Officers

Filmni yaratiş taşabbuskori SSSR Mudofaa vaziri Andrey Greçko bölgan. Uning fikriça, film asosiy ğoyasi quyidagiça bölişi kerak edi: «Menga ofitser xotini haqida film kerak — asosda, va yonma-yon ikki qahramon». Köpçilik fikriça, keyinçalik qanotli sözga aylangan «Şunday kasb bor — Vatanni himoya qiliş!» iborasi aynan uning oğzidan çiqqan. Film ofitser xotinlarining oğir hayoti haqidagi hikoya sifatida buyurtma qilingan edi.

Filmning syujeti frontovik sovet yozuvçisi Boris Vasilyevning «Tankistlar» pyesasiga asoslangan va dastlab ham şu nomni olgan edi. Pyesa 1970-yilda yozilgan va öşandan beri köp marta qayta naşr etilgan. Ssenariyning dastlabki varianti ikki qismga möljallangan edi: birinçi qism «Katta terror» davrini qamrab olişi va boş qahramonlarning hibsga olinişi hamda qamoq muddati bilan tugaşi kerak edi; ikkinçi qismda esa Uluğ Vatan uruşi boşlanişi bilan ularni çiqarib, frontga jönatişlari közda tutilgan edi. Biroq vazirga bunday syujet yoqmadi va u kinostudiyadan ikki qismli variantni qisqartirişni talab qildi. Vasilyev esa ssenariyni özi qisqartirişni istamagani uçun, uni qayta işlaş uçun Kirill Rapoportga topşirildi.

…«Ofitserlar»ning yakuniy variantida nomuvofiqlik bor: nahotki — ikki general, tengdoş va bolalikdagi döstlar uçraşadi-yu, birdan biri hayratlanib: «Sen?!» deydi. Nega u döstining bu yerda ekani, tirik ekani ajablanarli? Yoki bu döst-generallar bir-birining taqdiridan qiziqmaganmi? Yöq, şunçaki ikkalasi ham ötirgan va öşa göştqiymalaş içida omon qolişgan. Mana şundan u hayron böladi…

Rogovoy uçun bu kartina rejissyor sifatidagi debyut böldi. Boris Vasilyev boş rolga Georgiy Yumatovni taklif qildi. Rejissyor avvaliga rad etdi. Vasilyev uning kafolatini berdi.

Şu bilan birga, Lanovoy va Yumatov örtasidagi munosabatlar juda taranglaşgan edi. Hali 1950-yillarda Yumatov «Pavel Korçagin» filmida suratga tuşişni orzu qilgan, lekin öşa paytda bu rol uçun Lanovoy olingan edi. «Ofitserlar»ni suratga olişda aktyorlar yaraşib olişdi.

Suratga oliş guruhining köpçilik aʼzolari uruşni özlari boşdan keçirgan edi. Alekseyning Ispaniyadan qaytganidan keyin xotini uning orqasidagi yara izini köradigan sahnada bu iz haqiqiy — Yumatov Uluğ Vatan uruşida yaralangan edi.

Filmni butun Sovet Ittifoqi böylab suratga olişdi: Moskvada, Moskva viloyatida, Kalininda, Sevastopolda (Inkerman yonidagi temir yöl halqasi), Aşxobodda. Varavva kabineti joylaşgan nomaʼlum harbiy idora yonidagi sahna MDU kimyo fakultetining markaziy kiriş joyi yonida, Leninskiye gorida suratga olindi. Sanitar poyezd bilan boğliq epizod Moskva temir yölining Kiçik halqasidagi Belokamennaya bekatida suratga olindi.

Syujetga köra, Trofimovlarning nevarasi Ivan Havo-desant qöşinlarini tanlaydi. Bu epizod filmning ssenariysiga havo-desant qöşinlarini ommalaştiriş maqsadida, armiya generali Vasiliy Margelovning iltimosiga köra kiritilgan. U öşa paytda Havo-desant qöşinlari qömondoni edi. Uning taşabbusi bilan filmda Havo-desant qöşinlari iştirokidagi maşğulotlar kadrlari paydo böldi.

Yakuniy qöşiq «Abadiy olov» («Qadimgi qahramonlar zamonidan…»; sözlari Yevgeniy Agranoviç, musiqasi Rafail Xozak) Vladimir Zlatoustovskiy tomonidan ijro etilgan. U filmning ikkinçi rejissyori va kiçik rolning ijroçisi edi.

Tabiiy şaroitdagi suratga oliş Aşxobod yaqinida ötdi. Boş qahramonlarning otlarda quvğin sahnasini suratga olayotganda voqea yuz berdi. Alina Pokrovskayaga taqasi yöq sport oti berildi, u musobaqadan endigina çiqqan edi. Aktrisa otga minişi bilan ot tösatdan joyidan qözğalib, jilovini tişlab oldinga intildi. Georgiy Yumatov baqirdi: «Alinaning otini olib ketdi!», bunga darhol Vasiliy Lanovoy javob berdi — va ular birgalikda yugurib borib, otni ikki tomondan qisib oldilar, söng jilovdan uşlab töxtatdilar.

Viktor Mereşkoning sözlariga köra, Georgiy Yumatov bu filmni unçalik yoqtirmagan. U film muvaffaqiyatsizlikka mahkum deb öylagan, çunki rejissyor Vladimir Rogovoyni tajribasiz deb hisoblagan. Yumatov ijro etgan qahramon unga aktyorning şaxsiy frontovoy tajribasi nuqtayi nazaridan sayoz va bilimsiz tuyulgan: Yumatovning özi uruşni boşidan keçirgan va uning nima ekanini bilgan.

Georgiy Yumatov — Aleksey Trofimov, qizil komandir, keyinçalik general-mayor

Alina Pokrovskaya — Lyubov Andreyevna Trofimova, Alekseyning xotini

Vasiliy Lanovoy — Ivan Varavva, qizil komandir, keyinçalik general-polkovnik, Alekseyning dösti

Andrey Anisimov — Yegor (Georgiy Alekseyeviç) Trofimov bolaligida

Aleksandr Voyevodin — Yegor Trofimov yoşligida

Natalya Ryçagova — Maşa Belkina, Yegorning sevgilisi

Andrey Gromov — Ivan Trofimov, suvorovçi, Yegor va Maşa Belkinaning öğli, Lyuba va Aleksey Trofimovlarning nevarasi

Yuriy Sorokin — katta yoşdagi Ivan Georgiyeviç Trofimov, desantçi kapitan

Vladimir Druzhnikov — Georgiy Petroviç, eskadron komandiri, sobiq podşo zobiti

Şamuhammed Ahmuhammedov — tarjimon-xoin Karim

Yevgeniy Vesnik — feldşer

Muza Krepkogorskaya — Anna Vasilyevna, Maşa Belkinaning onasi

Stanislav Simonov — qorovul

Boris Gitin — Suvorov bilim yurtining navbatçisi, starşina

Vladimir Zlatoustovskiy — mayor Gavrilov, general-polkovnik Varavvaning yordamçisi

Robert Çumak — diviziya komandiri

Lev Potyomkin — basmaçi

Ssenariy mualliflari — Boris Vasilyev, Kirill Rapoport

Rejissyor-postanovçi — Vladimir Rogovoy

Operator-postanovçi — Mixail Kirillov

Rassom-postanovçi — Mixail Fişgoyt

Bastakor — Rafail Xozak

Ovoz operatori — Boris Koreşkov

Qöşiq matni — Yevgeniy Agranoviç

Muharrirlar — Vera Biryukova, Alla Gerber

Montaj — A. Ovçarova

Rejissyor — Vladimir Zlatoustovskiy

1972 — Vasiliy Lanovoy «Sovet ekrani» jurnali sörovi böyiça yilning eng yaxşi aktyori deb tan olindi

1972 — Çexoslovakiya şaharlarida ötgan mehnatkaşlar kinofestivalining mukofoti va diplomi

2013-yil 9-dekabrda Moskvada, Frunze qirğoğida «Ofitserlar» filmi qahramonlariga yodgorlik oçildi. Kompozitsiya (muallifi — haykaltaroş Aleksey Ignatov) filmdagi sahnalardan birini aks ettiradi — uzoq ayrilişdan keyin ikki jangovar döstning, şuningdek, ulardan birining rafiqasi va nevarasining uçraşuvini. Oçiliş marosimida Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vaziri Sergey Şoygu va aktyorlar — SSSR xalq artisti Vasiliy Lanovoy hamda RSFSR xalq artistkasi Alina Pokrovskaya iştirok etdi. Ular «Ofitserlar»da Ivan Varavva va Lyubov Trofimova rollarini ijro etgan edilar.

2018-yil sentyabrda Rossiya Mudofaa vazirligi Boş kadrlar boşqarmasi binosida «Ofitserlar» haykaltaroşlik kompozitsiyasi oçildi. Unda filmning ikki qahramoni — vzvod komandiri Aleksey Trofimov (Georgiy Yumatov) va eskadron komandiri Georgiy Petroviç (Vladimir Druzhnikov) haykallari bor. Ularning tepasida filmdagi maşhur iqtibos joylaşgan: «Şunday kasb bor — Vatanni himoya qiliş!».

2022-yil 22-fevralda film qahramonlariga bağişlangan haykaltaroşlik kompozitsiyasi Yekaterinburg suvorovçilar harbiy bilim yurtining kiriş joyida oçildi.