Old Hags

Film 1989-yilda boşlanadi. Tört dugona ayol, taxminan 50 yoşda — kasaba uyuşmasi faoli, laboratoriya mudiri, temir yölçi va öqituvçi — «Krasnaya Truba» zavodi madaniyat saroyida çiqiş qiladi, söngra ulardan birining uyida, Dom na naberejnoy deb ataladigan binodagi kvartirada uçraşib, gitara jörligida qöşiq aytişadi.

Titrlar çiqadi. Titrlardan keyin vaqt özgaradi: endi 1999-yil. SSSR tarqalgandan keyin ayollar hayot çetida qolib ketişadi. Anna (Irina Kupçenko) — nozik va ziyoli, fan nomzodi, ötmişda laboratoriya mudiri, hozir maşina yuviş joyida işlaydi; mijozlardan birining şofyori uni boşliğining zajigalkasini öğirlaşda gumon qilib, qöpollik bilan tintuv qiladi. Kasaba uyuşmasi faoli Liza (Lyudmila Gurçenko), bir vaqtlar jasur gözal bölgan, endi oqargan soçli va tişsiz ayol, bozorda savdo qiladi. Xöjayin (laqabi «Pauk») uni tuşumi kam bölgani va noloyiq xatti-harakati uçun doim sökib, jarimaga tortadi. Temir yölçi Mariya (Svetlana Kryuçkova), mehribon va halol, yölakda pirojki sotadi.

Lyuba (Liya Axedjakova), eng sokin va yangi hayotga moslaşmagan öqituvçi, lotokda gazeta sotuvçisi bölib işga joylaşadi. Uning otasi — general, nufuzli odam — vafot etgan, onasi ham yöq, yagona va juda sevimli öğli esa Afğonistonda halok bölgan. Boşqa gazeta sotuvçilar kabi u ham har kuni mahalliy yoş reketirlar guruhiga pul tölaşi kerak; agar ular pul olmasa, lotoklarni tovarlari bilan ağdarib taşlaşadi. Biznesmenlar guruhi uni Kreml manzarali Dom na naberejnoy dagi kvartirasini sotişga köndiradi, evaziga 100 000 $ va Moskva markazidagi tinç joyda, maşhur qöşnilar bilan yangi uy vaʼda qilişadi. Nihoyat, Lyuba köndiriladi. Şartnoma imzolanişi bilanoq uni kvartiradan haydaşadi. Moskva markazidagi tinç joydagi yangi uy Vaganʼkovskoye qabristonidagi fligel bölib çiqadi, maşhur qöşnilar esa şu qabristonda dafn etilgan Vladimir Visotskiy, Bulat Okudjava, Andrey Mironov va boşqalar bölib çiqadi. Lyubaning dugonalari hayratga tuşişadi: ularga ayol endi qabristonda ekani aytilganda, Liza, Mariya va Anna Lyuba öz joniga qasd qilgan deb öylaşadi. Ularning xotirjamligiga, Lyuba tirik ekan. Keyinçalik maʼlum böladiki, qabristondagi uy hatto sotib olinmagan, balki bor-yöği bir oyga ijaraga berilgan. Yangi egasi, biznesmen Vasiliy Xomenko (Nikolay Fomenko) yozgan çek esa heç qaçon mavjud bölmagan bankniki bölib çiqadi, imzo esa yöqoladigan siyoh bilan qöyilgan. Şunday qilib, Lyuba na uysiz, na pulsiz qoladi.

Dugonalar Lyubaga kvartirasini qaytarişga qaror qilişadi. Ular Xomenko bilan gaplaşişga urinişadi, lekin u heç qanday çek imzolamaganini aytib, qöriqçilarga ayollarni haydab yuborişni buyuradi. Şunda ular Xomenkoning tozalovçisini pulga sotib olişadi, u kasallik bahonasida bir oyga işni töxtatadi. Anna Xomenkoga tozalovçi bölib kiradi va uning suhbatlarini tinglaydi.

Keyingi harakatlar uçun dugonalarga maşina va pul kerak. Lyuba otasi uruş yillarida Stalin uçun noyob zirhli avtomobil işlab çiqqanini, keyinçalik uni şaxsiy mulk sifatida olganini eslaydi. Dugonalar maşinani garajdan çiqarişadi, u hali ham yuradi. Anna va Mariya forma kiyib, özlarini yonğin xavfsizligi xizmati va sanitariya-epidemiologiya stansiyasi inspektorlari deb tanitib, dugonalari Lizani taʼqib qilayotgan «Paukdan» poraxörlik talab qilişadi. Keyinroq yoqilği quyiş şoxobçasida ular Lyubaning gazeta lotogini avval vayron qilgan yoş reketir Saşani uçratişadi. Uni tarbiyalaşga qaror qilgan ayollar Saşani qabristonga olib borib, «tirik kömiş» sahnasini öynaşadi, ammo Lyuba unda halok bölgan öğlini eslab, uni himoya qiladi va uyida qolişga ruxsat beradi.

Xomenkoning şofyori (Annani maşina yuviş joyida tintuv qilgan) yangi tozalovçi raqiblar uçun josuslik qilayotganidan gumon qiladi. Dugonalar uning işdan böşatilişiga yordam berişga qaror qilişadi. Anna Xomenkoning maşinasini oçadi, dugonalar esa assenizatsiya maşinasi haydovçisiga pul berib, maşina salonini çiqindiga töldirişga köndirişadi. Xomenko maşina eşigini oçganida, uni çiqindi oqimi bosib ketadi. Ğazablangan Xomenko haydovçini işdan böşatadi.

Anna Xomenko şeriklari bilan ikki vagon qora ikrani (8 million dollar turadigan) Germaniyaga noqonuniy sotmoqçi ekanini bilib oladi. Ikrani taşiş vazifasi Xomenkoning özida. Yoşligida erkaklar orasida katta muvaffaqiyatga ega bölgan Yelizavetani stomatologiyaga olib borib, boy kiyintirişadi va böyaşadi. Xomenko bilan uçraşib, u boy nemis ayolini öynab, uni maftun qiladi va Xomenkoning kostyumidan yuk hujjatlari nusxalarini öğirlaydi.

Sobiq temir yölçi yukni uzoq B-3 yölga — «Bermud uçburçagi»ga yönaltiradi (uning öquvçisi şu temir yöl stansiyasida işlaydi). Xomenko yukning yöqolganidan xavotirga tuşadi. Xomenkoning şerigi Timofey Astraxancev yukni Xomenko öğirlagan deb gumon qilib, uni öldiriş bilan tahdid qiladi.

Mariyaning öquvçisi maslahatiga quloq solgan dugonalar oxirgi pullariga qimmat kiyim sotib olib, kazinoga kirişadi va qolgan 100 rubl bilan öynaşadi. Uç marta butun summani 21 raqamiga, bir marta 25 raqamiga tikib, har bir tikişda pulni 35 baravar oşirib, yutib olişadi. Kassir ularga katta yutuğini — 150 062 500 rublni berişni xohlamaydi va ertaga tuşdan keyin kelişni taklif qiladi. Şu paytda yaqin orada general Dubovitskiy pokerda diler firibgarligini payqaydi. Qöriqçilarga va şeriklarga navbatma-navbat miltiq tutib, u pulni qaytarişni talab qiladi: bu pullar töğridan-töğri diviziyaga tegişli bölib, endi askarlarini boqişga heç narsasi yöq. Ayollar undan yutuqlarini olişda yordam berişni söraşadi. General kassirga miltiq tutib, pul solingan xaltalarni oladi va beşovlon kazinodan çiqib ketişadi. Anna, Dubovitskiyga nisbatan özaro simpatiya uyğotgan holda, yutuqning bir qismini uning askarlari uçun beradi.

Köp ötmay Astraxancev Xomenkoni böyniga toş boğlab daryoga taşlaydi, ammo ayollar uni qutqarib, suvdan çiqarib olişadi. Lyuba Xomenkoga kvartirasini yuz ming dollarga qaytarib sotib olişni taklif qiladi, lekin u qatʼiy turib oladi.

Xonimlar sevimli döstlari, estrada teatri administratori Iosif Lazovskiyni (Roman Kartsev) körgani keladilar. Administrator ularga viloyatdan kelgan iqtidorli özi örgatgan «qönğiz parvozi» raqamini körsatadi. Qönğiz kostyumi va qanotlarida havoda uçadigan bu raqam zalni buzib taşlaydi va raqqosning burnini sindiradi. Administrator dahşatga tuşadi: kiritilgan pulni qutqariş kerak. Tuyqusdan u ayollarga öşa örniga çiqişni taklif qiladi. Ular rozi bölib, öz musiqiy guruhlarini «Staryye klyaçi» deb nomlaşadi.

Xomenko gözal «nemis ayol»ni «Natsional» mehmonxonasidagi xonasiga taklif qiladi. Uning uç dugonasi va general mehmonxona xizmatçilari (xizmatkor, oşpaz va ofitsiantlar) niqobida xonaga kirişadi. Xonada ular miltiq tahdidi ostida Xomenkoni boğlab, uni kvartirani ularning nomiga ötkazişga majbur qilişadi. Xonimlar va general jönab ketişadi, Xomenko va uning qöriqçilari ularning ketidan quvişadi. Quvğin davomida maʼlum böladiki, Lyubaning maşinasi nafaqat öq ötmaydigan, balki temir yöl relslari böylab yurişi, suvda suzişi va hatto suv ostida ham harakatlanişi mumkin. Şu tufayli ayollar quvğindan muvaffaqiyatli qoçib, Xomenko va uning qöriqçilariga maşinani tank qarşi granata bilan çöktirib yuborişganini öylatişadi.

Maşina teatrga suzib kelganida, maʼlum böladiki, çiptalar bosilib ulgurmagan va butun zalda faqat bitta tomoşabin bor — teatr administratorining onasi. Vaziyatni general qutqaradi: uning buyruği bilan teatrga butun diviziya askarlari olib kelinadi. «Staryye klyaçi» tantanali çiqiş qiladi, söngra Lyubaning kvartirasida askarlar bilan ziyofat uyuştirib, qora ikra bilan bötqa yeyişadi. Dubovitskiy Annaga qöşiq orqali muhabbatini tan oladi, Mariya teatr administratori Iosif Markoviçga turmuşga çiqişga rozi böladi, Sasha esa Lyuba bilan qolişni xohlaydi.

Köp ötmay kvartiraga ğazablangan Xomenko militsiya bilan bostirib kirib, ayollarni hibsga oladi. Sudda biznesmen dabdabali ayblov nutqi sözlaydi, lekin derazadan Astraxancevni arqon va toş bilan körib qolib, zaldan qoçadi va avtozak haydovçisini pulga sotib olib, özini uning furgoniga olib ketişini söraydi. Buni körgan Astraxancev Xomenko ketidan avtozakka sakrab çiqadi — u yerda Xomenko öz ixtiyori bilan kelib tan olişni va u ustidan guvohlik berişni vaʼda qiladi.

Sud majlisida sönggi söz sifatida «Staryye klyaçi» qöşiq ijro etadi. Ularga qarsak çalinadi va sud oqlov hukmi çiqaradi. Sud zalidan çiqişlarida ularni generalning yuborgan harbiy orkestri kutib oladi. «Staryye klyaçi» guruhi maşhur bölib, çiqişlarini davom ettiradi.