«Quşlar» yoki «Akalar» (hind tilida परिन्दा, Parinda) Vidhu Vinod Çopra rejissyorligidagi hind tilidagi badiiy film bölib, uning Hindistondagi premyerasi 1989-yil 3-noyabrda bölgan. Boş rollarni Jackie Şroff, Anil Kapoor, Madhuri Dixit va Nana Patekar ijro etgan. Film ikkita Milliy kino mukofotini, beşta Filmfare Awards mukofotini qölga kiritgan hamda Hindistondan «Oskar» mukofotiga nomzod sifatida tanlangan. 2015-yilda Çopra filmning AQŞdagi remeykini suratga oldi. Remeyk «Broken Horses» deb nomlandi va prokatda muvaffaqiyatsiz çiqdi. Şuningdek, 1998-yilda film tamil tilida «Aasai Thambi» nomi bilan qayta suratga olingan.
1Rollarda
Jackie Shroff, Anil Kapoor, Madhuri Dixit
2Syujet
Kişan va Karan — Mumbay köçalarida birga ösgan ikki aka-uka. Karan yaxşiroq tarbiya va taʼlim olişi uçun…
Kişan va Karan — Mumbay köçalarida birga ösgan ikki aka-uka. Karan yaxşiroq tarbiya va taʼlim olişi uçun Kişan gangster Annaga qöşilgan. Anna neft zavodiga egalik qiladi, lekin bu faqat uning noqonuniy faoliyatini yaşiriş uçun işlatiladigan parda. Karan çet elda öqişni tugatib, Mumbayga qaytadi va akasi jinoyatçilar uçun işlayotganini bilmaydi. Inspektor Prakaş, Karanning dösti, Annaning noqonuniy faoliyatidan xabardor bölib, uni hibsga olişga harakat qiladi, lekin dalil yöqligi sababli buni uddalay olmaydi. Anna uyga qaytayotgan Karanni kutib oliş paytida Prakaşni öldiriş rejasini tuzadi. Buni bilib qolgan Kişan Karan uçun Delhiga reys bron qiladi, toki u bu vaziyatga tuşib qolmasin, biroq parvoz keçikadi. Annaning odamlari Prakaşga öq uzadi va u Karanning qöllarida halok böladi.
Prakaşning singlisi Paro akasining ölimida Karanni aybdor deb biladi. Keyin Karan Annaning sobiq odamlaridan biri Iqbol orqali Annaning jinoyatçi ekanini, öz oilasini öldirganini va öşandan beri olovdan qörqişini bilib oladi. Şuningdek, Annaning Prakaşni öldirişda ham aybi borligini, Kişan esa unga işlayotganini bilib oladi. Iqbol Karanga Annaning Musa bilan raqobatini ham aytib beradi. Karan Paroga Annaning va akasining Prakaşni öldirganini aytadi, özi esa buni bilmagan edi. Keyinçalik ibodatxonada Karan Prakaşga öq uzgan qotillardan biri Abdulni tanib qoladi va unga qarşi guvohlik berişga qaror qiladi. Kişan unga, agar orqaga çekinmasa, ölişini tuşuntiradi. Annaning odamlari Karanga öq uzadi, lekin natijada Kişan yaralanadi va uni davolaş uçun olib ketişadi. Politsiya bölimida Abdul Karanga, agar u guvohlik bersa, akasiga qarab turgan hamşira uni öldirişini aytadi. Karan akasi hayoti uçun qörqib, taslim böladi. Keyinroq u Annaning tödasiga qöşiladi. Anna uning sadoqatini sinaş uçun Iqbolni öldirişni buyuradi, çunki bilardiki, Karan birovni öldira olmaydi. Iqbol esa Karan öz rejasini amalga oşira olişi uçun özini özi otadi.
Keyinroq Anna Karanga Musani öldirişni buyuradi va uni kuzatiş uçun Frensisni yuboradi. Ammo Karan Frensisni öldirib, Musaning tomoniga ötadi. Rama Reddi öğirlanib, Musaning oldiga olib kelinadi, u erda Musa unga öz işida qolişni taklif qiladi. Karan ularning birga turgan suratini olib, Annaga körsatadi va Frensisni Rama otgan deb aytadi. Şundan söng Karan Annaning buyruği bilan Ramani öldiradi. Musaning yordami bilan Karan keyinroq Abdulni yöq qiladi va Prakaşning uçta qotilining hammasini öldiradi. Şundan keyin Karan va Paro turmuş quradi va şaharni tark etib, özlarining eski qişloğida yaşaşga qaror qilişadi. Anna odamlarining öldirilişi uçun Musani aybdor deb hisoblab, uni öldiriş uçun keladi. Lekin Musa unga haqiqatni, yaʼni bu işni Karan qilganini aytadi. Şu sababli Anna Karan va Paroni ularning töy keçasida şafqatsizlarça öldiradi. Nihoyat, Kişan akasining ölimi uçun qasos olib, Annani öldiradi.
3Rollarda
Jackie Şroff —…
Jackie Şroff — Kişan
Anil Kapoor — Karan, Kişanning akasi
Madhuri Dixit — Paro, Karanning sevgilisi
Nana Patekar — Anna, gangster
Anupam Kher — inspektor Prakaş, Paroning akasi
Sureş Oberoi — Abdul
Tom Alter — Musa
Şivkumar Subramaniam — Frensis
Anang Desai — inspektor Mirani
Kamal Çopra — Rama Reddi
Samir Khakhar — Iqbol
Dilip Kulkarni — inspektor Çauhan
4Işlab çiqariş
1985-yilda «Khamoş» filmi muvaffaqiyatsiz çiqqandan söng, uni tarqatuvçilarga sota olmagaç, Çopra öz…

1985-yilda «Khamoş» filmi muvaffaqiyatsiz çiqqandan söng, uni tarqatuvçilarga sota olmagaç, Çopra öz norozgarçiligini bildirib, Mumbay köçalaridagi ikki aka haqida «tijoriy» hind tilidagi film suratga olişga qaror qildi. Yomon odam rolига u kam tanilgan kino va teatr aktyori Nana Patekarni tanladi, u Patekarning iştirokidagi «Puruş» spektaklini körganidan keyin şunday qilgan. Biroq Nana va aktyor Nasiruddin Şoh dastlab boş erkak rolga daʼvogar edi, lekin u oxir-oqibat Jackie Şroffga berildi, çunki boşqa yetakçi aktyor Anil Kapoor Patekarning uning katta akasi roliga mos kelmasligini hisobladi. U Jackie Şroffni taklif qilingan rolni öynaşga köndirdi, garçi Şroff dastlab katta aka rolini öynaşni istamagan edi, çunki u bu rolda avval ham çiqqan edi. Şroff roziligini Kapoor unga filmning qöşiqlarini tinglaşni taklif qilganidan keyin berdi. Boş ayol rolga Madhuri Dixit tinglovdan söng tanlandi.
Film Mumbayda 66 kun davomida suratga olingan, bir neçta sahna esa Babulnat ibodatxonasida olingan.
Keyinçalik Bollivudda şuhrat qozongan Sanjay Leela Bhansali filmda rejissyor yordamçisi sifatida işlagan.
5Saundtrek
Uşbu filmda mamlakatning eng maşhur xonandalaridan biri Şaan debyut qildi. U «Kitni Hai Pyari Pyari»…
Uşbu filmda mamlakatning eng maşhur xonandalaridan biri Şaan debyut qildi. U «Kitni Hai Pyari Pyari» qöşiğining bir qismini ijro etgan, yozib oliş paytida esa unga 15 yoş edi.
«Tum Se Milke» qöşiği 1977-yilda çiqarilgan Leo Sayerning «When I Need You» qöşiği ohangiga asoslangan.
6Mukofotlar va nomzodliklar
Film Hindistonni eng yaxşi xorijiy film uçun «Oskar» mukofotiga vakillik qiliş uçun tanlangan, ammo nomzodlar…

Film Hindistonni eng yaxşi xorijiy film uçun «Oskar» mukofotiga vakillik qiliş uçun tanlangan, ammo nomzodlar qisqa röyxatiga kirmagan.
Milliy kino mukofoti
Eng yaxşi erkak yordamçi rol — Nana Patekar
Eng yaxşi montaj — Renu Saluja
Filmfare Awards
Eng yaxşi rejissyorlik — Vidhu Vinod Çopra
Eng yaxşi erkak rol — Jackie Şroff
Eng yaxşi erkak yordamçi rol — Nana Patekar
Eng yaxşi ssenariy — Şivkumar Subramaniam
Eng yaxşi montaj — Renu Saluja
Jackie Şroffga eng yaxşi erkak rol uçun mukofotni aktrisa Rekha topşirgan. Mukofotni olayotganda u öğli Taygerni qölida uşlab turgan, unga öşa paytda taxminan 6–7 oy edi.
7Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Птицы (фильм, 1989)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.