«Project X» (ingl. Project X) — Nima Nurizade rejissyorligida va Todd Phillips prodyuserligida, Michael Bacall va Matt Drake ssenariysi asosida suratga olingan, ğoyasi real voqealarga asoslangan amerikalik yoşlar komediyasi. Film uç döst — Thomas, Costa va JB haqida bölib, ular maşhurlikka erişiş uçun ziyofat uyuştiradi, lekin rejasi tez orada ulardan butunlay çiqib ketadi. Filmda, şuningdek, Kirby Bliss Blanton, Dax Flame, Brady Hender, Nick Nervis, Alexis Knapp va Miles Teller ham boş rollarda iştirok etadi.
Nom dastlab yakuniy nom örnida vaqtinçalik qöyilgan edi, ammo maxfiy nom atrofida paydo bölgan qiziqiş uni saqlab qolişga sabab böldi. Yangi yuzlarni topiş uçun mamlakat miqyosida oçiq kasting ötkazildi. Aktyorlarning aksariyati şu kasting orqali tanlandi, ammo Mann kabi oldin ekranda işlagan bir qator aktyorlar bir neça sinovdan söng qabul qilindi. Suratga oliş Los-Anjelesdagi suratga oliş maydonçalarida beş hafta davomida amalga oşirildi, byudjeti esa 12 million AQŞ dollarini taşkil etdi. Film tomoşabin nuqtai nazaridan olingan uy videosi sifatida taqdim etilgan bölib, kamera orqali keçaning voqealari hujjatlaştirilgan. Film 2008-yilda Melburnda sodir bölgan va butun dunyoda şuhrat qozongan real voqealarga asoslangan. Öşa paytda 16 yoşli öspirin Corey Worthington ota-onasi yöqligidan foydalanib, kamida bir neça yuz kişi yiğilgan ziyofat uyuştirgan. Ziyofatga taklifni öspirin bepul eʼlonlar saytida joylaştirgan. Köngiloçar tadbir ommaviy tartibsizliklar bilan tugagan, uçastkaga itli politsiyaçilar kelgan va hatto harbiy vertolyot çaqirilgan. Filmning şioriga «Siz orzuiga ham kirmagan ziyofat» deb yozilgan.
«Project X» Qöşma Ştatlar kinoteatrlarida 2012-yil 2-martda namoyiş etilgan va teatr prokati davomida dunyo böylab 102 million dollar yiğgan. Tanqidçilar asosan boş qahramonlarning «jirkanç» xulq-atvori va giyohvandlik oqibatlariga eʼtiborsizligiga eʼtibor qaratdi. Boşqa şarhlovçilar esa filmni kulgili va hayajonli deb topib, uni zamonaviy «Jackass» ning bir körinişi deb baholadi. Film çiqqanidan söng turli yirik ziyofatlarning taşkilotçilari filmga murojaat qildi yoki undan ilhom oldi, baʼzi ziyofatlar esa bevosita film nomi bilan atalgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Thomas Mann, Oliver Cooper, Alexis Knapp
3Syujet
2011-yil may oyida Janubiy Pasadenada ikki öquvçi, Costa va JB, döstlari Thomasning tuğilgan kuni munosabati…
2011-yil may oyida Janubiy Pasadenada ikki öquvçi, Costa va JB, döstlari Thomasning tuğilgan kuni munosabati bilan ziyofat uyuştirişga qaror qilişadi. Thomasning ota-onasi dam oliş kunlariga ketib, uni uyda yolğiz qoldirgan, unga köp odam çaqirmaslik va otasining Mercedes avtomobiliga tegmaslikni tayinlagan. Thomas uyida ziyofat ötkazişni istamaydi, ota-onasi hamma narsani bilib qolişidan qörqadi, ammo dösti Costa Thomasning gapiga quloq solmay, öz rejasiga amal qilişda davom etadi. Dax ismli yigit bölayotgan voqealarni kameraga oladi. Costa maktabdagi hamma uçun Thomasnikidagi ziyofat haqida SMS yuboradi, şu paytda Thomas maktabdagi eng çiroyli qizni taklif qiladi.
Thomas, Costa, JB va Dax tuğilgan kun sovğasi sifatida onasi bergan minivenda Tie-Rick laqabli giyohvand moddalar sotuvçisi oldiga marixuana sotib olişga yöl olişadi. Tie-Rick somon olib keliş uçun ketganida, Costa undan çinni gnomni öğirlaydi, u ziyofatning ramzi bölişi kerak edi. Tie-Rick gnomning yöqolganini sezib, ularning ortidan quvadi, ammo ular qoçib ketişga muvaffaq bölişadi. Keç tuşadi va ziyofat boşlanişi kerak edi, ammo heç kim kelmaydi. Thomas ziyofat muvaffaqiyatsiz bölişidan xavotirga tuşadi, lekin tuyuqsiz ziyofatga köp odam keladi. Thomas avvaliga olomonni hovuz yonidagi hovliga çeklaşga urinadi, ammo odamlar oqimi töxtamaydi va bayram uyning içiga va yölga çiqib ketadi. Taşkilotçilar vaziyatni nazoratdan çiqarib yuborişadi. Thomas Costadan kimga ziyofat haqida gapirganini söraydi. Costa esa eʼlonlarni Craigslist saytiga joylaştirganini va mahalliy radioda kelajakdagi ziyofat haqida eʼlon qilganini aytadi, çunki heç kim kelmasligidan qörqqan edi.
Şodiyona davomida aktyor Miles Teller ziyofatning ramzi bölgan çinni gnomni sindiradi, uning içidan esa katta miqdordagi ekstazi tabletkalari çiqadi, olomon ularni tezda tortib oladi. Politsiyaga şovqin haqida köplab şikoyatlar tuşadi. Joyga patrul politsiyaçilari keladi, ammo olomon jim bölib qoladi va şu bilan politsiyaçilarni ziyofat tugaganiga işontiradi. Ammo politsiya ketganidan keyin hamma narsa davom etadi. Thomas içib olib, uzoq yillik dösti Kirbyni öpadi va unga sevişini aytadi. Alexis butun ziyofat davomida Thomasni vasvasaga solişga harakat qiladi va uni yotoqxonaga olib kirişga muvaffaq böladi, u yerda kiyimlarini yeçib, uni öpa boşlaydi. Ular karavotga yotişadi, şu payt xonaga Kirby kirib keladi. Juftlikni yalanğoç holda körgan Kirby xafa bölib, qoçib ketadi, Thomas esa uni quvib yetib, tuşuntirişga urinadi. Şu orada gnom Thomasning otasining maşinasida hovuzga uçib tuşadi, ular uni peçga solib qöyganlari uçun şunday qasos oladi.
Politsiya qaytib keladi va mehmonlarning köpligidan juda hayratga tuşadi, ular hammani tinç tarqalişga çaqiradi, ammo olomon politsiyaçilarga böş şişa idişlarni otişni boşlaydi va politsiyaçilar qöşimça kuç çaqiradi. Joyga televizion vertolyot uçib keladi va hamma narsani jonli efirda translyatsiya qiladi. Politsiyaga yordam beriş uçun maxsus otryad yetib keladi va olomonga tutun va yoruğlik-şovqin granatalarini otadi. Tösatdan ziyofatga Tie-Rick öt purkagiç bilan kirib keladi va öz gnomini qaytarib olişga urinadi. Costani qidirib, u daraxtlar va maşinalarga öt qöya boşlaydi, mehmonlarni esa ziyofatdan qoçişga majbur qiladi. Maxsus otryad unga rezina öqlar bilan öq uzadi, ammo ular zirhni teşib ötolmaydi, şuning uçun otryad jangovar qurollarga ötadi va gaz ballonlariga tegadi, ular şikastlanib portlaydi va atrofdagi hamma narsani yoqib yuboradi. Thomas, Costa, JB va Dax boşqa olomon bilan birga qoçib ketişadi, çunki Thomasning uyi yonib ketgan edi va olov atrofga tarqalmoqda edi.
Tongga yaqin döstlar uylariga tarqalişadi. Ota-onalar köplab ğazablangan qöşnilarning qönğiroqlaridan keyin uyga qaytib, voqeadan xabar topişadi. Thomasning otasi juda ğazablangan. U öğli bilan hovuz yonida turadi, u yerdan uning sevimli maşinasini tortib çiqarişmoqda, va Thomasga, uni kollejda ajoyib kelajak kutayotgan edi, endi esa kollej uçun yiğilgan barça pullar yetkazilgan zararni qoplaşga ketadi, deydi. Otasi söraydi: «Bir keçaning bunga arzigani rostmi?», ammo öğli keçani ajoyib ötkazganini aytadi. Keyin otasi tinçlanib, Thomasdan ziyofatga neça kişi kelganini söraydi, Thomas esa javob beradi: «Bilmayman, balki ming beş yuz yoki hatto ikki ming». Ota Thomasga deydi: «Senda bunday qobiliyat borligini kutmagan edim, men seni doim muvaffaqiyatsiz deb öylardim».
Thomas maktabga yonib ketgan minivenda keladi, u yerda uni Costa, JB va Dax kutib olişadi. Şu paytda maʼlum böladiki, Daxning ota-onasi yöqolgan va u yolğiz yaşaydi. Ular maktabga kirişganda öquvçilar ularni olqişlar bilan kutib olişadi, Thomas esa Kirbyni köradi, lekin u tirjayib uzoqlaşadi, Thomas unga yetib olib, keçirim söraydi. Kirby uni keçiradi.
Televizion yangiliklar çiqişida qahramonlarning keyingi taqdiri haqida gapiriladi, unda telekanalga bergan intervyusida jurnalist savol beradi: «Keçirim söramoqçimisiz?», Costa esa jurnalistdan biror tor kiyim kiyib olişni söraydi va uni keyingi ziyofatga taklif qiladi.
4Premyera
Filmning jahon premyerasi 2012-yil 29-fevralda Grauman Xitoy teatrida bölib ötdi. Avvaliga premyera 2011-yil…

Filmning jahon premyerasi 2012-yil 29-fevralda Grauman Xitoy teatrida bölib ötdi. Avvaliga premyera 2011-yil noyabrda bölişi kutilgan edi, ammo sana 2012-yil martiga köçirildi. Keng prokatga film 2012-yil 1-martda Avstraliya, Niderlandiya va Yangi Zelandiyada çiqdi. 2012-yil 2-martda esa AQŞ, Buyuk Britaniya, Irlandiya va Kanadada keng prokatga çiqdi. Rossiyadagi premyera 2012-yil 2-aprelda bölib ötdi.
Film 2012-yilda torrent-treckerlardan eng köp yuklab olingan film böldi, taxminan 8,7 million yuklab oliş qayd etildi.
5Teatr kassasi
Filmning dunyo böyiça kassa yiğimi 102 731 865 dollarni taşkil etadi, şundan Rossiyada 3 351 273 dollar.…

Filmning dunyo böyiça kassa yiğimi 102 731 865 dollarni taşkil etadi, şundan Rossiyada 3 351 273 dollar. Kartina Rossiyada 506,3 ming tomoşabin töpladi. Film 18 yoşdan kattalar uçun möljallangan. Şimoliy Amerikadan taşqarida film Fransiyada ($3,8 million), Avstraliyada ($1,3 million) va Germaniyada ($1,2 million) eng muvaffaqiyatli dam oliş kunlari prokatiga ega böldi. Bu mamlakatlar unga umumiy kassa yiğimining eng katta qismini ham keltirdi: Fransiyadan 15 million, Avstraliyadan 4,4 million va Germaniyadan 4,3 million dollar.
6Tanqidiy munosabat
«Project X» filmiga bölgan şarhlar aralaş va asosan salbiy böldi. Rotten Tomatoes saytida film 141 ta şarh…

«Project X» filmiga bölgan şarhlar aralaş va asosan salbiy böldi. Rotten Tomatoes saytida film 141 ta şarh asosida 28 % tasdiqlaş reytingiga ega, örtaça bahosi esa 4,4/10. Saytning tanqidiy konsensusi şunday deydi: «Original emas, kulgisiz va umuman jozibasiz, «Project X» ösmirlar kinosi va topilgan kadrlar janrlarining çuqurligini kavlab, 87 daqiqa davomida başoratga köra past buzuqlikni namoyiş etadi». Metacritic saytida film 25 ta şarh asosida 100 ballik şkalada örtaça 48 ball oldi, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar» degan maʼnoni anglatadi. CinemaScore tomonidan söralgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada «B» örtaça bahosini berişdi, eng yuqori bahoni yoş erkaklar (A) berişdi, umuman olganda erkaklar ayollarga nisbatan yuqoriroq baho qöydi (B+), ayollar esa C+ berişdi.
Asosiy tanqid qahramonlarning taxmin qilingan ayollarni yomon köriş va past xulq-atvoriga, şuningdek giyohvand moddalar isteʼmoli oqibatlariga eʼtiborsizlikka qaratilgan edi. Empire jurnalining Kris Xyuitt filmga beş yulduzdan bittasini berdi va Mann, Kuper va Braun ijro etgan asosiy qahramonlarni «butunlay yoqimsiz» deb atadi. U ularni «tavba qilmaydigan, nigilistik, past, sotqin, hayvonlarça, oçköz, jozibasiz, unvonli sub-Kardaşyanlar — ajoyib darajada masʼuliyatsiz razillar» deb taʼriflagan. Xyuitt şarhini film «sönggi 20 yildagi ehtimol eng yomon» va «şu vaqt içidagi aniq eng yomon komediya» degan bayonot bilan yakunlagan.
The Hollywood Reporter jurnalining Todd McCarthy ham tanqidiy bölib, filmni «ğamgin bosimli va jön kulgisiz ösmirlarni ekspluatatsiya qiliş» deb atagan, biroq u film maqsadli auditoriya — maktab öquvçilari va talabalarni qiziqtirişi mumkinligini taʼkidlagan, garçi katta yoşdagi tomoşabinlarda norozilik va jirkanç hissini uyğotsa ham. USA Today gazetasining Claudia Puig filmdagi ayol qahramonlarga yomon munosabatni qayd etgan va filmni «ayollarni yomon köradigan jirkanç mahsulot, befarq olomon va bitta haqiqiy qahramonning yöqligi» deb taʼriflagan. The Village Voice jurnalining Melissa Anderson ham şunga öxşaş fikr bildirgan: uning fikriça, film «oqibatsiz ahmoq gedonizmni» tarğib qiladi va «ayollarni yomon körişning ikkinçi tabiati» namoyon böladi, bunda erkak qahramonlarning yagona maqsadi «zavqlaniş va ayollar bilan yotiş».
The Telegraph gazetasining Robbi Kollin filmni «barça darajalarda ataylab jirkanç» deb atagan va uçta boş qahramonni zaharli darajada yoqimsiz bölgani uçun tanqid qilgan; uning sözlariga köra, ular orasidagi hazillar masxara kabi körinadi. Los Angeles Times gazetasining Robert Abele uçlikni «hayratlanarli darajada başoratli» deb taʼriflagan, filmning özini esa original emas, ijtimoiy jihatdan noörin xulq-atvorni rağbatlantirişga nisbatan qörqoqona va çöçqaça munosabatli deb atagan, bu esa hayajonli emas, balki haqoratli körinadi.
The New York Times gazetasining Neil Genzlinger filmning kulgili ssenariysi va mohir montajini qayd etgan, bu esa filmni «iPhone avlodining Jackassi» ga aylantirişi mumkin edi. Entertainment Weekly jurnalining Owen Gleiberman filmni 1970–1980-yillardagi mavzuli filmlarning klişelarini yangilagani uçun maqtagan, ularni nostalgiya uçun yetarliça xavfli, itoatsizlik hissi bilan töldirgan. Biroq u filmda haqiqiy ziyofatlardan köra ğayriodatiy narsa yöqligini taʼkidlagan; şu bilan birga Gleiberman salbiy şarhlarni 1950-yillardagi yangiliklar reportajlaridagi rok-n-rolning xavflari haqidagi qattiq ota-onalar rolini öynayotganlikda ayblagan.
Time Out jurnalining Joshua Rothkopf filmga beş yulduzdan törtta berdi: u filmni «aqlsiz» deb atagan, lekin voqealarning hayajonli anarxiyasini qayd etgan. Rolling Stone jurnalining Peter Travers filmni «köz yoshi oqqunça kulgili» deb maqtagan, u yoş tomoşabinlarga içib, özini unutişga çaqiradi; şuningdek, filmning «Jackass» janriga original qaraşini taʼkidlagan. Travers Mannning ijrosini aʼlo darajada deb ajratib körsatgan, biroq Nuriziadening rejissyorligini halokatli deb tanqid qilgan.
7Madaniy taʼsir
«Project X» filmi çiqqanidan keyin köplab ziyofatlar uning syujetidan ilhom…

«Project X» filmi çiqqanidan keyin köplab ziyofatlar uning syujetidan ilhom oldi.
2012-yil 9-martda Miçigan ştatining Farmington-Xills şahrida maktab öquvçisi Mikey Wasowski Twitterda ziyofat taklifini joylaştirdi, u tezda foydalanuvçilar orasida tarqaldi va hatto Craigslist saytida ham paydo böldi. «Project M» deb nomlangan ziyofat musodara qilingan uyda ötkazilişi kerak edi. Soat 9 ga kelib potentsial iştirokçilar joyga kela boşladi, ammo soat 11 ga kelib ziyofat rasman bekor qilindi, çunki politsiya odamlarni binodan çiqara boşladi. Özining reklama mahorati uçun Wasowski Gawker Media kompaniyasida yozgi amaliyot ötaş taklifini oldi.
2012-yil 13-martda ikkita alohida ziyofat ötkazişga uriniş qilindi: biri Florida ştatining Miramar şahrida, ikkinçisi Texas ştatining Xyuston şahrida. Miramarda taşkilotçi ziyofat boşlanişidan oldin 19 000 dollar zarar yetkazişda ayblanib hibsga olindi. Politsiya uyga yaqinlaşgan 2000 ösmirni qaytarib yubordi, ular tadbirning bekor qilinganini bilmagan edi. Xyustonda ziyofat muvaffaqiyatli ötkazilgandan söng 13 ösmir hibsga olindi, bu esa böş uyga 100 000 dollargaça zarar yetkazdi. Söroq paytida ösmirlar filmdan ilhomlanganliklarini aytişdi. Xyustondagi ikkinçi ziyofatga 500 dan 1000 gaça mehmon keldi va fojia bilan yakunlandi: politsiya tadbirni tarqatişga uringanida iştirokçilardan biri öt oçişni boşladi.
2012-yil 21-sentabrda Niderlandiyaning kiçik Haren şahridagi ziyofat Facebookdagi taklifdan keyin nazoratdan çiqib ketdi. Xabarlarda bu voqea «Project X» Amerika filmi bilan boğliqligi qayd etildi, baʼzi mehmonlar «Project X Haren» yozuvi bölgan futbolkalar kiygan edi. Ziyofatdan yetkazilgan zarar 1 million yevrodan (1,32 million dollar) ortiq deb baholandi.
Şu yili Argentinaning Buenos-Ayres provinsiyasidagi Pilar Partido şahrida Proyecto X (ispan tilida «Project X») nomli ziyofat bölib ötdi, unda taxminan 4500 ösmir qatnaşdi va ularga spirtli içimliklar sotildi.
2014-yilda Miçigan ştatining Mekosta okrugida «Project R» nomli ziyofat bölib ötdi, unda 2000 dan ortiq odam uzoq joylaşgan fermer uyiga yiğildi. Tadbirga gö-gö raqqosalari va ikkita diskjokey yollangan edi. Önlab iştirokçilar giyohvand moddalar va spirtli içimliklardan haddan taşqari dozalangani sababli mahalliy kasalxonalarga olib ketildi; şuningdek, jinsiy zöravonlik haqida xabar ham keldi. Yetti agentlikdan iborat politsiya, yuzlab mast haydovçilarning voqea joyidan qoçib ketiş xavfi tufayli vaziyatni perimetrdan turib boşqarişga qaror qildi. Rey taşkilotçilaridan uç nafari rasman ayblandi.
2014-yil 16-avgustda Meksikaning Xalisko ştatidagi Sapopan şahrida «La Fiesta de los 4 mil» nomli ziyofat nazoratdan çiqib ketdi, bu yerda yoş yigit Alejandro Çassin Godoy Facebookda tadbir yaratgandan keyin. Bir neça kun içida mehmonlar soni 6799 kişiga yetdi; olti kişi jarohat oldi, 281 kişi hibsga olindi. Gvadalaxara politsiyasi maʼlumotlariga köra, mehmonlarda qurol bölgan va 462 gramm marixuana musodara qilingan.
Reper Ken Carsonning «Project X» deb nomlangan debut studiya albomi filmning nomi bilan atalgan; uning muqovasi filmning reklama materiallariga işora qiladi.
Metrograph uçun 2021-yilda yozilgan esseda kino tanqidçisi Nick Pinkerton «Project X» filmini uluğlab, uni «haqiqiy kult obʼekti» deb atagan va şunday qayd etgan: «Korrupsiyalangan tanqidçilarning jinni fariştalari bir vaqtlar uni yöq qilmoqçi bölişgan, xuddi ular öz hokimiyat hissiga tahdid soladigan har qanday narsa bilan qilganidek, lekin politsiya ketganidan keyin ham u hali ham ğazablanib turibdi».
8Nominatsiyalar
Oliver Cooper 2012-yilgi MTV Movie Awards mukofotiga 2 ta nominatsiya uçun nomzod böldi. Şuningdek, filmning…
Oliver Cooper 2012-yilgi MTV Movie Awards mukofotiga 2 ta nominatsiya uçun nomzod böldi. Şuningdek, filmning saundtreki ijroçi Kid Cudi ning «Pursuit of Happiness» (Steve Aoki Remix) treki bilan nominatsiyaga tanlandi.
9Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Проект X: Дорвались» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.