Bir keça şoh bilan (One Night with the King) — Maykl Saybel suratga olgan, 2006-yilda AQŞda tusirilgan tarixiy drama. Film Tommi Tinni va Mark Endryu Olsen romani «Hadassah, or One Night with the King» asosida yaratilgan bölib, Bibliyadagi eng maşhur ayollardan biri — Esfir haqida hikoya qiladi.
1Rollarda
Luke Goss, John Noble, Omar Sharif
2Adabiy manba
Amerikalik voiz Tommi Tinning debyut romani badiiy adabiyot janrida yozilgan bölib, Eski Ahdning 17-kitobi —…

Amerikalik voiz Tommi Tinning debyut romani badiiy adabiyot janrida yozilgan bölib, Eski Ahdning 17-kitobi — Esfir kitobiga eʼtibor qaratadi. Önta bob davomida oddiy yahudiy qiz Hadassa malika Esfirga aylanadi. Roman badiiy adabiyot janrida yozilgan bölsa-da, mavzu böyiça köp qirrali tadqiqotlari bilan tanilgan Tinni Hadassaning hayotini, jumladan Bibliyada zikr etilmagan öşa davrning qonun-qoidalarini ham yetarliça aniq tasvirlab bergan.
Romanda Hadassaning ota-onasi notaniş kişilar tomonidan öldirilgandan keyingi hayoti, amakivaççasi Mordekay tomonidan tarbiyalanişi (Esfir 2:7) va yuzta nomzod orasidan Fors hukmdori etib saylanib, malika bölişi tasvirlangan.
3Qisqaça mazmuni
Bu bibliyaviy hikoya bölib, gözal yahudiy yetim qiz Hadassaning hayot yölini aks ettiradi: u Fors malikasi…
Bu bibliyaviy hikoya bölib, gözal yahudiy yetim qiz Hadassaning hayot yölini aks ettiradi: u Fors malikasi böladi va tarixga Esfir nomi bilan kiradi. Esfir fors yahudiylarini fors qöşinlari sardori tomonidan uyuştirilgan genotsiddan qutqaradi. Şohga öz hikoyasini oçib berar ekan, Esfir Fors imperiyasidagi barça yahudiylarni qutqaradi va xalqni Purim bayramini nişonlaşga ilhomlantiradi.
4Syujet
Filmdagi voqealar Fors şahri Suzada bölib ötadi. Şoh Kserks hammani ziyofatga çaqiradi. Gözal yahudiy yetimi…
Filmdagi voqealar Fors şahri Suzada bölib ötadi. Şoh Kserks hammani ziyofatga çaqiradi. Gözal yahudiy yetimi Hadassa dösti Jessi Ben-Josef bilan birga Muqaddas yerni köriş uçun karvon bilan Quddusga borişga qaror qiladi. Ular şohning ziyofatiga kelişadi; şoh bu ziyofatni otasi Doroning ölimi uçun qasos oliş maqsadida boşlanadigan uruş arafasida uyuştiradi. Hadassa va Jessi malika Vaştining şohona bayramga kelişdan boş tortganini körişadi, çunki u uruşga qarşi, şuning uçun öz ziyofatini uyuştiradi va hukmdorga özini past tutmasligini, uning ziyofatiga bormasligini aytadi. Şoh buning evaziga Vaştidan malika unvonini olib, Suza qizlari orasidan öziga yangi xotin tanlaşga qaror qiladi. Hadassa amakisi Mordekayning maslahati bilan ismini Esfirga (bobil maʼbudasi Iştar şarafiga) özgartiradi. Saroyda nomzodlarni şohning xos xizmatkori Higay kuzatib boradi. Qizlarga kiyim-keçak, pardoz-andoz va zeb-ziynat beriladi — bu barçasi şohga yoqişi kerak bölgan yagona keça uçun. Esfir özining topqirligi va sofdilligi bilan Higayga yoqadi, u esa Esfirni şohga öşa keçasi kitob öqib berişni taklif qiladi. Esfirga şohona yilnomalar solingan öram beriladi, lekin u şohga Yoqub va Rohila haqidagi Bibliya hikoyasini sözlab beradi. Şoh hayratda qoladi va qizdan yana öqib berişni söraydi. Esfir şohga oşiq böladi va keyingi uçraşuvda yuragini oçadi. U malika böladi.
Filmning yana bir syujet çiziği payğambar Şomuil davriga qaytadi: Yahudiya şohi Amolиқ şohi va malikasini asir oladi. Malika qoçib ketadi va farzand köradi; uning avlodlari yahudiylardan nafratlanib, ajdodlarining ölimi uçun qasos olişni orzu qiladi. Amalekitlik Homan xizmatda kötariladi va Suza köçalarida aylanib, hamma unga taʼzim qilişini istaydi. Mordekay unga taʼzim qilişdan boş tortadi va faqat Xudo va şohga taʼzim qilişini aytadi. Homan barça yahudiylarni yöq qilib, özi şoh bölişni rejalaştiradi. Uning şerigi, Admata şahzodasi saroy şarobçilarini şohni zaharlaş uçun aptekadan zahar sotib olişga undaydi. Ammo Mordekay ularning rejalarini foş qiladi va şohni qutqaradi. Midiyalik şahzoda Admatani şoh oldida xoin sifatida körsatib, Homan Fors şahzodasi böladi va şohning işonçiga kiradi. Homan şohga yahudiylar yunonlar bilan til biriktirgan va Fors imperiyasining qudratini zaiflaştirmoqçi, deb piçirlaydi va amalda yahudiylarning hammasini yöq qiliş töğrisidagi farmonni sotib oladi. Şu orada şoh Hominga sadoqati uçun Mordekayni mukofotlaşni buyuradi, bu esa şahzodaning yahudiylarni yöq qiliş istagini yanada kuçaytiradi.
Mordekay Jessi orqali Esfirga xabar yuborib, şoh Yunonistonga ketişidan oldin bu farmondan qaytarişini söraydi, aks holda Homanning ğazabidan qutula olmasligini aytadi. Esfir öşa davr odatlarini buzib, taklif etilmagan holda, yalangoyoq va şohona libossiz Taxt zaliga kiradi. Şohning maslahatçilari buni davlat jinoyati deb biladi va uni öldirişga qaror qiladi. Ammo Kserks unga oltin asosiy tayoqçasini çözib, uni qutqaradi. Esfir şohni ziyofatga taklif qiladi, u yerda öz iltimosini bayon qilmoqçi böladi. Şoh bilan birga Homan ham keladi. Esfir uni juda qörqadi, çunki ota-onasini aynan u öldirganini eslaydi, lekin baribir özining yahudiy ekanligi haqidagi sirni oçadi va şohdan xalqining qirğin qilinişini töxtatişni söraydi. Şohga bölgan muhabbati va sadoqatining belgisi sifatida u şohga toş qöyilgan marjonni körsatadi, uning içida olovda Dovud yulduzlari yonadi. Şoh sarosimaga tuşib çiqib ketadi, Homan esa uning ertaklaridan kulib, uni tahqirlaydi va amalekit şohi kabi u ham yahudiylar oldida boş egmasligini aytadi. Homan Esfirni böğmoqçi böladi, lekin şoh uni qutqaradi va harbiy boşliği Memukanga şohning saroyida şohga suiqasd qilgani uçun Hominni osişni buyuradi.
Şoh Esfirga uning yulduzlarini körganini aytadi, Mordekayni yangi şahzoda etib tayinlaydi va uruşni bekor qiladi.
5Rollarda
Tiffani Dyupon —…
Tiffani Dyupon — Hadassa/Esfir
Luk Gross — Şoh Kserks
Jon Noubl — Admata şahzodasi
Omar Şarif — Şahzoda Memukan
Jon Rhys-Davies — Mordekay
Tom «Tiny» Lister Jr. — Higay, şohning xos xizmatkori
Jeyms Kallis — Homan
Piter ÖTool — payğambar Şomuil
Jyoti Dogra — Malika Vaşti
Javen Kempbell — Tarşiş şahzodasi
Johan Lotan — Jessi
6Qiziqarli faktlar
Dastlab film 2005-yilda çiqişi rejalaştirilgan…

Dastlab film 2005-yilda çiqişi rejalaştirilgan edi.
Syujetga asos bölgan Esfir kitobi Eski Ahdning Xudo zikr etilmagan ikki kitobidan biridir. Bunga eng yaqin lavha Mordekayning Esfirga: «Biz sen uçun ibodat qilamiz», degan sözidir. Ikkinçi kitob — Qöşiqlar qöşiği.
Britaniyada DVD naşri «Fors malikasi» (Princess of Persia) deb nomlangan, garçi Esfir malika bölgan bölsa-da, şahzoda emas edi. Bu nom bu asar bilan boğliq bölmagan, uç kun oldin çiqqan «Fors şahzodasi: Vaqt qumlari» filmi şuhratidan foydalaniş maqsadida tanlangan edi.
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Одна ночь с королём» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.