«Saturday Night Fever» Bruklinda yaşovçi oddiy yigit Toni Manero haqida. Hafta davomida u kiçik dökonda işlaydi, şanba keçqurunlari esa raqs maydonçasi bilan yaşaydi: uning öziga xos raqs uslubi klub mehmonlari orasida uni maşhur qiladi. Lekin klubdan taşqaridagi hayoti oson emas, va Stephanie ismli qiz bilan tanişganidan keyin hammasi özgaradi.
«Saturday Night Fever»ni rejissyor John Badham suratga oldi, boş rolni John Travolta ijro etdi; rollarda Fran Drescher, Karen Lynn Gorney va boşqalar çiqadi. Musiqasini Barry Gibb yozgan. Film RSO Records studiyasi tomonidan çiqarilgan drama bölib, AQŞda 1977-yil 16-dekabrda prokatga çiqdi. Kartina disko davri ruhini aks ettirdi va Travoltaga jahon şuhratini keltirdi. 2010-yilda AQŞ Kongress kutubxonasi uni Milliy film reyestrida saqlaş uçun tanladi.
1Rollarda
John Travolta, Fran Drescher, Barry Miller
·Ensiklopediyadan
«Saturday Night Fever» — 1977-yilda Paramount Pictures kompaniyasi tomonidan işlab çiqarilgan amerikalik musiqiy badiiy film. Disko davri ruhini özida mujassam etgan bu film hayratlanarli muvaffaqiyatga erişdi. Filmdagi boş rol Jon Travoltaga jahon şuhratini keltirdi.
Kartina «Golden Globe» mukofotiga beşta nominatsiyaga, ikkita «BAFTA» va bitta «Oscar» nominatsiyasiga sazovor böldi. 2010-yilda AQŞ Kongress kutubxonasi bu filmni Milliy film reyestrida saqlaş uçun tanladi.
2Syujet
Film Bruklinda yaşovçi, ön töqqiz yoşli italiyalik amerikalik Toni Manero haqida hikoya qiladi. Kunduzi u…
Film Bruklinda yaşovçi, ön töqqiz yoşli italiyalik amerikalik Toni Manero haqida hikoya qiladi. Kunduzi u kiçik dökonda işlaydi, keçqurunlari esa raqs maydonçasining yulduzi, «2001 Odissey» klubining doimiy mehmoni.
Tonining yaqin döstlari bor: Joi, Dabl-Dji va Gas. Şuningdek, guruhga ularning hammasidan yoş bölsa-da, maşinasi (1964-yil modeli Çevrolet Impala) bor Bobbi Si ham kiradi. U tuşkun kayfiyatda bölib, hammaga Polina ismli qizga uylanmoqçi ekanini aytadi, çunki beparvolik tufayli qiz undan homilador bölib qolgan.
Guruhning norasmiy aʼzosi bölgan Anetta esa Tonига oşiq.
Toni Maneroning kenja singlisi va katta akasi Frenk bor. Frenk ruhoniy unvonini olganidan beri oila faxriga aylangan edi. Biroq u tösatdan bu unvondan voz keçadi, çunki akasiga tan olişiça, bir kuni xoçga mixlangan odamni körib, unda faqat şu odam borligini tuşunib qolgan. Ota-onasining ğamu alamiga qaramay, Frenk oddiy odam hayotini boşlaydi va keyin uyidan ketadi. Ketişdan oldin u «2001 Odissey» klubiga kelib, Tonining raqsini köradi va unga chin dildan hayratlanişini bildiradi. Bobbi Si Frenkka Polinaga uylanişga majbur bölayotganini aytadi va undan maslahat söraydi: Rim papasi unga abort qilişga ruxsat berişi mumkinmi? Frenk buning ehtimoli kam ekanini aytadi, bu esa Bobbini qattiq tuşkunlikka soladi.
Anetta Tonini raqqoslar musobaqasida birga çiqişga taklif qiladi. Toni rozi böladi, lekin oradan biroz vaqt ötgaç, undan voz keçadi: u Stefani Mangano ismli, özidan sal katta, öziga işongan va istehzoli qizni uçratgan böladi. Stefani juda çiroyli va bundan taşqari ajoyib raqsga tuşadi. Dastlabki sovuqqonligi va Tonига nisbatan mensimasligiga qaramay, Stefani oxir-oqibat bir şart qöyib, u bilan birga çiqişga rozi böladi: ularni faqat musobaqa boğlaydi va raqsdan boşqa heç narsa emas.
Anetta u bilan uçraşuv uyuştirişni talab qiladi, lekin bu uçraşuv muvaffaqiyatsiz tugaydi. Verrazzano köprigidan ötayotganda (film davomida doimo körsatiladigan köprik) guruh Annettani qörqitişga qaror qiladi. Toni, Joi va Dabl-Dji uni aldaydi: göyo köprikdan yiqilib ketayotgandek bölişadi, aslida esa ograzhdenie pastiga bir metr sakrab tuşib, uning köz öngidan yaşirinişadi.
Klubda bir neça marta uçraşgandan söng, Stefani Tonидан narsalarini şaharning boşqa qismiga olib borişda yordam berişni söraydi (Bobbi Si Tonига maşinasini beradi va imkoniyatdan foydalanib, keçqurun unga qönğiroq qilişni söraydi, lekin Toni vaʼdasini unutib qöyadi). Ular Stefani bilan borgan uyda uning dösti, aniqki, uzoq yillik yaxşi tanişi bor. Suhbat paytida u bexosdan Stefanini öpadi. Keyinçalik maşinada Toni xafa bölib, bu odam haqida gapirib berişni talab qiladi. Stefani bu şunçaki eski dösti ekanini aytadi, lekin kutilmaganda özini tutolmay yiğlaydi. Toni uni olib ketadi, Verrazzano köprigi yonida maşinani töxtatib, özi haqida gapirib beradi.
Musobaqa keçasi keldi. Oxirgidan oldingi çiqqan Toni va Stefani tomoşabinlar orasida çapak zarbasiga sazovor bölib, oxir-oqibat birinçi örinni olişadi. Ammo oxirgi çiqqan juftlik, Puerto-Rikodan kelgan duet şunçalik yaxşi raqsga tuşadiki, Toni ğalaba ularga bekorga berilganini tuşunadi. Qizning hayratiga qaramay, Toni birinçi örin mukofotini puerto-rikolik juftlikka beradi, çunki u ularni bu mukofotga loyiqroq deb hisoblaydi.
Toni Stefanini klubdan olib çiqib ketadi va hakamlarning adolatsizligidan ğazablanadi: u ularning birinçi örin olişini klubda maşhurligi bilan izohlaydi.
Maşinada Toni Stefanini zörlamoqçi böladi. Qiz uni işontirişga harakat qiladi, u musobaqada ğalaba qozoniş uçungina sevgan odamni öynaganini aytadi. Unga qoçişga muvaffaq böladi va yugurib ketadi.
Toni döstlari bilan musobaqadan qaytib, Verrazzano köprigida töxtaydi. Odatda qörqoq va jim Bobbi Si birdan ograzhdeniyening eng çetidan yurişga qaror qiladi. U döstlarining qörquvidan kuladi, bu safar esa qörquv haqiqiy edi. Toni uni maşinaga qaytib, gaplaşib olişga çaqiradi, lekin Bobbi döstini uni oldin vaqti va eʼtiborisiz qoldirgani uçun ayblaydi. Toni Bobbiga deyarli yetib oladi, lekin u çetga ötib, köprikdan yiqiladi.
Sodir bölganlardan larzaga tuşgan Toni butun tunni şaharda sarson kezadi, ertalab esa Stefaniникiga boradi. U keçirim söraydi, uning yordami va maslahatini söraydi, unga faqat döst bölişini vaʼda qiladi. Keçirim olinadi, final titrlari boşlanadi va tomoşabin tuşunadiki, hammasi endigina boşlanmoqda…
3Voqea joylari
Verrazzano…

Verrazzano köprigi
Phillips Dance Studio
«2001 Odyssey» klubi 1987-yilda «Spectrum» deb nomlandi (va gey-klubga aylandi) hamda 2005-yilda buzib taşlandi. Klub Nyu-York ştati, Bruklin, Bey-Ridj, 64-köça, 802-uyda joylaşgan edi.
Tonining ish joyi prototipi «Six Brothers Hardware and Paints» dökoni bölib, u Bruklin, 5-Avenyu, 7309-manzilda joylaşgan edi. Dökon egalari va boşqaruvçilari Juzeppe Albergo va uning oltita öğli edi. Film çiqqanidan keyin dökon turistlar orasida maşhur bölib qoldi, keyinçalik esa egalari nafaqaga çiqqanligi sababli sotildi.
4Musiqiy jör
Film saundtreki Bee Gees — disko qirollari tomonidan yozilgan va prodyuserlik qilingan bölib, AQŞda 15 marta…

Film saundtreki Bee Gees — disko qirollari tomonidan yozilgan va prodyuserlik qilingan bölib, AQŞda 15 marta platina darajasiga erişdi, 1978-yil yanvaridan iyulgaça Billboard 200 röyxatida yetakçilik qildi va «Grammy» mukofotini «yil albomi» nominatsiyasida qölga kiritdi. Bu saundtrekdan olti qöşiq Billboard Hot 100 röyxatida birinçi örinni egalladi. Robin Gibbning taʼkidlaşiça, bu musiqa tarixidagi eng köp sotilgan saundtrek bölgan.
Qöşiqlar röyxati
«Stayin' Alive» — Bee Gees — 4:45
«How Deep Is Your Love» — Bee Gees — 4:05
«Night Fever» — Bee Gees — 3:33
«More Than a Woman» — Bee Gees — 3:17
«If I Canʼt Have You» — Yvonne Elliman — 3:00
«A Fifth of Beethoven» — Walter Murphy — 3:03
«More Than a Woman» — Tavares — 3:17
«Manhattan Skyline» — David Şire — 4:44
«Calypso Breakdown» — Ralph MacDonald — 7:50
«Night on Disco Mountain» — David Şire — 5:12
«Open Sesame» — Kool & the Gang — 4:01
«Jive Talkin'» — Bee Gees — 3:43
«You Should Be Dancing» — Bee Gees — 4:14
«Boogie Shoes» — KC and the Sunshine Band — 2:17
«Salsation» — David Şire ijrosida — 3:50
«K-Jee» — MFSB — 4:13
«Disco Inferno» — Trammps — 10:51
«Dr. Disco» va «Disco Duck» qöşiqlari, ikkalasi ham Rik Dis ijrosida, filmga kiritilgan, lekin albomga qöşilmagan.
5Kartinaning turli variantlari
Dastlab film R reytingi bilan çiqarilib, 119 daqiqa davom etgan. 1978-yilda yoş tomoşabinlarni jalb qiliş…
Dastlab film R reytingi bilan çiqarilib, 119 daqiqa davom etgan. 1978-yilda yoş tomoşabinlarni jalb qiliş maqsadida PG reytingli va 113 daqiqalik versiya çiqarildi.
1984-yilda «Omon qoliş» nomli sikvel çiqdi, unda boş rolda Jon Travolta, rejissyor sifatida esa Silvestr Stallone iştirok etdi.
Hikoya asosida bir xil nomdagi myuzikl ham sahnalaştirilgan. U 1998 va 2004-yillarda «Vest-End» teatrida, 1999-yilda Brodveyda, 2009-yilda esa Madridda namoyiş etilgan.
6Baholar
«Saturday Night Fever» ijobiy şarhlarga sazovor böldi va köplab kino tanqidçilari tomonidan 1977-yilning eng…
«Saturday Night Fever» ijobiy şarhlarga sazovor böldi va köplab kino tanqidçilari tomonidan 1977-yilning eng yaxşi filmlaridan biri deb hisoblanadi. Rotten Tomatoes saytida filmning reytingi 44 ta şarh asosida 86 % ni taşkil etadi, örtaça baho esa 10 balldan 7,5 ball.
«Saturday Night Fever» maşhur kino tanqidçisi Jin Siskelning sevimli filmi bölgan: u bu lentani kamida 17 marta körgan va hatto auksionda boş qahramonning oq disko kostyumini sotib olgan.
7Parodiyalar va aluziyalar
Film bir qator kinofilmlar va televizion şoular tomonidan parodiya…

Film bir qator kinofilmlar va televizion şoular tomonidan parodiya qilingan.
«Benni Xill şousi»da 1978-yil 26-dekabrda efirga çiqqan «Friday Night Fever» (ingl. — «Juma keçasi isitmasi») nomli parodiya syujetida Benni Xill ijro etgan nafaqadagi keksa odam parik va oq kostyum kiyib, xotinidan yaşirinça diskotekaga boradi, u yerda sekin tempda ijro etilgan Boney M guruhining «Rasputin» qöşiği ostida barçani disko raqsi bilan hayratga soladi, keyin esa yoş qiz (Syu Apton) bilan ketib qoladi.
Amerikaning «Şanba keçasi jonli efirda» telekörsatuvining 1978-yil 25-fevraldagi çiqişida «Samurai Night Fever» (ingl. — «Samuray keçasi isitmasi») nomli parodiyada oilaviy sahnalar va diskoteka raqslari parodiya qilingan. Boş qahramonlar samuraylarga ruju qöygan italiyalik amerikalik Toni (Jon Beluşi) va uning qora tanli ruhoniy akasi Jouidir (O. Dj. Simpson), u qora tanli bölib yaşaşdan çarçagan.
Britaniyalik skeç-şou The Goodiesʼda «Saturday Night Grease» nomli öziga xos parodiya körsatilgan, unda «Saturday Night Fever» va «Grease» filmlaridagi alohida sahnalar va musiqiy raqamlar kulgili tarzda aks ettirilgan.
Diskotekada raqs sahnasi «Aeroplan!» (unda filmning boş qahramoni, oq rasmiy formada harbiy uçuvçi Ted Strayker Jon Travolta obrazidagi kabi barda raqsga tuşib, öziga yoqqan ayol bilan tanişadi) va «Uçinçi ortiqça» filmlarida parodiya qilingan.
Filmning kiriş sahnasi «Madagaskar» multfilmida parodiya qilinadi: zebra Marti Nyu-York köçalarida öşa «Stayin' Alive» qöşiği ostida sayr qiladi va yonidan ötgan qora-oq çiziqli jakket kiygan ayolga qarab qoladi.
Filmga «Glee» teleseriali uçinçi mavsumining 16-qismi bağişlangan bölib, u «Saturday Night Glee-ver» deb nomlangan — unga filmdagi sakkizta musiqiy kompozitsiya kiritilgan va köplab raqamlar asllaridan qisman köçirib olingan.
Filmning rejissyori Jon Bedham özining 1986-yilgi «Qisqa tutaşuv» filmidagi işiga ham işora qilgan: özini tirik his qiluvçi robot Jonni 5 televizorda «Saturday Night Fever» köradi va uy egasasi ayol bilan Travolta qahramoni kabi raqsga tuşadi.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Лихорадка субботнего вечера» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.