bölib birlaştirilgan eskizlar töplami bölib, katta tezlik olmaydi.
2008-yilda Entertainment Weekly «Office Space»ni 1983 dan 2008-yilgaça bölgan «eng yaxşi 100 film» qatoriga kiritib, 73-öringa qöydi.
7Qiziqarli faktlar
Lumberghning uzugi «Babylon 5» koinotidagi Earthforce akademiyasining bitiruv uzugi hisoblanadi. Gary Cole bu…

Lumberghning uzugi «Babylon 5» koinotidagi Earthforce akademiyasining bitiruv uzugi hisoblanadi. Gary Cole bu uzukni «Crusade» teleserialida ham taqib yurgan.
Filmning nomi bilan ikkita haqiqiy kompaniya atalgan: Initeç Ltd. (Buyuk Britaniya) va Initeç LLC (AQŞ).
Miltonning stolida uning sevimli qizil Swingline staplери yotadi. Premyera paytida kompaniya qizil staplerlar işlab çiqarmagan, ammo filmning maşhurligi ularni bu liniyani yaratişga majbur qildi.
Befoyda va maʼnosiz qoğoz işining, reja bajariş uçun qilinadigan işning maşhur ramzi bölib TPS hisobotlari qoldi.
8Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Офисное пространство» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.