= Translation below.
"Qaytiş orbitadan" — 1983-yilda Dovjenko nomidagi kinostudiya tomonidan suratga olingan sovet filmi, kosmonavtlarning oğir kundalik hayoti haqidagi melodrama. Filmda kosmonavtlar "Salyut-7" orbital stansiyasida parvoz vaqtida film uçun maxsus olgan kadrlar işlatilgan.
1Rollarda
Juozas Budraitis, Vitaly Solomin, Aleksandr Porokhovshchikov
2Syujet
Pavel Kuznetsov va Vyaçeslav Muxin nafaqat yaxşi döst, balki kosmonavtlar otryadidagi eng tayyorgarlikli…
Pavel Kuznetsov va Vyaçeslav Muxin nafaqat yaxşi döst, balki kosmonavtlar otryadidagi eng tayyorgarlikli ekipaj hisoblanadi. Ular birinçi birgalikdagi parvozga köp yillar tayyorlanişgan, lekin startda taşuvçi raketa avariyaga uçraydi va kosmonavtlarni qutqaruv tizimi saqlab qoladi.
Yangi birgalikdagi uçirilişdan oldin Kuznetsovning xotini tösatdan vafot etadi va uni kiçkina qizi bilan yolğiz qoldiradi. Çuqur motamda bölgan u nafaqat kosmosga uçişdan boş tortadi, balki kosmonavtikadan butunlay voz keçişga qaror qiladi. Muxin Kuznetsov Baykonurni tark etayotgan poyezdini quvib yetadi, lekin uni ariza(rapport)ni qaytib olişga köndira olmaydi. Böm-böş stansiyada tuşgaç, u tun örtasida qönğiroq qilib, dösti Saşaga turmuşga çiqişni taklif qiladi. Ertasi kuni Muxin boşqa hamkor bilan uçadi.
Radioda TASS xabarini eşitgan Kuznetsovning kupedagi qöşnisi kosmonavtlarning işini mukofotlar va şuhrat uçun yengil sayr deb taʼriflaydi, lekin Kuznetsov unga ular qaytmasligi ham mumkinligini eslatadi.
Parvoz davomida orbital stansiyada stikovka tugunining elektr zanjirida avariya yuz beradi, natijada Muxinning hamkori jiddiy yaralanadi va zudlik bilan Yerga jönatilişi kerak böladi. Biroq avariya tufayli ularning kemasi stansiyadan ajrala olmaydi. Kuznetsov otryad rahbari general-mayor Sviridovning buyruği bilan poyezddan olib tuşiriladi va hamkori bilan ikkinçi kemada Muxinga yordamga uçadi.
Yaralangan kosmonavtni oçiq kosmos orqali Kuznetsovning kemasiga olib ötgaç, u keyin Yerga qaytadi, Muxin va Kuznetsov stansiya işini tiklaşadi va undan çiqib ketişadi. Biroq ularning kemasi meteorit oqimiga tuşib qoladi, u agregat bölinmasi qobiğini teşib, manevr dvigatellari va yönaliş tizimini şikastlaydi. Kosmonavtlar şlemlarini yopib, zaxira kislorod manbaiga ötadi, uning qolgani köpi bilan 12 soat.
Bu safar yordamga general-mayor Sviridov uçadi. Kuznetsovning kemasidan havo çiqib ketayotgani sababli u öz öqi atrofida kuçli aylanadi, bu esa Sviridovning kemasi bilan stikovkani deyarli imkonsiz qiladi. Muxinning ğoyasidan foydalangan Kuznetsov oçiq kosmosga çiqadi va siqilgan gaz ballonçasi hamda yönaliş tizimining zaxira dvigateli yordamida aylanişni töxtatadi.
Kemalar stikovkasigaça oz qoldi, Kuznetsov havo şlangini imkon qadar tezroq ulaşga tayyorlanadi, lekin şu paytda uning kisloroddan kuçi tugaydi. Muxin öz skafandridagi kislorod uzatilişini döstining skafandriga ötkazadi va özini ölimga mahkum etadi…
3Rollarda
Yuozas Budraytis — Pavel Kuznetsov, dengiz aviatsiyasi polkovnigi,…

Yuozas Budraytis — Pavel Kuznetsov, dengiz aviatsiyasi polkovnigi, uçuvçi-kosmonavt
Vitaliy Solomin — Vyaçeslav Muxin, muhandis, uçuvçi-kosmonavt
Aleksandr Porohovşçikov — Aleksey Yevgenyeviç Sviridov, aviatsiya general-mayori, kosmonavtlarni tayyorlaş markazi boşliği
Tamara Akulova — Sasha, Vyaçeslav Muxinning dösti
Igor Vasilyev — kosmik parvozlar rahbari
Lyubov Sokolova — Sofya Petrovna, Pavel Kuznetsovning qaynonasi
Igor Dmitriyev — oftalmolog şifokor, tibbiyot fanlari nomzodi, Kuznetsovning poyezddagi yöldoşi
Valeriy Yurçenko — Valeriy Romanov, podpolkovnik, uçuvçi-kosmonavt
Mixail Çigirev — Pavlov, uçuvçi-kosmonavt
4Syomka guruhi
Ssenariy muallifi: Yevgeniy…
Ssenariy muallifi: Yevgeniy Mesyatsev
Rejissyor-postanovşik: Aleksandr Surin
Operator-postanovşik: Sergey Stasenko
Badiiy rassomlar-postanovşiklar: Sergey Brjestovskiy va Vitaliy Lazarev
Kompozitor: Eduard Artemyev
Kaskadyorlar guruhi rahbari: Aleksandr Filatov
Boş maslahatçilar: SSSR uçuvçi-kosmonavtlari, ikki marta Sovet Ittifoqi Qahramoni Vladimir Şatalov va Valeriy Kubasov
Tovuş rejissyori: Viktor Lukaş
5Filmni suratga oliş
Kosmosdagi syomkalar "Salyut-7" sovet kosmik stansiyasida va "Soyuz T-9" kosmik kemasida kosmonavtlar…
Kosmosdagi syomkalar "Salyut-7" sovet kosmik stansiyasida va "Soyuz T-9" kosmik kemasida kosmonavtlar Vladimir Lyakhov va Aleksandr Aleksandrov tomonidan olib borildi.
Syomkalar şuningdek Yu. A. Gagarin nomidagi kosmonavtlarni tayyorlaş markazida va parvozlarni boşqariş markazida (PBM) ham olib borildi.
Kosmik sahnalarning kombinatsiyalangan syomkalariga tört oy tayyorgarlik körildi. Qora baxmal mato bilan qoplangan qoronği pavilon qurildi, vaznsizlik holatidagi işni taqlid qiliş uçun esa arqonlar tizimidan foydalanildi. Effektlar yaratuvçilari Parijdagi xalqaro festivalning "Eng murakkab texnik kadr uçun" diplomini oldi [qaysi?].
Ikki yil ötib xuddi şunday voqealar haqiqiy hayotda röy berdi — "Salyut-7" stansiyasi PBM bilan aloqani yöqotdi va "Soyuz T-13" ekipaji (Vladimir Janibekov va Viktor Savinix) stansiyaga qölda rejimda muvaffaqiyatli stikovka qilib, uning işini tikladi.
Filmning işçi nomi — "Dublyorlar".
6Festivallar va mukofotlar
1984-yil — 17-Butunittifoq kinofestivali (Kiyev): badiiy filmlar dasturida "Qaytiş orbitadan" filmiga maxsus…
1984-yil — 17-Butunittifoq kinofestivali (Kiyev): badiiy filmlar dasturida "Qaytiş orbitadan" filmiga maxsus mukofot va diplom.
Matn: maqola tarjimasi «Возвращение с орбиты» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.