One Hundred Days After Childhood

Boris Tokarev — Mitya Lopuxin («Lopux»)

Tatyana Drubiç — Lena Ergolina

Irina Malişeva — Sonya Zagremuxina

Yuriy Agilin — Gleb Lunyov («Lun»)

Nina Menşikova — Ksenya Lvovna, katta pioner vojatiy

Sergey Şakurov — Sergey Borisoviç (Seryoja), pioner vojatiy, haykaltaroş / ovozi kadr ortidan

Arina Alejnikova — doktor

Andrey Zvyagin — Sasha Lebedev

Yuriy Sorkin — Furikov

Tatyana Yurinova — Zalikova

Sergey Xlebnikov — radist

Viktor Markin — lager direktori

Vera Blagovidova — Yefrosinya Kuzminiçna, malika qöriqçisi

Ssenariy — Aleksandr Aleksandrov, Sergey Solovyov

Rejissyor-postanovçi — Sergey Solovyov

Operator-postanovçi — Leonid Kalaşnikov

Rassom — Aleksandr Borisov

Kompozitor — Isaak Şvarts

1975 — XXV Xalqaro kinofestival, Ğarbiy Berlin: eng yaxşi rejissyorlik ishi uçun «Kumuş ayiq» mukofoti

1975 — XVII Xalqaro kinofestival, Avellino: bolalar va ösmirlar filmi uçun kumuş medal

1976 — IX Butunittifoq kinofestivali, Frunze: Boş mukofot («Sentyabr kelganda» filmi bilan teng), operatorlik ishi uçun mukofot

1976 — «FEST-76» Xalqaro kinofestivali, Belgrad: bolalar va ösmirlar filmlari tanlovida eng yaxşi rejissyorlik ishi uçun boş mukofot

1976 — Leninçi Komsomol mukofoti

1976 — VLKSM MQ mukofoti «Qizil qalampir» — 1975-yilning eng yaxşi bolalar va ösmirlar filmi uçun

1977 — SSSR Davlat mukofoti: ssenariy muallifi, rejissyor, operator, rassomga

«Sto dney posle detstva» filmi studiya pavilyonlarida emas, balki Kaluga yaqinida, tabiiy şaroitda suratga olingan. Asosiy suratga oliş 1974-yilning yoz va kuzida Kaluga viloyati Peremişl tumanidagi Andreyevskoye qişloği atrofida, mahalliy aholi «Andreyevskiy kust» deb ataydigan joyda bölib ötgan — bu yerda bir neça pioner lageri joylaşgan. Aynan şu yerda suratga oliş maydonçasi taşkil etildi, asosiy voqealar bölib ötadigan, yozgi «Lesnoy ostrov» pioner lagerida joylaşgan sobiq zodagon malikasining dekoratsiyalari qurildi.

Film kino tanqidçiligida yuqori baholangan. Uni «ön yillikning kinematografiyadagi eng vakillik filmlaridan biri» deb ataşgan, uning «poetik atmosferasi» qayd etilgan. «Sovet kinosi, 70-yillar: rivojlanişning asosiy tendensiyalari» monografiyasida körsatilişiça, «unda ösmirlikning „abadiy motivlari“ jonli va öziga xos tarzda gavdalangan, zamonaviy nuqtai nazardan jamlangan va qabul qilingan: qiyin yoş, birinçi muhabbat, his-tuyğularning azobi, umuminsoniy maʼnaviy qadriyatlarning kaşf etilişi».

Film ekranga çiqişidan oldin ham, «Sovet ekrani» jurnalining «Suratga olinmoqda» bölimida filmga dastlabki baholar paydo bölgan. Ssenariyni tahlil qilganda «hikoya bir epizoddan ikkinçisiga yengil ötadi» deb qayd etilgan, lekin «mualliflar baloğat yoshi ostonasida turgan bugungi yigit-qizlarni qiziqtirayotgan keskin va murakkab muammolardan adabiy assotsiatsiyalar ortiga yaşirinmoqçimi-yöqmi», degan xavotir ham bildirilgan.

«Ekran 1975—1976» yillik naşrida tanqidçi T. Ivanova ham, syujetning nafisligida — klassik asarlar motivlari öynaşiga qurilganligida «xavf» yaşiringanini yozgan: «tor adabiy reminessensiyalar doirasida çeklanib qoliş, maşhur va duxovli qöyilgan, lekin öz vazifasi jihatidan yetarliça yopiq eksperimentga qanoatlaniş», ammo xulosa qilib, «film yaratuvçilari bu xavfni yengişga muvaffaq bölişgan», deb yozgan.

A. Golubev «Sovet ekrani» jurnalida Ğarbiy Berlindagi kinofestival vaqtida Ğarbiy Berlin matbuoti bergan bahoni keltirgan: «Faqat ruslar jinsiy sahnalar, şafqatsiz fojialar, qotilliklar va buzuqliklar köpligi şaroitida haqiqatan romantik, toza va mehribon filmni namoyiş etişga jasorat topdi». U festival hakamlar hayʼati, talabçan va xuşbiçim tomoşabin hamda talabalar auditoriyasining filmga katta qiziqiş bildirganini qayd etgan, «muammoning bir oz kamerali bölişiga» qaramay.

Biroz oldinroq şu jurnalda publitsist S. Soloveyçik filmda «yoş haqiqatining buzilişini» körgan. Uning fikriça, bu «qahramon muhabbatda şafqatsiz mağlubiyatga uçrab, finalda yaraştiruvçi iboralar aytadi» degan maʼnoda namoyon bölgan. «Falsafiy mulohazakorlik — ösmirning unsuri, falsafiy donolik esa uning uçun emas», — deb taʼkidlagan S. Soloveyçik. Unga yana, Lermontovni öqib çiqqan Mitya Lopuxin soviqqonlik bilan soxtakorlikda qatnaşib, keyin pafos bilan uni foş qilib, oldindan işlab çiqilgan reja böyiça raqibining ustiga kompot stakanini sepgani ham yoqmagan.

S. Soloveyçikning baholariga kinotanqidçi S. V. Kudryavtsev qöşilmagan. U 1975-yilda yozgan: film yaratuvçilari «yoş haqiqatiga emas, balki xarakter haqiqatiga» amal qilgan va şuning uçun boş qahramon «nafaqat „falsafiy mulohazakorlik“, balki falsafiy donolikka ham qodir bölib çiqadi». U filmda «psixologiya va poeziya uyğunlaşişini», ular bir-biriga qarama-qarşi emas, balki bir-birini töldirişini taʼkidlagan. «„Sto dney posle detstva“ filmi mualliflari, — deb yozgan u öz retsenziyasida, — ajoyib poetiklik, hatto patetika bilan pioner lagerida şu yozda bolaligi bilan xayrlaşayotgan yigit-qizlar haqida hikoya qiladi». Şu bilan birga «Leonid Kalaşnikovning kamerasi göyo dunyoni ularning közi bilan körgandek» bölgan.

S. V. Kudryavtsev boşqa bahoga ham qöşilgan, uni tanqidçi A. Lipkov «Ruhning uyğonişi» maqolasida bildirgan: film — «bugungi kunga köçirilgan xotira… öz bolaligi, özining eng birinçi muhabbati, heç qaçon unutilmaydigan narsalar haqida» va «hikoyaning mualliflik, çuqur şaxsiy ohangini» qayd etgan.

Ruhning uyğonişi — rasmning leytmotividir… Hikoya lirik sheʼrni eslatadi… <…> Mitya Lopuxinning yuz kunini asos qilib, uning butun hayotini intuitiv ravişda köriş, göyo kunduzi quduqdagi yulduzni körgandek… Film his-tuyğularga javob berişni xohlaganlarda his-tuyğu uyğotadi.

Aleksandr Lipkov filmni yuqori baholagan.

«Sto dney posle detstva» filmi gözal — tomoşabinni hayratga soliş uçun ortiqça effektlarsiz gözal. Oddiy kadrlarning bosiq, ruhli gözalligi… mazmun va filmning axloqiy natijasi uçun juda muhim. Çunki insoniy ruhning kaşf etilişi gözallikka — dunyo gözalligiga, sanʼat gözalligiga, ming yillar davomida insoniy tarix tomonidan tarbiyalangan abadiy his-tuyğularning gözalligiga tegişdan boşlanadi. <…> Filmning ohangi gözal va sof. Unda jiddiylik, qayğu, soxta bölmagan mehribonlik va uyğonayotgan, öz maʼnaviy kuçlarini sinab körayotgan şaxsga katta hurmat bor.

Kinotanqidçi T. O. Iensen «Kino sanʼati» jurnalidagi batafsil retsenziyasida yozgan: «„Sto dney posle detstva“ filmi oddiy yozgi yoşlik muhabbati haqidagi hikoya bölişi mumkin edi, lekin mualliflar A. Aleksandrov va S. Solovyov özlariga boşqa vazifa qöyişgan — ularni tuyğu, tuyğu harakati, tuyğu stixiyasi qiziqtiradi».

Film şaxsiy hikoyani şaxsiy toifadan çiqaradi — taxminiy modelda, tomçidagi kabi, odamlar munosabatlarining bizga taniş dunyosi aks etadi. «Sto dney posle detstva» kosmik kölamga daʼvo qilmaydi, lekin işonç bilan aytiş mumkinki, bu … har bir insonning hayotida bir yöl yoki boşqaça yuz bergan narsa haqidagi hikoya. Garçi uning faqat bitta jihati — birinçi muhabbat tanlangan bölsa-da, filmning qahramonlari öz davri, katta hayot dunyosi bilan ruhiy yaqinligi şubhasizdir. <…> Bu yerda tipiklik asosan boş qahramon obrazida emas, balki tuyğularning rivojlaniş obrazida mujassam.

Yuqorida zikr etilgan T. Iensen maqolasida «retsenzent muallifning turli uslubiy, koloristik usullardan — turli rassomçilik maktablarining usullaridan — faol foydalanişi haqida juda qiziqarli va yetarliça batafsil gapiradi, bu esa filmda tomoşabin uçun „tuyğu harakatini, tuyğu stixiyasini, yurak hayotining sirli mazmunini“ çuqur oçib berişga imkon beruvçi şartli, köp qatlamli muhit yaratadi».

Kino rejissyori va pedagog I. V. Talankin filmni «gözal, taʼkidlangan darajada rassomona suratga olingan» va «tasviriy jihatdan rus impressionistlarining polotnolariga uslubiy yaqin» deb atagan. Uning hamkasbi N. Maşçenko «Sto dney posle detstva» filmini «ekranda ösmirlar dunyosining qançalik nozik tarzda qayta yaratilganligi bilan hayratga solgan rasm» deb hisoblagan.

Kinoşunos va kinotanqidçi R. N. Yurenev qayd etganki, ssenariy muallifi Aleksandrov va rejissyor Solovyov muhabbat haqida «oçiq va samimiy, şu qadar jiddiy va sof gapirişganki, hatto eng qotib qolgan axloq posbonlari ham eʼtiroz topa olmagan». Lekin filmning asosiy fazilatini u bu «şubhasiz va maftunkor fazilat»da emas, balki «haykaltaroş vojatiy Seryoja izçil va noanʼanaviy tarzda olib boradigan bolalarning gözallikka yetaklanişida» körgan. «Solovyov yuksak sanʼat va poetik qadimiylikni pioner turmuşiga olib kirdi, — deb yozgan u «Kino sanʼati» jurnalida, — va bu kaşfiyot edi». Sergey Şakurov ijro etgan rol ajralib turgan, u «bolalar qalbining haykaltaroşini» nozik ifodalagan. Rejissyorning öz suratlari uçun yoş ijroçilarni topiş qobiliyati taʼkidlangan: «„Sto dney posle detstva“ filmining butun персонажlar kvarteti aniq va nozik öynagan». R. Yurenev yana rejissyor «yoşlik psixologiyasi, hayotga kiriş muammolarining baʼzi sirlariga kirib borgan», deb yozgan.

«Zvezda» jurnalida film «haqiqiy badiiy zilzila» sifatida baholangan. Maqola muallifi Gali Yermakova yozgan: «Mitya Lopuxin (Boris Tokarev) va Lena Ergolina (Tatyana Drubiç) örtasidagi muhabbat tarixi tomoşabinlarga ösmirning yorqin, toza ruhiy olamini oçib berdi, yoş yigitning maʼnaviyatini tasdiqladi».

«Ekran» yillik naşrida (1988) Tatyana Drubiç ijrosidagi rol ajratib körsatilgan va boşqa yoş ijroçilarning öyini qayd etilgan: «Sevgi-fidoyilik bilan töla Sonya Zagremuxina (I. Malişeva), öziga tuşgan tuyğu bilan nima qilişni bilmaydigan, bezovta Mitya Lopuxin (B. Tokarev), şahzodaça öziga mahliyo Gleb Lunyov (Yu. Agilin) — ularning hammasi öz çiziğini olib boradi», lekin ularni, tanqidçi N. Pabauskaya fikriça, Tatyana Drubiç ijro etgan Lena Ergolina birlaştiradi.

Kinoşunos I. N. Graşçenkova «Kino — gözallik tarbiyasi vositasi sifatida» kitobida filmning ssenariysini tahlil qilib, «A. Aleksandrov «Sto dney posle detstva» ssenariysi bilan özining pozitsiyasini işonç bilan, öziga xos tarzda bildirgan» deb körsatgan. U ssenariyning «poetik, syujetdan taşqari hikoyasini» yuqori baholagan.

Kinoşunos A. I. Lipkov «Sergey Solovyov filmlari olami» kitobida «Sto dney posle detstva» «poeziya va maʼnaviy gözallikka töla» ekanini taʼkidlagan. Köplab mukofotlardan taşqari, «rasm rejissyor ijodining keyingi yönalişini belgilab berdi, davom ettirişni talab qildi va trilogiyaga aylandi» («Sto dney posle detstva», «Spasatel», «Naslednitsa po pryamoy»).

Kinoşunoslar S. N. Penzin va Yu. N. Usov ham «„Sto dney posle detstva“ eng yuqori nuqtada tugadi; finalning tugallanmaganligi davomni nazarda tutardi. Davomi „Spasatel“ filmida böldi», deb qayd etişgan.

Rejissyor Sergey Solovyovning özi şunday degan: «„Sto dney posle detstva“ ni suratga olayotganimda, boşimda doim Axmadulinaning satrlari aylanardi: „Şunday sayr qilar, mos tuşmay, ikki yurak, ikki sirli qayiq, çeksiz aççiq muhabbatni uluğlab, iambni qondirmas quvonib“».