«Rjevskiy protiv Napoleona» (dastlabki nomlari «Napoleon kaput!» va «Şerşe lya fam!») — Rossiya-Ukraina hamkorligidagi komediya, rejissyor Marius Vaysberg. Rossiyada film 2012-yil 25-yanvarda 3D formatda prokatga çiqdi. DVD relizi 23-fevralda bölib ötdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Anna Semenovich, Jean-Claude Van Damme, Kseniya Sobchak
3Syujet
Napoleon bosqini…
Napoleon bosqini boşlanadi.
Filida bölib ötgan kengaşda Kutuzov qöşinlarni Moskvani tark etişga qaror qildi, şu bilan birga u vazifa qöydi: Napoleonni Moskvada iloji boriça uzoqroq uşlab turiş, şunda u "Ural tomon" hujumini davom ettira olmaydi. Buning uçun uning yagona zaifligi — ayollar mos keladi, şuning uçun rus generaliteti unga libosga öralgan leytenant Rjevskiyni yuborişga qaror qiladi. Uni (töp otilişi bilan) bosib olingan şaharga taşlaşadi, u yerda "yer osti" (graf Tolstoy şaxsida) uni grim qilib ayolga aylantiradi va bosqinçi saroyiga olib boradi.
Napoleon balda "birinçi körişdanoq" gözal "graf Rjevskaya"ga oşiq bölib qoladi. U yerda "graf xonim" bir tuflisini yöqotadi. Leytenantning özi esa vaqtni behuda ötkazmay, "Miss Yevropa — 1810" Natasha Rostova (Svetlana Xodçenkova) bilan roman boşlaydi; u bilan gözallik salonida tanişadi, u yerga keçagi "ortiqça içkilik" oqibatlarini tuzatiş uçun kelgan edi.
Biroq "korsikalik qaroqçi"ning sadoqatli xizmatçilari (marquis de Mazo-sad va uning Security xizmati) salondan çiqişda tuflini topib, "graf xonim"ni topişadi va uni romantik uçraşuv uçun qamoqxonaga — Napoleon huzuriga olib borişadi.
Napoleon "graf Rjevskaya"ning yuragini zabt etişga urinadi va unga tuğilgan kuni munosabati bilan ibodatxona sovğa qiladi. Bonapart Uralga hujumni tez orada boşlaşi va Rjevskayadan ajralişi kerakligini aytadi. Leytenant vaqt yutiş uçun janjal kötaradi. Imperator oxir-oqibat hujumni bir hafta keçiktirişga rozi böladi.
Moda namoyişida ayol libosidagi Rjevskiy Nataşani köradi va ular örtasida suhbat boşlanadi. Natasha grafiniyani mamlakatni şarmanda qilayotganlikda — frantsuz bosqinçisi bilan uçraşayotganlikda — ayblaydi. Şu payt ular Bonapartning boşqa qiz bilan flirt qilayotganini körişadi. Leytenant hamma köz öngida, ayol libosida bölsa-da, Nataşani öpadi. Ertasi kuni Natasha Rjevskiyga öpiş haqida gapiradi (bu öpgan aynan leytenant ekanini bilmagan holda). Rjevskiy yana Rostovani öpadi va u leytenantning "ayoldek öpişini" taʼkidlaydi.
Graf xonim Napoleon bilan keçki ovqatga boradi va hatto bir neça bezori yigit bilan kuraşadi. Mast va çarçagan holda uyga qaytgaç, graf xonim Bonapartga töy haqida işora qiladi, toki frantsuz poytaxtda yana biroz qolsin. Ertasi kuni ertalab imperator graf xonimga qöl va yurak taklif qiladi, u rozi böladi. Keyinroq Rjevskiy (graf xonim qiyofasida) yordamçi Simon (libosga öralgan Natasha Rostova)ni köradi, u graf xonimni haqorat qiladi. Bir neça tokçadan söng ikkalasining niqobi tuşadi, ular öpişadi, söngra birga bölişadi. Ertalab ular töyga keç qolmaslik uçun tez kiyinişadi. Çiqişda ular yana bir-birini öpişadi va Napoleon ularni körib qoladi; u ikkalasini öz mulkiga jönatadi. U yerda u ularga qöllaşi mumkin bölgan köplab qatl va qiynoq turlarini sanab beradi. Lekin Simon (Natasha) uçun jazo sifatida u yordamçini özining xususiy afzalliklari tufayli erkak topa olmayotgan frantsuz ayoli Jujuga turmuş örtoği qilib berişni tanlaydi.
Marosimda Rjevskiy Nataşani öpganini "körsatadi" va töylar buziladi. Biroq haqiqatda nikohlar rasman tuziladi. Rjevskiy "Vatan uçun" Bonapartni öpadi. Poytaxtda töy munosabati bilan bayram avj olgan. Şu paytda leytenant ham, Rostova ham öz "turmuş örtoqlari" bilan töy keçasida bölişadi. Natasha qutuliş uçun derazadan zajigalka otadi, nimanidir yoqib, Rjevskiyga yordam signalini beradi. Napoleon graf xonimning aslida graf ekanini oşkor qiladi. Frantsuzni huşidan ketkazgan Rjevskiy derazadan gilamda uçib kirgan Tolstoyni köradi, u leytenantning vazifasi tugaganini eʼlon qiladi. Rjevskiy zudlik bilan sevgilisi tomon şoşiladi, marquis de Sadni huşidan ketkazadi va Nataşani ozod qiladi. Frantsuz armiyasi çekinadi va uruş tugaydi.
Parij köçalarida sevişganlar birga vaqt ötkazişadi. Ular yonida ötirgan va özining ahmoqona mağlubiyatidan norozi bölgan Napoleonni körib qolişadi. Rjevskiy imperatorni quçoqlab, Napoleon hamma aytganidek yomon emasligini aytadi va uç kişi bölib kruassan olib kelişni taklif qiladi.
Titrlardan keyin Rjevskiy va Rostova sahnada raqs tuşişadi, söngra ğazablangan Napoleon köz öngida öpişadi.
4Rollarda
Pavel Derevyanko — leytenant Rjevskiy / graf xonim…

Pavel Derevyanko — leytenant Rjevskiy / graf xonim Rjevskaya
Vladimir Zelenskiy — Napoleon
Svetlana Xodçenkova — Natasha Rostova
Mixail Galustyan — marquis de Mazo-sad
Mixail Yefremov — Lev Tolstoy
Marat Başarov — Bagration
Yevgeniy Koşevoy — Levşa
Ksyuşa Sobçak — madam Ksyu-Ksyu
Anna Semenoviç — Ostrojskaya
Anfisa Çexova — riyeltorşa
Jan-Klod Van Damm — kameo
Vladimir Simonov — Kutuzov
Dmitriy Muxamadeev — marşal Ney
Ilya Oleynikov — Demyan
Potap — bezori
Viktor Gusev — kameo
Marina Yagodkina — sigoyka / ekskursovod
Ruslana Pisanka — madam Golovina
Tatyana Orlova — Juju
Yuriy Galtsev — meer
Aleksandr Perşin — dvoretskiy
Aleksey Diveev-Tserkovniy — yangiliklar boşlovçisi
Irina Novak — gözallik salonidagi barmen ayol
5Şarhlar va baholar
Film matbuotda salbiy şarhlar…
Film matbuotda salbiy şarhlar oldi.
Yelena Çekulayeva, «Peterburgskiy teleztritel»:
Şuni darhol aytamiz, biz «Rjevskiy…»ni töliq bemaʼnilik deb hisoblaşga moyil emasmiz. Garçi mualliflar tomoşabinga heç qanday mehr-şafqat körsatiş imkonini bermaslikka juda harakat qilayotgani körinib tursa-da. Bu, ayniqsa, Marat Başarovning Bagration obrazida paydo bölişi bilan xiralaşgan kinoning boşlanişiga taalluqli. Agar gruzinlar bizga uruş eʼlon qilişlari kerak bölsa, bu uçun bölsin, Janubiy Osetiya ustidan nazorat uçun emas. <…> Eng yaxşi gaglar lentaning örtasida töplangan (masalan, Bonapart ijrosidagi Jo Dassen parodiyasi ança yoqimli). Lekin ularning taʼsirini aktyorlarning umumiy fikri sezilarli darajada buzadi: ular qançalik kulgili harakat qilsa, komik taʼsir şunçalik kuçayadi. Rejissyor asosiy yulduzlarni hali ham nazorat ostida uşlab turadi, ammo ikkinçi darajali aktyorlar hamma narsaga haddan taşqari şovqin bilan javob berişga moyil, göyo ularni şpilka bilan dumbasidan sançayotgandek.
Roman Volokov, «Kino yangiliklari»:
Bir xil va zerikarli gaglardan taşqari, ularning taxminan 86,7 %i Comedy Clubʼdan kattaroq narsa bilan taniş bölgan odamni kuldira olmaydi, «Rjevskiy protiv Napoleona» betartib voqealar ketidan sakrab yuradigan sahnalardan iborat xaotik hikoya bilan maqtana oladi. <…> «Rjevskiy protiv Napoleona» — kulgisiz farsdir. Marius Vaysbergga yigirmançi asr birinçi yarmidagi avstriyalik rassom haqidagi bitta kulgisiz bemaʼnilik kam böldi va u yigirmançi asr boşidagi korsikalik artilleriya zobiti haqida yana bir kulgisiz bemaʼnilikni qöşişni xohladi. Şuning uçun biz yana rus komediyasi janriga qarata yana bir öq (bu safar Podşo töpidan) uziş imkoniyatiga ega bölamiz. Şuning uçun jiddiy xavotir bor, tez orada bu janrga ham «kaput» keladi.
Larisa Yusupova, «Izvestiya»:
Vaysberg «Gitler…»dagidek, özini köp körgan yoş odam ekanini namoyiş etadi. U pop-art va contemporary artʼni yaxşi biladi, Amerika kinosidagi parodiya janrini batafsil örgangan va bularning hammasini rus zaminiga köçirişga harakat qiladi. Urinişlar muvaffaqiyatiga tösqinlik qiladigan narsa — kino parodiyalari anʼanasining özi bizning madaniyatimizga begonaligini hisobga olmaganda — bu töliq dramaturgiyaning yöqligi. <…> «Rjevskiy» ssenaristlari röyxatida familiyalarning butun ustuni bor, ammo bu butun zondercommanda eng oddiy narsaga — zerikarli bölmagan voqealar ketma-ketligini qurişga erişa olmadi.
Boris Grişin, «Afişa Mail.Ru»:
«Tomoşabin — ahmoq, hammasini yutib yuboradi» va unga istalgan halturani tiqiştiriş mumkin, ayniqsa uni 3D deb aytsangiz, degan tamoyil bilan pul işlaşga qilingan zerikarli uriniş. <…> Maxsus effektlari «Gorodok» körsatuvi darajasida qilingan filmga nega 3D kerakligi savoli ritorik deb hisoblanişi mumkin — ikki yil oldin prodyuserlar loyihani boşlaganda bu texnologiya moda bölgan va marketing jihatidan samarali hisoblangani ravşan. Xöş, 3D ga kelsak, körinib turibdiki, ular tejaşga qaror qilişgan.
Yana Gerts, «Film.ru»:
Kartina videoklip, raqs potpurrilari va «Maski-şou» dasturining aralaşmasidan iborat, uning leytmotivi esa kiyinib oliş va grotesk komediya qilişdir. <…> Kulgili körinadigan va tabassum uyğotadigan yagona narsa — Jan-Klod Van Dammning kameosi… <…> Xöş, Pavel Derevyanko allaqaçon Gitlerni yengib böldi, endi Napoleon bilan hisob-kitob qildi. Keyingi safar ötmişga yana ham uzoqroq borib, kimni zararsizlantirişga kirişişini taxmin qiliş qoldi — ehtimol Çingizxonnimi?
6Saundtrek
Jo Dassen — Et si tu nʼexistais…
Jo Dassen — Et si tu nʼexistais pas
Pascalito (Pascal Sabattier) — Tango amitie (Les anciens Momes)
Pizzicato Five — Twiggy Twiggy
Diskoteka Avariya feat. Friske — Malinki
Diskoteka Avariya — Zakolebal ty!
Richard Çeese — Like a Virgin
Diskoteka Avariya — Zlo
Valeriy Leontyev — Moy deltaplan
Nouvelle Vague (Jenya Lyubiç) — Iʼm Just A Simple Russian Girl
Dsçinghis Khan — Moscow
Mixail Boyarskiy — Lanfren-Lanfra
TiK — Sirojine Pirojine
Osvaldo Farres — Quizas Quizas Quizas
Diskoteka Avariya — Suroviy rep
Zventa Sventana — Korovatuşka
Jason Webley — Dance while the sky crashes down
Boris Ştokolov — Jalobno stonet veter osenniy
Harbiy qöşiqlar — La Marseillaise
Puer — Marina Zvezda
The Pretzels — Close to you
Peter Guth & Royal Philharmonic Orçestra — Voices of spring
Peter Guth & Royal Philharmonic Orçestra — Thunder and Lightning Polka
Matn: maqola tarjimasi «Ржевский против Наполеона» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.