Rustom

Hindiston dengiz floti komandiri Rustom Pavri 1959-yilda, Britaniya mustamlakaçi hukumatidan Bombeyda mustaqillikka erişilganidan 12 yil ötib, Cynthia Pavri bilan baxtli turmuş qurgan. Bir keça ularning muhabbati jinsiy aloqaga olib keladi. Lekin Rustom xotinining dösti Vikram Makhija bilan munosabatda ekanini bilib qolganida, nikohi tubsiz çuqurga tuşadi. Xizmat safaridan muddatidan oldin qaytgan Rustom Cynthiaʼning javonida Vikramning sevgi maktublarini topadi. Xotinini qidirayotib, ularni birga köradi. Uyga qaytib, Cynthia kelişini kutadi va maktublarni unga körsatadi, lekin Cynthia gapirişga ulgurmasdan uni tark etadi. Şundan söng Rustom dengiz kemasining qurol omboridan töpponça oladi va Yangi Delhidagi Mudofaa kotibiyatida işlaydigan K. G. Bakşiga şaharlararo qönğiroq qiladi. Keyin Vikramni izlaydi: avval uning "Imperial Motors" idorasida, söng uyida. Rustom Vikramning yotoqxonasiga kirganda, xizmatkor uçta öq ovozini eşitadi va xonaga şoşiladi. U Vikramni kökragida uçta öq bilan ölik holda topadi, Rustom esa qölida töpponça bilan çiqib ketayotgan böladi. Rustom darhol Bombey politsiyasiga taslim böladi va katta inspektor Vincent Lobo tergovni boşlaydi.

Vikramning opasi Preeti Makhija Rustomga iloji boriça oğirroq jazo berilişi uçun davlat ayblovçisi Lakşman Khangani bilan uçraşadi. Rustom heç kimning yordamini rad etadi, işni özi yuritişga qaror qiladi va politsiya hibsida qolişni afzal köradi. Rustomning oliy harbiy rahbari, kontr-admiral Praşant Kamath uning uyiga ikki bezorini yuboradi. Ular muhim hujjatlar töplamini qidiradi, lekin heç narsa topa olmaydi. Qörqqan Cynthia qamoqxonaga şoşiladi va Rustomga xabar beradi. Rustom nihoyat Cynthiaʼning gapini tinglaydi. U Rustom Londonʼga köp oylarga ketganida yolğiz qolgani va xafa bölgani haqida gapiradi. Preetining yordami bilan Vikram Cynthiaʼning yolğizligidan foydalanadi va u unga oşiq bölib qoladi. Biroq Vikram öldirilgan kuni Cynthia oilasi uçun Vikram bilan munosabatini allaqaçon uzgan edi. Ajraşgandan keyin Vikram uni tokatladi, Cynthia jarohat oldi va Vikramning uyidan çiqib ketdi.

Rustomning körsatmasi bilan Cynthia Kamathdan 5 crore rupiy evaziga zarur hujjatlarni oliş uçun şantaj qiladi. Sud majlisida Rustom kutilmaganda sudya Patel oldida aybdor emasligini tan oladi, bu esa 9 kişilik hakamlar hayʼati iştirokidagi sud jarayoniga olib keladi. Sud jarayoni yakunida hakamlar hayʼati Rustomni aybsiz deb topadi, çunki u Vikramni öz-özini himoya qiliş uçun otgan edi. Şu bilan birga, maʼlum böladiki, Lobo Yangi Delhida bölgan va Rustom qilgan şahararo qönğiroq yozuvini oliş uçun Bakşi bilan uçraşgan, bu haqda butun sud jarayonida heç narsa aytilmagan edi. Bombeyga qaytgaç, şahararo qönğiroq yozuvi eşittiriladi va deyarli hamma Rustomning aybdor ekaniga işonç hosil qiladi. Sud jarayoni hakamlar hayʼati öz fikrini şakllantirişi uçun töxtatiladi.

Hukm çiqadigan kun arafasida Rustom Loböga haqiqatni aytadi. U 1958-yilda Londonʼda bir neça oy xizmat qilgan va dengiz floti sotib olmoqçi bölgan samolyot taşuvçi kemani tekşirgan. Rustom kema korpusi zanglaganini va uni Hindistonga topşirişdan oldin taʼmirlaş va modernizatsiya qiliş kerakligini aniqlagan. Vikram samolyot taşuvçi kemani Hindiston sotib olişi uçun lobbiçilik qilgan va Kamath bilan birga Rustomga pora berib, kemaning dengizga yaroqli ekanini aytişga köndirmoqçi bölgan. Rustom Bakşiga Londonʼdan xabar bermoqçi bölganida, Bakşi ham unga pora berib, kemani Hindistonga olib kelişni talab qilgan. Vikram uni köndirişga urinadi, Rustom esa nafratlanib uni tokatlaydi. Vikram bu harakatni harbiy forma kuçi deb hisoblab, Rustomga öz pul kuçini körsatiş va unga qasos oliş uçun Cynthiaʼni yöldan ozdirgan, lekin uni heç qaçon yoqtirmagan. Ğazablangan Rustom dengiz kemasining qurol omboridan töpponça olib, Bakşiga qönğiroq qiladi va Vikramni ayamasligini, kemaning dengiz floti uçun yaroqsizligini foş etuvçi hujjatlari borligini aytadi. Keyin Rustom Vikramning uyiga borib, uni halokatli öq bilan otadi. Bakşi Kamathni Rustom bor deb aytgan hujjatlarni oliş uçun yuboradi. Lobo şahararo qönğiroq yozuvini söraganda, Bakşi öz korrupsiyasini yaşiriş uçun unga yozuvning yarmini beradi. Rustom samolyot taşuvçi kema haqida heç narsa oşkor qilmaganini, dengiz floti korrupsiyaga botgan obröga ega bölmasligi uçun şunday qilganini tuşuntiradi. Şundan söng Rustom kemaning şikastlanganini isbotlovçi hujjatlar aslida heç qaçon bölmaganini oçiq aytadi.

Ertasi kuni sudya közlari yoşlanib, hakamlar hayʼatining Rustomni aybsiz deb topgani haqidagi qaroni eʼlon qiladi. Rustom va Cynthia boşlarini baland tutgança sud binosidan çiqib ketadi. Film Rustom va Cynthia taʼtil çoğida tasvirlanadi. Bu vaqtda Rustom Bakşidan olgan barça komissiya pullarini qölga kiritgan böladi. Bakşi esa keyinçalik sud jarayonlari va xiyonat ayblovlaridan qörqib, öz joniga qasd qiladi. Bu ish yuqori darajadagi bitimni öz içiga olgan va yozuvning yarmini kesib taşlaganlikda ayblangan edi. Rustom mahalliy gazetadan yangi samolyot taşuvçi kemaning Hindistonga yetib kelganini, u xuddi öz orzusidagidek mustahkam holatda ekanini öqib, sotib oliş natijasini bilib oladi (bu INS Vikrant kemasiga işora).