Repulsion

Katrin Denëv — Kerol Ledu

Jon Freyzer — Kolin

Ivonn Furno — Elen Ledu

Ian Hendri — Maykl

Patrik Uaymark — uy egasi

Renée Xyuston — miss Balç

Valeri Teylor — madam Denis

Jeyms Villers — Jon

Xelen Freyzer — Bridjet

Xyu Futçer — Reggi

Monika Merlin — missis Rendlsxem

Rejissyor Roman Polanski özi ham filmda mehmon sifatida, qoşiq çaluvçi öyinçi rolida suratga tuşgan.

Filmni ilgari yumşoq porno suratga olgan «Compton Group» kinokompaniyasi suratga oldi. Kompaniya qörqinçli filmlar çiqarişga ötmoqçi edi. Kompaniya vakili Maykl Klinger aniq qörqinçli film suratga olinişini talab qildi va Polanski dastlab taklif qilgan «Agar Katelbax kelsa» ssenariysini rad etdi; şu ssenariy asosida keyinçalik «Tupik» filmi suratga olinadi. Jerar Brak va Polanski yangi ssenariy yozişga taxminan uç hafta sarfladilar, u oddiy janrdagi filmga öxşaşi kerak edi. Yangi ssenariy Klingerni qoniqtirdi. Filmning hamprodyuserlari Jin Gutovski va Sem Vaynberg böldi.

Polanski operator Gilbert Teylorni taklif qildi, uning «Doktor Strenjlav» filmidagi ishi unga yoqqan edi. Badiiy rassom sifatida Seamus Flannery işladi. U va Polanski birgalikda Kerolning kvartirasida harakatlanuvçi dekoratsiyalar yaratdilar. Filmni suratga oliş prodyuser Klinger bilan keskin munosabatlar şaroitida ötdi, çunki Polanski ayrim sahnalarni çözar va byudjetdan ança oşib ketardi. Şunga qaramay, yakuniy natija Klingerni qoniqtirdi; uning film çiqqandan keyingi gapi maʼlum: «Bu Mini Kuper buyurtma qilib, Rolls-Roys olgandek böldi». Klinger şuningdek Polanskining ikkinçi filmini, dastlab rad etgan «Agar Katelbax kelsa» ssenariysi asosida, prodyuser qilişga rozi böldi.

Polanski filmda tabiiy perspektivadan foydalanadi: kamera kuzatuvçi nazariy jihatdan turişi mumkin bölgan masofada joylaşgan. Fokus masofasi inson közining köriş maydoniga mos keladi. Şu tufayli tomoşabin ekrandagi voqealarning haqiqiyligiga osonroq işonadi. Tomoşabin asta-sekin harakatga çömadi, söngra kerakli vaqtda keskin orkestr dissonansi tomoşabinni itaradi yoki jirkantiradi. Gregori özining «Britaniya qörqinçli filmi» hujjatli filmida bu usulni «Venera xaşak tutqiçi» deb ataydi. Bu effektga erişiş uçun Polanski asosiy harakatni oldinga surmaydigan tafsilotlarga eʼtibor qaratadi; zerikkan tomoşabin gipnotik uyquga öxşaş holatga tuşadi. Şunday qilib, kerakli onda tomoşabinga şokirovka taʼsiri kuçayadi. Polanskining özi bu effektni şunday tasvirlaydi:

«Dastlabki namoyişlarda odamlarning kreslolaridan sakrab turganini kördim. Men qoniqdim, öyladim: „Bu işlayapti, ularni şok qildik“. Lekin biz odamni faqat uni avval uxlatib qöysak, faqat u zerikiş çegarasida turganda şok qila olamiz».

«New York Times» gazetasi filmni 1965-yilning eng yaxşi filmlaridan biri deb atadi:

«Uşbu filmning zöravonlik va dahşat girdobida janob Polanski ruhiy kasallarning oğriği va pafosining taʼsirçan konsepsiyasini yaratdi. Şubhasiz, u yil eng yaxşi filmlaridan birini suratga oldi».

Londondagi xizmat safari vaqtida maşhur sovet rejissyori Grigoriy Kozintsev filmni tomoşa qildi. U filmga juda şubha bilan qaradi:

«Bunday suratlarning birida tomoşabinlarni sehrgarlik bilan qörqitişadi: qöllar devorlardan çözilib, bir kompleks bilan ovora bölgan qizga intiladi; tunning qoronğiligi va böşliği bilan qörqitişadi; oy nurida yaltirab turgan ustara piçoği körinişi bilan titratişadi… Hammasi bor edi. Afsuski, men yomon, sezgir bölmagan tomoşabin ekanman. Soçlarim tik turmadi. Lekin bir kadrda qahramon jömrakni oçadi va nimadir yomon narsa taʼsirida uni yopişni unutadi. Suv oqadi, vannani töldiradi, polni bosadi…

Men sovuq terga botdim: pastki qavat qöşnilari bilan janjal dahşati, taʼmirlaş zarurati, içkilikka berilgan böyoqçi… Vahimalar meni böğdi. Bir-biridan dahşatliroq manzaralar jonlanardi; muzlab qolgan holda ekrandan köz uzolmasdim».

Film Berlin xalqaro kinofestivalida ikkita mukofot oldi:

1965 — FIPRESCI mukofoti (Roman Polanski)

1965 — «Kumuş ayiq» (hakamlar hayʼatining maxsus mukofoti, Roman Polanski)

1965 — Berlin xalqaro kinofestivalining «Oltin ayiq» mukofoti (Roman Polanski)

1966 — eng yaxşi operator ishi uçun BAFTA mukofoti (Gilbert Teylor)