Plumbum

Ssenariy muallifi: Aleksandr Mindadze

Rejissyor-postanovşik: Vadim Abdraşitov

Operator-postanovşik: Georgiy Rerberg

Rassom-postanovşik: Aleksandr Tolkaçyov

Kompozitor: Vladimir Daşkeviç

Tovuş operatori: Yan Potockiy

SSSR kinematografiyasining Davlat simfonik orkestri, dirijyor: Emin Xaçaturyan

Rejissyor Vadim Abdraşitovning sözlariga köra, film ğoyasi «Moskovskiy komsomolets» gazetasidagi ön beş yoşli yigit haqidagi maqola tufayli paydo bölgan. Yigit köngilli otryad aʼzosi bölib, hokimiyatni suiisteʼmol qilgan. Maqolani öqigandan söng Abdraşitov bu mavzu haqida ssenariy muallifi Aleksandr Mindadze bilan uzoq suhbatlaşgan, şundan keyin ssenariy ustida ish boşlangan. Boş qahramonni gazeta, radio va televideniyedagi eʼlonlar orqali izlaşgan.

Boş rol ijroçisi oltita ming nomzod orasidan tanlangan. Moskvalik töqqizinçi sinf öquvçisi Anton Androsov dastlabki nomzodlar qatorida bölgan, uni eʼtiborga olişgan, ammo qidiruvni davom ettirişgan, keyinroq yana unga qaytişgan.

Tabiiy şaroitdagi suratga oliş Minskda ötkazilgan: Plumbum otasini kutib olib, keyin uysizni quvib boradigan temir yöl vokzalidagi epizod şu yerda suratga olingan.

Film Kalininda (hozirgi Tver), Minskda va Moskvada suratga olingan. Minskdagi suratga olişning bir qismi Çernobil AESdagi avariyadan keyin ötkazilgan.

«Plumbum» ssenariysi 1986-yilda «Iskusstvo kino» jurnalining beşinçi sonida çop etilgan.

1987-yilda «Sovetskiy ekran» jurnalining fevral sonida kinotanqidçi Alla Gerber Plumbumni «özining sözlariga köra, „butun mamlakatni ömarganlarga“ nisbatan nafratga töla qahramon» deb atadi, u «bu iflosliklarga qarşi kuraşişga» qasamyod qilgan va natijada «katta dружinaçilarga öz xizmatlarini taklif qiladi». Boşqa tanqidçi Sergey Şumakov Plumbumning doimo özini 40 yoşda deb hisoblaşini taʼkidlagan, bu esa «film kattaroq qahramonlar bilan maʼnoviy köprik qurişi» uçun kerak, ular ikkiyuzlamaçilik (söz bilan ish orasidagi uziliş) bilan birlaşgan, va har qanday yöl bilan söz va işni birlaştirişga, xavfli öyinni öynaşga urinadi.

1987-yilda «Sputnik kinozritelya» jurnalining fevral sonida kinotanqidçi Miron Çernenko filmning «Xavfli öyin» osti sarlavhasi «adolat öyini bilan befarq va axloqsiz öynaş qançalik xavfli» ekanligini körsatişini taʼkidladi. Tanqidçining fikriça, film mualliflari öz dramaturgiyasini özlariga, qahramonlarga, tomoşabinlarga va hayotning öziga beradigan savollar asosida qurişgan.

1987-yilda «Iskusstvo kino» jurnalining mart sonida kinotanqidçi Lev Anninskiy film bizga tarbiyadagi kamçiliklarni tuşuntirişini taʼkidladi: Ruslan «oilasi unga haqiqiy samimiylik bermagani» uçun şunçalik xavfli va aqli noraso bölib ösgan. Yigit xavfli öyin öynaydi, uning evaziga esa unga oşiq bölgan sinfdoşi javob beradi.

Psixolog Aleksandr Tolstix ösmirlarning reaktsiyasini qayd etgan:

1987-yil sentabrda film 44-Venetsiya kinofestivalida Italiya parlamenti senatining «Ijtimoiy taraqqiyot va insonparvarlik uçun» oltin medalini oldi.

1988-yil mayda film «Sovetskiy ekran» jurnali öquvçilari tomonidan «1987-yildagi eng yaxşi filmlardan biri» deb topildi va konkurs laureatlari röyxatida 8-örinni egalladi.

1988-yil 17-dekabrda film «Nika» mukofotiga eng yaxşi badiiy film (rejissyor Vadim Abdraşitov) va eng yaxşi ssenariy (ssenariy muallifi Aleksandr Mindadze) nominatsiyalari böyiça nomzod etib körsatildi.

«Sovetskiy ekran» jurnali maʼlumotlariga köra, «Plumbum, yoki Xavfli öyin» 1987-yilning birinçi çoragida çiqarilgan sovet töliqmetrajli filmlari orasida kassa tuşumi böyiça yetakçilardan biri bölgan: 12 oylik prokat davomida filmni 17,6 million tomoşabin körgan.