Pet Sematary — 1989-yilgi amerikalik supernatural qörquv filmi. Rejissyori Meri Lambert. Stiven Kingning şu nomli romani asosida suratga olingan. Filmning premyerasi 1989-yil 21-aprelda AQŞda bölib ötgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Denise Crosby, Miko Hughes, Dale Midkiff
3Syujet
Kreyd oilasi — Luis, Reyçel, ularning bolalari Elli va Geyj hamda uy muşugi Çörç — Çikagodan Men ştatining…
Kreyd oilasi — Luis, Reyçel, ularning bolalari Elli va Geyj hamda uy muşugi Çörç — Çikagodan Men ştatining Ludlow qişloğiga köçib keladi, çunki Luis mahalliy şifokor bölib işga joylaşadi. Ular qöşnisi Jad Krendall bilan tanişadi. Jad ularni Kreydlar uyi orqasidagi örmonda joylaşgan, izolyatsiyalangan hayvonlar qabristoniga olib boradi. Qabriston nomi xato bilan «sematary» deb yozilgan.
Luis Viktor Paskou ismli yuguruvçi bilan uçraşadi, uni yuk maşinasi urib, halok qiladi. Ölişdan oldin u Luisni hayvonlar qabristoni haqida ogohlantiradi va uning ismini aytadi, holbuki ular oldin heç qaçon uçraşmagan edi. Öşa keça Paskouning arvohi Luisni qabristonga olib boradi va qabriston çegarasini kesib ötmaslikni ogohlantiradi. Luis bu tuşdan uyğonadi va oyoqlari tuproqqa botganini köradi.
Minnatdorçilik kuni, oila uyda bölmagan paytda, Çörçni yuk maşinasi urib ketadi. Elli muşugi ölimini qattiq qabul qilişini tuşungan Jad Luisni hayvonlar qabristonidan ötib, örmon çuqurligidagi qadimiy mikmak hindu qabristoniga olib boradi. Jad Luisga muşukni dafn etişni buyuradi va nima qilganlari haqida heç kimga gapirmaslikni ogohlantiradi. Ertasi kuni tirilgan Çörç uyga qaytadi. Endi undan çirigan hid keladi, u sekin harakat qiladi, közlari oltin rangda porlaydi va Luisga nisbatan tajovuzkor bölib qoladi. Jad tuşuntiradiki, bolaligida u öz itini tiriltirgan, va muşuk bilan hamma narsa boşqaça bölişi mumkin bölsa-da, uning qaytişi Elliga ğamdan xalos bölişga yordam beradi.
Biroz vaqt ötgaç, Geyjni öşa yölda yuk maşinasi urib, halok qiladi. Jad Luisning öğlini mikmaklar qabristoniga dafn etiş niyatida ekanini tuşunadi, garçi Luis buni inkor etsa-da. Jad mahalliy joyni Luisga taniştirib, u yerdagi yovuz kuçlarni uyğotganini, aynan şular Geyjning ölimiga sabab bölganini hisoblaydi. U Luisga mahalliy aholi Bill Beyterman haqidagi hikoyani aytib beradi. Bill Ikkinçi jahon uruşi tugaşidan sal oldin halok bölgan kiçkina öğli Timmini mikmaklar qabristoniga dafn etgan. Timmi yovuz jonzot şaklida qaytib kelib, şahar aholisini dahşatga solgan. Jad ham kirgan odamlar guruhi Timmini yöq qilişga urinib, Beyterman uyini yoqib yuborgan, ammo Bill öğli bilan birga halok bölgan. Jad qabristonning yovuzlik joyi ekanini va Luis Geyjni u yerga dafn etmasligi kerakligini taʼkidlab, qöşimça qiladi: «Baʼzan ölik böliş yaxşiroq».
Dafn marosimidan söng Reyçel va Elli Çikagoga jönaydi, Luis esa göyo qolgan işlarini hal qiliş uçun qoladi. Paskou va Jadning ogohlantirişlariga qaramay, Luis Geyjning jasadini qazib oladi va uni ritual joyga dafn etadi. Çikagoda Paskou Ellining tuşiga kirib, Luis dahşatli ish qilmoqçi ekanini aytadi. Ellining tuşi Reyçelni bezovta qiladi, lekin u faqat Jad bilan boğlana oladi, Jad esa Luis uyda emasligini aytadi. Reyçel Men ştatiga qaytişga qaror qiladi, bu esa Jadni qattiq xavotirga soladi.
Tunda tirilgan Geyj uyga qaytadi va Luisning sumkasidan skalpelni öğirlaydi. U Jadni masxara qiladi, söngra uni öldiradi. Uyga qaytgan Reyçel ölgan opasi Zelda Goldmanning arvohi tomonidan Jadning uyiga jalb qilinadi. Ammo tez orada u aslida qölida skalpel tutgan Geyjni körayotganini tuşunadi. Hayratga tuşgan va bu sodir bölayotganiga işonmagan Reyçel Geyjni quçoqlaş uçun egiladi, va Geyj uni öldiradi.
Uyğongan Luis uyda Geyjning loyga botgan oyoq izlarini köradi va uning skalpeli ğoyib bölganini aniqlaydi. Geyjdan telefon qönğirogi keladi, u Jad va Reyçel bilan «öynaganini» aytadi. Luis uçta şprits morfin tayyorlab, Jadning uyiga yöl oladi. Öşa yerda u Çörçga uçratadi va muşukni morfin yuborib öldiradi, söngra uyga kiradi. Jadning jasadini karavot ostida topgaç, Luis Geyjning yangi zulmlariga duç keladi, çardoqda osilib turgan Reyçelning jasadini körib dahşatga tuşadi, şundan söng Geyj unga hujum qiladi.
Qisqa jangdan söng Luis Geyjni yengib, unga morfin yuboradi. Söngra Jadning uyini yoqib yuboradi va uni yonib ketişiga qoldirib, Reyçelning jasadini ritual dafnqöriğiga olib boradi. Paskou Luis oldida paydo bölib, uni «hamma narsani yanada yomonlaştirmaslikka» ogohlantiradi. Ammo qayğudan aqldan ozgan Luis Geyjni keç dafn etganini, Reyçelni dafn etiş esa «bu safar işlaydi» deb hisoblaydi.
Öşa keça Reyçel Luisning oldiga qaytadi va ular bir-birini quçoqlaşadi. Reyçel oşxona stolidan katta piçoqni oladi, şundan söng ekran qorayadi va Luis qiçqiradi.
4Rollarda
Dale Midkiff — Luis Kreyd,…

Dale Midkiff — Luis Kreyd, şifokor
Denise Crosby — Rachel Creed, Luisning xotini
Blaze va Bo Berdahl — Elli Kreyd, Luis va Reyçelning qizi
Miko Hughes — Gage, Luis va Reyçelning öğli
Fred Gwynne — Jud Crandall, Luisning qöşnisi va dösti
Brad Greenquist — Victor Pascow, halok bölgan talaba
Susan Blommaert — Missy Dandridge, Kreydlar uy bekasi
Michael Lombard — Irvin Goldman, Reyçelning otasi
Mary Louise Wilson — Dori Goldman, Reyçelning onasi
Andrew Hubatsek — Zelda, Reyçelning marhum opasi
Stephen King — Ruhoniy
Mara Clarke — Marcy Charlton
Cavan Ray — Steve Masterton
Matthew August Ferrell — Jud bolaligida
Lisa Stathopoulos — Judning onasi
Elizabeth Ureneck — Reyçel bolaligida
Çuck Courtney — Bill Bateman
Peter Stader — Timmy Bateman
5Işlab çiqariş
Stiven King bir million dollar taklif qilgan yirik studiyaning taklifini rad etdi va filmga huquqlarni Jorj…

Stiven King bir million dollar taklif qilgan yirik studiyaning taklifini rad etdi va filmga huquqlarni Jorj Romeroga ramziy 10 ming dollar hamda ayrim imtiyozlar evaziga sotdi. King ssenariyni özi yozdi, ruhoniy rolini oldi, şuningdek, filmni özi tuğilgan Men ştatida suratga olişni talab qildi, çunki ştatning «tuşkun iqtisodiyoti» uni taşvişga solardi. Biroq Romero filmni rejissyorlik qilişdan boş tortdi.
Ramones guruhining uzoq yillik muxlisi bölgan King ulardan ekranlaştiriş uçun yangi qöşiq yozişni söradi. «Pet Sematary» filmning yakuniy titrlarida ijro etiladi. Film Kingning qattiq nazorati ostida suratga olindi va yakuniy natija unga yoqdi: «Meri Lambert yaxşi ish qildi. U kelib, qörqmadi».
6Musiqa
Filmning saundtrekini hollivudlik kompozitor Elliot Goldenthal…

Filmning saundtrekini hollivudlik kompozitor Elliot Goldenthal yozgan.
The Pet Sematary (3:00)
Dead Recollection (1:19)
Hope & Ordeal (1:22)
Adieu Gage (1:22)
Rachel Against Time (0:49)
The Return Game (Jud & Gage) (3:42)
Moving Day Waltz (0:30)
The Warning Tour (1:41)
Death Do Us Part (Rachel Hugs Louis) (0:53)
Nine Lives Minus Seven (0:14)
Up in Flames (Flashback) (1:38)
Bitter Loss (Flashback) (1:51)
Rachelʼs Dirty Secret (0:22)
Return Game Attack (1:54)
Rachelʼs Blow Out (0:20)
I Brought You Something Mommie (0:34)
The Return Game, Part II (Louis & Gage) (2:52)
Gentle Exhuming (1:03)
To the Micmac Grounds (2:45)
Çorale (0:29)
Kite & Truck (1:22)
Immolation (1:37)
Filmning yakuniy titrlarida eşitiladigan «Pet Sematary» qöşiğini pank-guruh Ramones yozgan. Bundan taşqari, filmda guruhning yana bir qöşiği — «Şeena Is A Punk Rocker» ham işlatilgan.
7Qabul
Tanqidçilar film umuman olganda tomoşabinni hayajonda uşlab turişini, ammo uning yakuniy qismi, yaʼni demonik…

Tanqidçilar film umuman olganda tomoşabinni hayajonda uşlab turişini, ammo uning yakuniy qismi, yaʼni demonik Geyj bilan boğliq qism, ança noqulay amalga oşirilganini taʼkidladilar: bola köproq Çucky qöğirçoğiga öxşab qolgan.
Rotten Tomatoes agregatorida filmning «yangilik» reytingi 53 % ni taşkil etdi.
Film prokatda uç hafta davomida yetakçilik qildi. 11 million dollarlik byudjetga ega bölgan film kassa sborlari 57 million dollarni taşkil etdi.
Film ança muvaffaqiyatli böldi va 1992-yilda davomi suratga olindi.
Lambert filmni rejissyorlik qildi, Kingning ssenariysi örniga esa Richard Outten keldi, u muallifning ramziy olamiga freydça maʼno qöşdi. Tanqidçilarning fikriça, davomda hikoyaning izçilligi va personajlarni oçib berişga qarşi ravişda maxsus effektlar muvaffaqiyatli çiqqan.
8Mukofotlar va nomzodliklar
1990-yilgi Avoriaz kinofestivali — tomoşabinlar simpatiyasi…
1990-yilgi Avoriaz kinofestivali — tomoşabinlar simpatiyasi mukofoti.
1990-yilgi «Golden Raspberry» nomzodligi — eng yomon qöşiq: «The Pet Sematary».
9Yangi ekranlaştiriş
Paramount Pictures studiyasi ispan rejissyori Xuan Karlos Fresnadillo «Pet Sematary» remeykini suratga olişga…
Paramount Pictures studiyasi ispan rejissyori Xuan Karlos Fresnadillo «Pet Sematary» remeykini suratga olişga tayinladi. Bundan oldin yangi versiyani Aleksandr Aja suratga olişi haqida xabar berilgan edi. Matt Greenberg («1408», «Olov hokimiyati») va Dave Kajganiç («Qonli soy») ssenariy yozdilar.
10Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Кладбище домашних животных (фильм, 1989)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.