Moliyaviy magnat Edward Lewis tunda şahar böylab haydab ketayotib, çiroyli ayol — Vivian yonida töxtaydi. Vivian faqat naqd pul qabul qiladi. Ertalab Edward uni yöqotişni istamasligini anglaydi va Vivianni mehmonxona xonasida qöşimça haq evaziga yana bir muddat qolişga taklif qiladi.
«Pretty Woman» filmini rejissyor Garry Marshall suratga oldi, boş rollarni Richard Gere va Julia Roberts ijro etgan. Bu romantik komediya bölib, unda melodrama elementlari bor. Filmni Touchstone Pictures studiyasi çiqargan. AQŞda film 1990-yil 23-mart kuni prokatga çiqqan va öşa yili eng kassa filmlar uçtaligiga kirgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Richard Gere, Julia Roberts, Ralph Bellamy
·Ensiklopediyadan
Hozirgi kunda bu matn Vikipediya maqolasining tarjimasi bölib, u mavjud hujjat sifatida berilgan. Men uni özbek tiliga tarjima qilaman.
Oops — let me correct that: Iʼm providing the translation directly below.
«Pretty Woman» — Garri Marshall rejissyorligidagi, Richard Gir va Julia Roberts boş rollardagi amerikalik komediya-melodrama. 1990-yildagi eng kassa filmlarning TOP-3 talikida, uçlikdan birinçi bölib byudjet dollariga hisoblaganda eng foydali film.
3Syujet
Taʼsirçan biznesmen Edvard Lyuis Los-Anjelesga yirik kema quriş kompaniyasini sotib oliş bitimini yakunlaş…
Taʼsirçan biznesmen Edvard Lyuis Los-Anjelesga yirik kema quriş kompaniyasini sotib oliş bitimini yakunlaş uçun keladi. Şaxsiy hayotida esa Edvardda kelişmovçilik bor: uning dösti eʼtiborsizlikdan şikoyat qiladi va Edvardga hamroh böliş uçun «qönğiroq böyiça» Los-Anjelesga uçişdan boş tortadi. Juftlik ajralişga qaror qiladi.
Gollivud tepaliklaridagi biznes ziyofatidan çiqib ketayotib, u advokati va şerigining qimmat va boşqariş qiyin bölgan «Lotus Esprit» maşinasini oladi va yöldan adaşib, Gollivud bulvariga, qizil çiroqlar mahallasiga kirib qoladi va u yerda köça fohişasi Vivian Uordni uçratadi. Vivianning pul muammolari bor, u xafa; uning dösti va hamkasbi Kit de Lyuka Edvardning maşinasini öz vaqtida payqab, Vivianni «mijoz ilintiriş»ga yuborişga köndiradi. Edvard maşina haydaşda qiynalayotgani uçun Vivian unga mehmonxona «Beverly Wilşire Hotel»gaça yölni körsatadi. Natijada Edvard Vivianni bir keça hamroh bölişga taklif qiladi.
Ertalab, muzokaralar paytida norasmiy uçraşuvlarda qatnaşiş zaruratiga yana duç kelib, u Vivianni hafta oxirigaça yonida qolişni va «döst» sifatida hamroh bölişni söraydi. 6 kun va 6 keça hamrohlik uçun taraflar 3 000 dollar narx belgilaydi, şu bilan birga Edvard Vivianni oliy jamiyat qizi kabi körinişi uçun kiyim-keçak xaridini moliyalaştirişga vaʼda beradi.
Biroq Rodeo Drayvdagi birinçi xarid fiasko bilan tugaydi — vulgar kiyingan Vivianni qimmat butiklardan şunçaki haydab çiqarişadi, çunki ular boşqa mijozlar oldida obrösini tuşirişni istamaydi.
Vivianning muammolari şu bilan tugamaydi: mehmonxonada uni boş menejer Bernard Tompson qisqaça söroqqa tutadi, u şunçalik haşamatli mehmonxonada aniq köça fohişasi yurganidan xavotirda. Biroq qiz mehmonxonadagi eng boy va hurmatli mehmon, janob Lyuis tomonidan taklif qilinganini bilgaç, Bernard Vivianning muammolarini hal qilişga qaror qiladi. Natijada u öz aloqalari orqali qimmat dökonlardan kokteyl libosini xarid qilişni taşkil etadi va qisqa dasturxon odoblari darsini ötkazadi.
Keçqurun biznes keçki ovqatiga tayyorlanayotgan Edvard Vivianning özgarganini körib hayratga tuşadi va uni boşqaça nuqtai nazardan köra boşlaydi. Şu orada Edvard sotib olib, bölaklarga bölib sotmoqçi bölgan kema quriş kompaniyasi rahbari bilan dasturxon ustidagi uçraşuv keskin muhitda ötadi: kompaniyaning asosçisi va patriarxi Jeyms Morss hamda uning nabirasi Devid öz gödaklarini yöq qilişga rozi emas; ular qarzlarni hal qilişga yordam beradigan hukumat şartnomasiga umid qilişadi. Faqat Vivianning samimiyligi stol atrofidagi qaynoq nizoni yumşatadi.
Ikkinçi kuni Edvard Vivianni özi xaridga olib boradi. Bir neça soatdan söng, çiroyli kiyingan va haşamatli xaridlar bilan tölgan Vivian keça xizmat körsatişmagan butikka kiradi va özini kibrli sotuvçilarga nisbatan qaytarib oladi, ular moda ayolda keçagi marginalni tanimagan edi. Edvard uçun Vivian juda zamonaviy va ekstravagant galstuk sotib oladi. Keçqurun ovqat paytida Edvard Vivianga oçila boşlaydi va oilasi haqida gapirib beradi: otasi milliarder bölgan, u Edvardning onasi — musiqa öqituvçisini taşlab ketgan, keyin onasi vafot etgan. Keyinçalik Edvard otasining kompaniyasini parçalab yuborgan va şu orqali pul topgan. Yaqinda otasi ham vafot etgan.
Uçinçi kuni Edvard Vivianni polo öyiniga olib boradi, u yerda Morsni qutqara oladigan hukumat şartnomasining harakati unga boğliq bölgan taʼsirçan senator bilan gaplaşmoqçi. Vivian hozirgilar orasida kiçik sensatsiya yaratadi — hammaga Edvardning yangi qizi qiziq. Uning advokati Filipp Stakki Vivianning Morsning korporativ josusi ekanidan şubhalanadi va Edvardning eʼtiborini Devid Morsning Vivian bilan qanday salomlaşib, unga öz otini körsatişiga qaratadi. Edvard ular qanday tanişganini va Vivian kim ekanini gapirib beradi. Keyinroq Filipp Vivianga yaqinlaşib, Edvard bilan ishi tugagaç, pul evaziga uçraşişni kinoya bilan taklif qiladi. Edvard sirini oşkor qilgani uçun xafa va ğazablangan Vivian şartnomani bekor qilib ketmoqçi böladi. Edvard Filippning xatti-harakati Vivianni dam olib, bepisand vaqt ötkazayotgan, zarbaga tayyor bölmagan paytda ranjitganini tuşunadi. U uzr söraydi va Vivianning Devidga eʼtiborini unga tegib ketganini tan oladi.
Yaraşuvdan keyingi tunda Vivian öz hayoti tarixini sözlab beradi. U doim «yaramas» yigitlar bilan boğlanib kelgan, onasi ularni «heç kim» deb atagan. Biroq şunday «heç kim»lardan biri uni tuğilgan şaharçasidan Los-Anjelesga olib kelib, taşlab ketgan va u tanişlarsiz, pulsiz va «yonida biron-bir heç kim»siz qolgan. Tajribali fohişa Kit de Lyuka bilan tanişgaç, u köçada işlay boşlagan. Dastlab unga oğriq va jirkanç bölgan, keyin esa bu hayotga örganib qolgan.
Vivianning oçiqligi, samimiyligi va mehribonligi Edvardni hayajonga soladi, u özini öziga xos bölmagan tarzda tutayotganini payqaydi.
Şartnomaning törtinçi kuni keçqurun Edvard Vivian uçun ajablantiriş tayyorlaydi: keçki köylak va haqiqiy zargarlik buyumlarini taqqan Vivian umrida birinçi marta u bilan xususiy samolyotda San-Fransiskoga uçadi, u yerda opera mavsumining oçilişida «Traviata»ni tinglaydi. Vivian işqiy hayot uçun öz buzuq hayotini tark etişga harakat qilayotgan kurtizanka haqidagi hikoyadan köz yoşlarigaça taʼsirlanadi.
Beşinçi kuni ertalab Edvard kutilmagan impulsga beriladi va Vivianning taʼsiri ostida «dam oladi». Butun kun ular birga ötkazadi: boğda sayr qilib, u unga sevimli sheʼrlarini öqiydi, şaharni kezadi, kafelarga kiradi… Keçqurun Vivian birinçi marta öz qoidasini buzib, Edvardni lablaridan öpadi, endi uni mijoz sifatida emas, sevgilisi sifatida qabul qiladi. Keyin, Edvard uxlab qoldi deb öylab, Vivian unga sevişini tan oladi, lekin Edvard uning eʼtirofini eşitadi.
Beşinçi kuni ertalab Edvard şartnoma muddati tugagaç, munosabatlarni davom ettirişni taklif qiladi: u panelni tark etadi, Edvard unga kvartira ijaraga oladi va ular vaqti-vaqti bilan uçraşib turişadi, pul haqida öylaşning hojati yöq — hammasini u tölaydi. Vivian rad etadi va unga uni özgartirganini tuşuntiradi, lekin unga fohişa bölib qolişni taklif qiladi, faqat juda qimmat. Unga «butun ertak» kerak. Edvard unga bundan köproq berolmasligini aytadi.
Öşa kuni Vivian Kit bilan uçraşadi, dösti uning oşiq ekanini tuşunadi va haşamatli taklifdan voz keçgani uçun uni koyiydi. Lekin Vivian uyiga qaytib, taʼlim oliş va eng qimmat variantda ham fohişalikni bir umr tark etiş kerakligini hal qiladi.
Edvard jamoasi yuristlar va moliyaçilar bilan birga Morsning jamoasi bilan uçraşuvga boradi. Biroq muzokaralar ayni paytida u qarşi tomon bilan yakka suhbat söraydi va kutilmaganda unga hamkorlik taklif qiladi: Edvard sotib oliş uçun tayyorlangan pullarini kompaniyaga investitsiya qiladi, qarzlar tölanadi va Morss va Lyuis verfilari kemasozlikni davom ettiradi… öşa hukumat şartnomasi böyiça. Bunga kelişib olgaç, Edvard va Morss xonaga muzokaralarning qolgan iştirokçilarini kiritadi — Edvard aytganidek, qarğalar endi ularga tegmaydigan öljani bölişda foydasiz bölişsin.
Buni bilgan Filipp Stakki bitim buzilgani uçun ğazablanib, Edvard bilan hisob-kitob qiliş uçun mehmonxonaga boradi, lekin faqat Vivianni topadi. Uni bitimning muvaffaqiyatsizligi va Edvardga taʼsir qilişda ayblab, unga tokat uradi va zörlaşga urinadi. Vivianni faqat Edvardning paydo bölişi qutqaradi: u Filipp bilan urişadi va uning taʼnalariga javoban, ularning biznesida Filippga pul işlaş emas, balki odamlarni xonavayron qiliş yoqqanini aytadi. Edvard Filippni xonadan va öz hayotidan haydab çiqaradi. Vivian xafa bölib, oltinçi kunni kutmasdan erta ketişga qaror qiladi: ertalabki suhbatdan keyin unga Edvard bilan qoliş noqulay, va u uni vaʼda qilingan 3000 dollar bilan ozod qiladi, bu pul qizga hayotni noldan boşlaşga yordam beradi.
Butun keça Edvard Vivian va öz hayoti haqida öylaydi. Ertalab u Vivianni uyiga olib borgan haydovçi bilan aeroportga yöl oladi. Yölda u marşrutni özgartirişni söraydi va uning oldiga boradi.
Şu orada Vivian şahardan ketiş uçun narsalarini yiğadi. U limuzin signalini eşitadi va balandlikdan qörqişiga qaramay, yonğin narvonidan yuqoriga — gözal şahzoda malikaning minorasiga çiqqandek unga kötarilayotgan Edvardni köradi.
«Minoraga çiqib, uni qutqarganidan keyin nima böldi?» — «U uni qutqardi».
4Kasting
«Pretty Woman»ga kasting ança uzoq davom etdi. Garri Marshall dastlab Edvard Lyuis rolига Kristofer Rivni…

«Pretty Woman»ga kasting ança uzoq davom etdi. Garri Marshall dastlab Edvard Lyuis rolига Kristofer Rivni körib çiqdi, lekin u rad etdi. Şuningdek, Denil Deyy-Lyuis va Denzel Vaşington rejalaştirilgan edi. Hatto Al Paçino ham körib çiqildi, lekin bir neça maşqdan keyin u ham voz keçdi.
Richard Gir loyihaga darhol rozi böldi. Dastlab u qahramonini faolroq qilişga harakat qildi, lekin Garri Marshall unga dedi: «Yöq, yöq, yöq, Richard. Bu filmda faqat bitta qahramon faol bölişi kerak. Taxmin qil, bu rol senga qanday tegdi?»
Vivian rolini ham dastlab Julia Roberts emas, balki boşqalar körib çiqilgan. Hatto Disney kompaniyasi unga qarşi edi. Garri Marshall Karen Allenni suratga olişni afzal körgan, garçi u deyarli 40 yoşda edi. Allen rad etgaç, u öşa davrning köplab maşhur aktrisalarini taklif qildi, jumladan Molli Ringuoldni, lekin u fohişa rolini yoqtirmagani uçun rad etdi. Keyinçalik bir neça intervyuda Ringuold bu rolni rad etganidan juda afsuslanişini bildirdi.
Vayona Raydер va Djennifer Konnelli rol olmadi, çunki rejissyor ularni juda yoş deb hisobladi. Meg Ryan ham rolni rad etdi. Marşallning yozuvlariga köra, navbatdagi maqbul variant Meri Stinberjen edi. Lekin nimadir kelişmadi va rol Diana Leynga taklif qilindi. Proba muvaffaqiyatli ötdi va aktrisa hatto köylakni sinab kördi. Biroq uning ish jadvali bu rolni ijro etişiga imkon bermadi. Mişel Fayfer ssenariy «ohangi»ni yoqtirmadi. Daril Xanna rad etişini filmning seksistik va ayollarni kamsituvçi ekanligi bilan asoslagan. Valeriya Golino yengil italyança aksentidan xavotirda edi. Turli sabablarga köra Djennifer Jeyson Li va, miş-mişlarga köra, Kim Beyzinger, Melani Griffit, Sharon Stoun, Sara Jessika Parker nomzodlari ham çiqib ketdi.
Natijada Vivian rolini 21 yoşli Julia Roberts oldi, u bir neça rollardan keyin hali maşhur aktrisa hisoblanmasdi. Aynan şu rol uni yulduzga aylantirdi.
Filmni suratga oliş 1989-yil 24-iyulda boşlandi va 18-oktabrda tugadi. Kartina 1990-yil 23-martda Kanada va AQŞda premyerasini ötkazdi.
5Faktlar
Film epizodida qahramonlar San-Fransisko operasiga borganda Juzeppe Verdining «Traviata» operasidan parçalar…

Film epizodida qahramonlar San-Fransisko operasiga borganda Juzeppe Verdining «Traviata» operasidan parçalar yangradi. Bu operani tanlaş tasodifiy emas: film syujeti bilan opera syujeti örtasida boğliqlik bor. Verdi operasining boş qahramoni (aslida A. Dyuma-öğlining «Kamelyalar xonimi» romanining qayta işlanişi) — parijlik kurtizanka Violetta Valeri. Operadagidek, filmda ham fohişa Vivianning hayoti boşqa tabaqadan bölgan erkak bilan tanişgandan keyin özgaradi.
Film afişasida Julia Robertsning boşi uning dublyorkasi — aktrisa Şelli Mişelning tanasiga qöyilgan edi. Şuningdek, afişada Richard Girning soçlari jigarrang tasvirlangan, holbuki filmda ular oqarib borayotgan.
6Saundtrek
«Wild Women Do» — Natali…
«Wild Women Do» — Natali Kole
«Fame '90» — Devid Bouie
«King of Wişful Thinking» — Go West
«Tangled» — Jane Wiedlin
«It Must Have Been Love» — Roxette
«Life in Detail» — Robert Palmer
«No Explanation» — Peter Cetera
«Real Wild Child (Wild One)» — Christopher Otcasek
«Fallen» — Lauren Wood
«Oh, Pretty Woman» — Roy Orbison
«Show Me Your Soul» — Red Hot Çili Peppers
«He Sleeps» — James Newton Howard
7Mukofotlar va nominatsiyalar
1991 — «Oskar» mukofotiga eng yaxşi ayol roli uçun nominatsiya (Julia…

1991 — «Oskar» mukofotiga eng yaxşi ayol roli uçun nominatsiya (Julia Roberts)
1991 — «Oltin globus» mukofoti komediya yoki myuzikldagi eng yaxşi ayol roli uçun (Julia Roberts), şuningdek 3 ta nominatsiya: eng yaxşi film — komediya yoki myuzikl, komediya yoki myuzikldagi eng yaxşi erkak roli (Richard Gir), eng yaxşi yordamçi erkak roli (Gektor Elizondo)
1991 — BAFTA mukofotiga törtta nominatsiya: eng yaxşi film (Arnon Milçan, Stiven Reter, Garri Marshall), eng yaxşi ayol roli (Julia Roberts), eng yaxşi kostyum dizayni (Marilin Vans), eng yaxşi asl ssenariy (J. F. Lawton)
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Красотка» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.