Rob Roy

Şotlandiya, 1713-yil. Rob Roy MacGregor öğirlangan mollarni öz xöjayini, gersog Montrosega qaytarib beradi. Şu orada Montrose gersog Argyllga Londondan kelgan, pulsiz va qonuniy bölmagan tuğilgan yoş aristokrat Arxibald Kanningemni taniştiradi; u Montrose xizmatiga kirgan edi. Mahalliy çempion Godfrey Kanningemni duelga çaqiradi. Argyll Montrose bilan garov tikadi, lekin ozğin körinişdagi bu şiq-şuhratparast yigit ajoyib şermaşçi ekanini körsatib, raqibini osongina yengadi.

MacGregor klanining işlari yaxşi ketmoqda, aholi mol sotib oliş va qişni xavfsiz ötkaziş uçun Montrosedan ming funt qarz olişga qaror qiladi. Montrosening advokati Kellern kutilmaganda butun summani Montrose imzosini kutib turgan Alan MacDonaldga beradi. Böm-böş yölda Kanningem MacDonaldni öldiradi. MacGregorning qabiladoşlari Alan Virjiniyaga köçib ketiş haqida köp gapirgani uçun pul bilan qoçib ketgan deb öylaşadi, lekin Rob Roy bunga işonmaydi.

Montrose tuzoqqa tuşgan MacGregorga Argyllning yakobit ekanini tasdiqlaşni taklif qiladi. Rob Roy rad etadi va Montrose Kanningemga qarzdorni pul tölanmagunça hibsga olişni buyuradi, lekin toğlik şiq-şuhratparastdan qurolini tortib olib qoçib ketadi. Jahli çiqqan Montrose xitob qiladi: «Bugungi keça siz tinç uxlagan sönggi keça böldi!» Montrose Kanningemga bir rota askar beradi va unga «sinib qolgan, lekin tirik Rob Roy MacGregorni» olib kelişni buyuradi. Toğliklar qişloq yaqinida poyloqqa turadi, lekin Kanningem otryadi köl böylab qayiqlarda suzib keladi va Alasdair MacGregorning masʼuliyatsizligi tufayli, u postda uxlab qolgani sababli, tösiqsiz Rob Royning qişloğiga tuşadi. Kanningem askarlarga uylarni yoqib, mollarni öldirişni buyuradi, özi esa MacGregorning xotini Maryamni zörlaydi. Yugurib kelgan Alasdair jönab ketayotgan qayiqlarga yetolmaydi, kulib va mağdanib ketayotgan askarlarni köradi va Kanningemning qilmişini tuşunadi, ammo Mary undan bu haqda jim turişni vaʼda qildirib oladi.

Kanninghemning xizmatkori Betti, u homilador bölgaç Kanningem uni haydab yuborgan, gap-sözlardan pul yöqolişida Kellern va Arxibald aralaşganini taxmin qiladi va bu gumonlarini Maryamga aytadi. Rob Roy Kellernni öğirlaydi, lekin undan iqror olib bölmaydi: Betti osilib öldiradi, Kellern esa Maryam bilan suhbatda uning zörlovçidan homilador bölganini taxmin qiladi va öz jimligi evaziga erkinlik talab qiladi. Maryam Kellernning böyniga piçoq uradi. Alasdair qonga belanib ketayotgan Kellernga yetib boradi va sababni tuşunib, uni kölga çöktiradi. MacGregor Montrosega uning eng zaif joyidan — çöntagidan zarba berişga qaror qiladi: toğliklar uning mollarini haydab ketadi va mulklarini vayron qiladi. Bir töqnaşuvdan söng halokatli yaralangan Alasdair Rob Royga Maryamga nisbatan qilingan zöravonlik haqida gapirib beradi. Askarlar Rob Royni asirga olib, arqon bilan Montrosega olib kelişadi, Montrose esa Kanningemga şotlandni osişni buyuradi. Lekin MacGregor şiq-şuhratparastning böyniga arqon taşlab, köprikdan sakrab tuşadi. Askarlar qömondonini qutqariş uçun arqonni kesişga majbur böladi. Şiddatli daryo oqimida suzib ketayotgan Rob Roy ölik ökuzga duç keladi, uni yorib içini tozalab, ğazabli hidli panohga — ökuz qorniga kirib oladi: quvğinçilar yonidan ötib ketadi.

MacGregorning xotini Argyllga eri rad etgan nopok taklifni aytib beradi: Montrose pul yöqolişi böyiça taʼqibni töxtatiş evaziga Argyllni sudda ayblaşni taklif qilgan edi. Argyll bu harakatni şaxsiy simpatiya emas, balki şaraf tuyğusidan kelib çiqqanini bilib, hayratga tuşadi; u Maryam va bolalarga boşpana beradi, Rob Roy qaytib kelgaç esa uning iltimosiga köra Montrose bilan MacGregor va Kanningem örtasida duel taşkil qilişga kelişadi. Duel oldidan Argyll va Montrose garov tikadilar: agar Arxibald ğalaba qozonsa, Argyll Rob Royning qarzini tölaydi; agar toğlik ğalaba qozonsa, Montrose qarzni keçiradi. Mohir şermaşçi Kanningem raqibiga bir neça yara yetkazadi. Holsizlangan MacGregor polga yiqiladi. Kanningem şpagani şotlandning böyniga tutadi, ammo u yalanğoç qöli bilan qiliçning tiğidan uşlab, şiq-şuhratparastga halokatli zarba beradi. Voqea tugaydi, qahramon uyiga, oilasi oldiga qaytadi.