Sangharş (tarjimasi: Struggle) — Tanuja Çandra suratga olgan, 1999-yilda çiqqan hind psixologik dahşat va jinoiy triller filmi. Unda Akşay Kumar, Preity Zinta, Aşutoş Rana va Alia Bhatt rol öynagan. Alia Bhatt bu filmda bolalar aktyori sifatida qisqa rolda çiqqan va Zinta qahramonining yoş qiyofasini ijro etgan. Film 1991-yilgi «The Silence of The Lambs» filmiga asoslangan deb aytilgan, ammo Çandra buni rad etib, film Hindistondagi şunga öxşaş, hal etilmagan politsiya işiga asoslanganini aytgan. Film ijobiy baholarga sazovor bölgan. Tanqidçilar Kumar va Zintaning ijrosini, şuningdek, Rananing yovuz qahramon rolini yuqori baholagan.
1Rollarda
Akshay Kumar, Preity Zinta, Ashutosh Rana
2Syujet
Bolalarni öğirlaş va öldiriş ketma-ketligi Mumbay politsiyasini gangitib qöydi va ular işni hal qila olmadi.…
Bolalarni öğirlaş va öldiriş ketma-ketligi Mumbay politsiyasini gangitib qöydi va ular işni hal qila olmadi. Şu sababli ish MDH (CBI) ga topşirildi, u yerda stajyor Reet Oberoy işni oçişga tayinlandi. Tergov davomida dalillar Lajja Şankar Pandeyga olib keldi. U abadiy hayot oliş uçun bolalarni qurbon qilişga işongan diniy fanatik edi. Pandeyning ğalati xatti-harakatlari va Reetning öz azoblari — akasi Jassi terrorçi sifatida uyida politsiya tomonidan otib öldirilganini körgani — uni nohaq ayblangan mahbus, dahiy professor Aman Vermadan yordam söraşga majbur qiladi.
Reet bolalarni öldirayotgan qotilni izlaşda yordam sörab, Amanning qamoq xonasiga boradi. Aman uning rasmiy MDH guvohnomasiga eʼtibor bermaydi. U darhol eʼtiborni Reetning tana harakatlariga, qaltirayotgan qöllariga va bezovta nafas olişiga qaratadi. U Reetni bir qaraşda töğri tavsiflaydi va uning MDH ga vatanparvarlik uçun emas, balki özining içki qörquvlarini yengiş zarurati tufayli kirganini oçib beradi.
Dastlab Aman qöpol va Reetga yordam berişni istamaydi, ammo oxir-oqibat Reet uni köndiradi. Pandey Vazirning yagona farzandini öğirlaganini bilgaç, ish yanada qiyinlaşadi. Bosim, bolalikdagi azoblar va fobiyalar ostida ezilgan Reet mahalliy politsiyaning qarşiligiga duç keladi, qisman Vermaning nostandart usullari tufayli. Birga köproq vaqt ötkazgaç, Aman unga qörquvlarini yengişga yordam beradi va ikkovi bir-biriga oşiq bölib qoladi.
Aman juda aqlli universitet professori edi. U oğir jinoyatda nohaq ayblanib, erkinligidan va ilmiy faoliyatidan mahrum bölgan. Yakkalikda ötkazgan yillari uni qattiqlaştirgan, aççiq nafratli, öta işonçsiz va MDH kabi hokimiyat vakillariga nisbatan şubhali qilib qöygan. Aççiq taşqi körinişiga qaramay, u jinoyat psixologiyasi, inson xulq-atvori va sehrgarlik (okkultizm) haqida deyarli öta insoniy darajadagi çuqur tuşunçaga ega.
Professor Aman Vermaning peşonasidagi qon doği avvalgi öz joniga qasd qiliş urinişidan qolgan, özi öziga otgan öq jarohatidir. Reet Oberoy bilan uçraşişdan oldin professor oğir jinoyatda nohaq ayblangan, ilmiy kareyrasidan mahrum etilgan va yuqori xavfsizlikdagi qamoqqa taşlangan edi. Adolatsizlik va umrbod qamoq hukmining qoronğu haqiqati uni mutlaq umidsizlikka solib, boşiga öq uzib, hayotiga çek qöyişga urinişga majbur qilgan. U öqdan omon qolgan, ammo öq peşonasining örtasida doimiy, qoronği çandiq va botiqlik qoldirgan. Bu közga taşlanadigan belgi uning fojiali ötmişi va parçalangan ruhiyatining doimiy, dahşatli eslatmasi bölib xizmat qiladi.
Aman huquq-tartibot idoralariga nisbatan haddan taşqari kuç işlatgani va ular nazarida qoçoq bölgani uçun, politsiya uni böysundiriş va qayta qölga oliş urinişlarida şafqatsizlarça kaltaklaydi va unga qarşi zarba beradi.
U Reet Oberoyning rasmiy guvohnomasiga dastlab kinoya bilan qarasa-da, uning içki qörquvlarini sezadi. Unga yordam beriş qarori uning dinamik qutuliş yöli bölib xizmat qiladi — u daholigini sönggi marta işlatib, oxirgi qurbonligidan oldin begunoh hayotlarni saqlab qoliş imkoniyatiga ega böladi.
Aman Reetga faqat jismoniy izlarni tahlil qiliş örniga, fanatikning ongiga kirişni örgatadi. U Reetni qotilni yengiş uçun ruhiy çidamlilik töplaş maqsadida özining bolalikdagi azoblari bilan yuzma-yuz kelişga majbur qiladi. Mahalliy hokimiyat xavfli mahbusning qamoqdan noqonuniy çiqarilganini bilgaç, Amanni qölga oliş va Reetni hibsga oliş uçun keng kölamli politsiya ovi boşlanadi.
Politsiya ularni qamalga olganda, Aman töliq itoatsizlikka ötadi. Reetni himoya qiliş va qotilni ovlaşni davom ettiriş uçun u bir neça qurollangan politsiyaçini yengib, ularni kaltaklaydi va özini hamda Reetni qoçişga erişadi.
Bu noqonuniy harakatlardan söng politsiya uning hibsga olinişini buyuradi. Biroq Reet politsiyaçilardan ustun keladi, ACPni tepib qoçadi va Aman bilan birga tergovni yakunlaş uçun töliq itoatsizlikka ötadi.
Diniy afsonalar va xurofotdan foydalanib, Aman oy va quyoş sikllariga asoslanib, okkultizm bilimlaridan qotilning aniq vaqt jadvalini başorat qiliş uçun foydalanadi. Ikkovi mahalliy afsonalar, diniy bayramlar va marosim ramzlaridan foydalanib, Lajja Şankar Pandeyning yaşirin joylarini izlaydi va huquq-tartibot idoralarini çetlab ötib, itoatsizlikka ötadi. Reet MDH protokolini ketma-ket buzadi, Amanni kamerasidan yaşirinça olib çiqadi va uning noqonuniy yordamiga tayanadi. Yakuniy töqnaşuv quyoş tutilişi paytida ruxsatsiz reydda bölib ötadi.
Oxir-oqibat ular Pandeyni topadi. U oxirgi qurbonligini quyoş tutilişi (Soorya Grahan) paytida amalga oşirmoqçi edi, çunki bunga işonib, abadiy hayot olişini kutgan. Aman va Reet bolani qutqarişga muvaffaq böladi, ammo töqnaşuv paytida Aman Pandeyning çaqişlaridan ölimga olib keladigan jarohat oladi, keyin esa uni tayoq bilan sançadi va özi yana ölimga olib keladigan darajada yaralanadi. Sönggi daqiqalarida Aman va Reet öpişadi, şundan söng u uning qöllarida vafot etadi. Reet qahramonlarça kutib olinadi va özida yangi maqsad hissini topadi. Aman missiyadan omon qolgan taqdirda ham, umrbod qamoq yoki qoçoq sifatida ovlaniş hayoti kutayotganini bilardi. Quyoş tutilişi paytida Pandeyni yengiş uçun hayotini berib, u dunyoviy qafaslaridan abadiy qutuladi. U öz şartlari bilan qahramon sifatida öladi va soxta jinoiy hukmi bilan boğliq nomusni butunlay yuvadi.
3Rollarda
Akşay Kumar — professor Aman…
Akşay Kumar — professor Aman Verma
Preity Zinta — MDH xodimi Reet Oberoy
Alia Bhatt — yoş Reet
Aşutoş Rana — Lajja Şankar Pandey
Vişwajeet Pradhan — MDH xodimi, Reetning boşliği
Aman Verma — Amit Şandilya
Rajeş Paraşer — Jassi
Madan Jain — ACP Pavar
Ninad Kamat — katta inspektor Çopra
Yash Tonk — Deepak Kumar (Lajja Şankar tomonidan egallangan)
Arif Zakaria — Qazi Muhammad Aftab (Lajja Şankar tomonidan egallangan)
Nauşad Abbas — kollejda Amanni uriş uçun kelgan politsiyaçi
4Musiqa
Saundtrekni Jatin–Lalit bastalagan, sözlarini Sameer…
Saundtrekni Jatin–Lalit bastalagan, sözlarini Sameer yozgan:
5Qabul qilinişi
The Indian Express gazetasining muxbiri Bella Jaisinghani yozdi: «Bu jinoiy triller pulga arziydi». U…

The Indian Express gazetasining muxbiri Bella Jaisinghani yozdi: «Bu jinoiy triller pulga arziydi». U ijrolarni alohida qayd etdi: «Akşay Kumar va Preity Zinta jinoyatçi va MDH xodimi sifatida taʼsirli ish qilişgan». Hindustan Times gazetasining muxbiri R. Vasudevan ijrolarni taʼkidlab, bu Kumar uçun buriliş nuqtasi bölişi mumkinligini yozdi va Zintani «hamma vaqt qahramonning qöşimçasi bölib qoladigan odatiy bollivud qahramonidan farq qiladigan» rol uçun maqtadi. Rediff.com şarhlovçisi Şarmila Taliculam filmga ijobiy baho berdi, ammo xulosa qildi: «Sangharş kassada yaxşi natija körsatişi ham, körsatmasligi ham mumkin. Agar siz Mahesh Bhatt muxlisi bölsangiz, filmni tomoşa qiliş mumkin deb topişingiz mumkin. Agar bölmasangiz, ötkazib yuboring». India Today tanqidçisi Madhu Jain filmning ijrosini yuqori baholadi: Kumarni «ança ajoyib ijro» uçun, Zintani rolga «aql-zakovat olib kirgani» uçun, Ranani esa ijrosi «xotirada çuqur muhrlanib qolgani» uçun taʼkidladi. Relizi paytida The Tribune gazetasida çop etilgan maqolada Zintaning ijrosi «ajoyib sanʼat» deb taʼriflangan va Sangharş «kuçli film» deb atalgan. Deccan Herald gazetasining muxbiri Muxtor Anjum ijobiy şarh yozib, uning asl bölmasligi mumkinligiga qaramay, «qahramonlarga munosabat birinçi darajali» va «kutilayotgan qörquvning tayyorlanişi ajoyib» ekanini yozdi. U Rananing ijrosini «ajoyib» deb taʼriflab, Çandrani Kumar va Zintadan «eng yaxşisini çiqargani» uçun maqtadi.
2013-yilda Subhaş K. Jha filmni «yetakçi aktrisaga ikkinçi darajali rollarni öynaşga rozi bölgan yulduz aktyorlar» iştirok etgan «kam uçraydigan» filmlardan biri deb taʼrifladi.
6Mukofotlar
Filmfare mukofoti — salbiy rolda eng yaxşi ijro uçun — Aşutoş…
Filmfare mukofoti — salbiy rolda eng yaxşi ijro uçun — Aşutoş Rana
Zee Cine mukofoti — salbiy rolda eng yaxşi ijro uçun — Aşutoş Rana
7Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Sangharsh (1999 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.