Serf 2

Katya — tentak majorka, tuğilgan kunini Sankt-Peterburgda nişonlayotganda Moyka böylab suzib ötayotgan taxtadagi suzuvçilarni suvga itaradi, keyin esa huquqbuzarlik uçun uşlanganida politsiya katerini öğirlaydi, lekin mast holda boşqaruvni yöqotib, töliq tezlikda yozgi kafe joylaşgan sohilga uçib çiqadi va heç kimni öldirmay qoladi.

U federal darajadagi yuqori lavozimli amaldor Tatyana Novikovaning qizi bölib çiqadi. Qizining xatti-harakatidan xabar topgan Tatyana, qonun oldida hamma teng ekanini eʼlon qiladi va oçiq sud jarayonidan söng Katya haqiqiy muddat oladi.

Vayron qilingan kafe mehmonlari orasida Grişa ham böladi. U sönggi ikki yil içida Liza bilan ajraşgan va zarar körayotgan ekotöx-hotelning, sobiq «loyiha» qişloği bazasidagi, menejeri bölgan, majorlarga xos odatlarini namoyon etgan. Biroq uning örniga menejer vazifasini Artyom (Proşka) bajaradi, u hamma işni öz zimmasiga oladi, Grişa esa Dubayda köngil oçadi, garçi u hayotda nimanidir ötkazib yuborayotganini tuşunadi. U yerda unga yangiliklar yetib keladi — Pavel Sergeyeviç qişloqni yopadi, çunki u haşamatli saroyni ijaraga olgan va unda tarixiy mehmonxona oçmoqçi.

Grişa çartar biznes-jetda Rossiyaga qaytadi va u yerda kolonyada muddat ötaşi kerak bölgan mast Katya bilan uçraşadi. U uni telefonga suratga oladi, söng otasini loyihani qayta tiklaşga köndirişga urinadi, lekin qatʼiy eʼtirozga uçraydi. Oxir-oqibat Grişa loyihani özi tiklaydi, buning uçun şantaj yöliga ötadi — Tatyanani Dubaydagi mast qizining videosi bilan qörqitadi, lekin oxirida unga samolyotdan olingan videoni sotadi, çunki Tatyana qizi bilan «hammasi yaxşi» ekanligiga işonadi.

Keyinroq Grişa birinçi loyihaning barça asosiy aktyorlarini yiğadi, ular köpinça arzon teatrlarda işlaydi, va ular bilan birga kolonyada postanovka suratga olişdan qaytayotgan Katyani öğirlaydi.

Uni XIX asr şaroitlariga joylaştirişadi, lekin tez orada taşkilot darajasi nolga teng ekanligi maʼlum böladi — heç qanday ssenariy yöq, aktyorlar nima qilişni bilmaydi, Grişa esa şunçaki improvizatsiya qiladi va hamma narsa uning şaxsiy taşabbusi ekanini aytib qöyadi. Aktyorlar ketib qolişadi.

Katya loyihaning apparat xonasiga deyarli kirib boradi, lekin uni qörqqanidan qaytib kelgan Avdey töxtatadi, bahslardan söng Grişa nihoyat aktyorlarni qolişga köndiradi va yangi improvizatsiya davri boşlanadi — osib öldiriş sahnasini takrorlay olmagani uçun, Katyani yoqib yuboriş taklif etiladi. Yoqiş sahnasi fiasko bilan tugaydi, çunki Katyani deyarli tirik yoqib yuborişadi, Artyom esa Grişani pnevmatikadan uxlatib qöyadi. Bundan oldin Artyom vahima bilan Pavelga qönğiroq qilgan edi.

Ertalab Grişani ğazabga minib kelgan otasi uyğotadi va bölgan voqea uçun uni böğişga urinadi. Janjalni Lev Arnoldoviç töxtatadi, u ilgari Pavel va Anastasiyaga oilaviy psixolog sifatida xizmat qilgan, ularning munosabatlarida inqiroz boşlangan va bu orada genetikaga ham qiziqib qolgan. U birinçi loyihani yakunlaşni taklif etadi, çunki Grişa uning tugaşidan keyin ham töliq tuzalmagani ayon, va loyiha texnik jamoasini yiğadi, ular Katyani «Zoluşka» uslubidagi zaharli psixologik şaroitga joylaştiradi — endi u krepostnoy emas, balki barin Timofeevning aqli past kenja qizi, uni ögay opasi Aglaya Dmitriyevna (Polina) doim masxara qiladi. Töliq manzara uçun Katyaning ögay onasi roliga şoşilinç ravişda Anastasiyaning özini «yollaşadi», çunki uning xarakteri Lev konsepsiyasiga mukammal mos keladi.

Katyani piyoz tozalaşga Lyubaning yoniga yuborişadi. Lyuba bilan «jismoniy jazolar» fonida, ular Katya uçun Lyubaga qöllanilgan, ular örtasida döstona munosabatlar paydo böladi. Grişa esa Levga uning loyiha ğoyasini öğirlaganini aytadi va qurbaqani körsatib «möjiza» taklif etadi, bu bilan syujetga «şahzoda» ğoyasini kiritişga işora qiladi. Artyom va Anton (Aleksey) kastingidan söng Lev Arnoldoviç uning roliga Grişaning özini tasdiqlaydi, u keçqurun baliqçilikdan qaytayotganda unga öz fikrlarini aytadi. «Xizmatkor» roliga esa Artyomni tasdiqlaşadi.

Köp ötmay qişloqqa Aglayaning «kuyovi» — yoş, öjar va erkalangan graf Grigoriy Pavloviç Dostoyevskiy keladi.

Anastasiya Katyani qörqitadi: agar u Grişaning kelişi şarafiga berilgan keçki ovqatda bir oğiz söz aytsa, uni tiltillatib qirib taşlaydi, yalanğoç holda qişloq böylab haydaydi va daryoga çöktiradi. Katya zörğa ötirib keçki ovqatni tugatadi, bu yerda Anastasiya va Aglaya uni doimo masxara qilib, kamsitadi, hatto paşşa bilan ovqatlantirmoqçi bölişadi. Oxirida u şörvani Anastasiyaning ustiga tökib, çiqib ketadi. Keyinroq Anastasiya Katyani yetaklab olib çiqadi va katta qayçi bilan tiltillatmoqçi böladi. Grişa jazo sahnasini töxtatadi va bahona qilib hovlini begona kişilardan tozalab, Katya bilan gaplaşmoqçi böladi, lekin u çökib ölişga ketayotganini aytadi. Grişa uni bu ahmoqona fikridan qaytarişga urinadi va şu bilan birga ataylab XIX asr murakkab va qimmat libosini yeçişga harakat qiladi.

Şu paytda Pavel Sergeyeviç telefon orqali Katyaning haqiqiy onasi qizining yöqolişi haqida bong kötarganini bilib oladi va butun jamoa qişloqni zudlik bilan tark etişi kerak. Lev darhol dekoratsiyalarni Pavelning saroyiga köçirişni taklif etadi.

Şu orada Katyani çökmaslikka köndirgan Grişa uni qişloqqa qaytaradi va u bilan birga saroydagi balga qoçişni taklif etadi. Katya narsalarini yiğadi va hamma narsa tayyor bölganda, tösatdan Lyubadan söraydi, agar u qoçsa nima böladi. Lyuba ölimga hukm qilinişini bilgaç, Katya unga narsalarini yiğişni buyuradi. Grişa va Lyuba bilan birga u tunda qişloqdan qoçib ketadi. Grişa vaqtida Katyani uxlatib qöyadi — uning şampanini kuçli uyqu dorisi bilan aralaştirib qöyadi.

Ayni paytda aravani qişloqdan saroyga taşiş bilan bir vaqtda, saroyning özida Anastasiya va Lev rahbarligida şoşilinç ravişda davrga mos dekoratsiyalar, XXI asr bezaklarini yaşiradigan elementlar tayyorlanadi, yangi apparat xonasi oçiladi va yangi yaşirin kameralar örnatiladi. Pavel Sergeyeviç qişloqda qoladi va qurollangan qöriqçi bilan kelgan Tatyanani kutib oladi.

Katya saroyda huşiga keladi va uni vannada yuvayotgan Lyubadan Grişa uni balga taklif qilayotganini bilib oladi. Mahalliy liboslarni yoqtirmagan Katya tikuv buyumlari va qayçi olib kelişni söraydi va Lyuba bilan birga yangi libos tikadi. Grişa kamera orqali sahnani kuzatadi va Levga biror ğoya taklif qilmoqçi böladi, lekin şu paytda saroyning apparat xonasida Katyaning onasi paydo böladi. Pavel Sergeyeviç Tatyana Vasilyevnani işontirişga urinadi, Katyaga haqiqatan yordam kerakligini va ularning hammasi unga faqat yaxşilik tilaşini aytadi. U ularga muammo bilan tahdid qiladi, lekin ketayotganda huşidan ketib yiqiladi — uni Artyom otib yiqitgan. Hamma Tatyana bilan nima qilişni hal qilayotgan paytda Grişa ğoyani amalga oşirişga jönaydi. U major kabi harakat qila boşlaydi va Katyani «aks ettiriş» orqali körsatadi. Lev bu holatdan unçalik mamnun emas, bu esa ziddiyatga olib keladi. Grişa ssenariyni töliq bajarmaganini aytib, hamma narsani hurmatsizlik bilan qilib amalga oşirişga ketadi. U hamani hayratga solib, balda uning otasi bölişini eʼlon qiladi. «Ota» roliga şoşilinç ravişda Pavelni tasdiqlaşadi, Pavel va Anastasiya örtasidagi janjaldan ğazablangan Lev esa ularni içki hovliga olib çiqadi va qiliçbozlikka majbur qiladi. Janjal Nastya Pavelning köziga tasodifan şikast yetkazişi bilan tugaydi.

Şu orada Katya raqs, odob va frantsuz tilidan qattiq öqitiladi. Bularning hammasini Lev tomonidan vinoxonaga qamab qöyilgan Tatyana Vasilyevna kuzatuv monitori orqali köradi.

Bal boşlanadi. Grişa Katyani zalga olib kiradi va «ota» bilan uçraşişdan oldin unga işonç bağişlaydi. Zalga közi şikastlangan, közga boğlam taqqan «Imperator sudining oliy sudyasi, adliya vaziri graf Pavel Sergeyeviç Dostoyevskiy» kiradi. Taqdimot sahnasidan söng u qatnaşçilarga «sudda körib çiqqan ishi»ni gapirib beradi — bir qiz gusarlar bilan köp vino içib, töpni öğirlab, kulbaga öq uzgan, va kulbada tasodifan heç kim halok bölmagan, qiz uçun esa saroy xonimi şafoat söragan, garçi qonunga köra qiz qamalişi kerak edi. U birdan Katyadan qanday qiliş kerakligini söraydi, lekin u qizni oqlaş kerakligini javob beradi. Grişa raqs çoğida unga özi ham şunday javob bergan bölardi deydi. Ammo şu payt Katya raqsni töxtatib, Pavelni «oq raqs»ga taklif qiladi va jarayonda qiz tuzalganini qanday biliş mumkinligini söraydi, oxirida özi, heç qanday yöl yöq deb javob beradi, şundan söng uni Grişaga olib boradilar, u bilan raqsni davom ettiradi, tösatdan avjiga çiqib, ular deyarli öpayişadi…

Şu payt balzalga gusar bölib Artyom kirib keladi va frantsuzlar saroyga bostirib kirmoqçi ekanini eʼlon qiladi, şundan söng saroy derazalari ostida jang taqlidi boşlanadi. Lev bu syujet burilişini «bolalar matinesi» deb hisoblaydi.

Ertalab Katyaning oilasi saroyga keladi. Barin ular frantsuzlar egallagan mulkdan zörğa qoçganini tuşuntiradi. Katya Aglaya qayerda deb söraydi, lekin Anastasiya darhol yiğlay boşlaydi.

Şu orada Polina «öldirilgani» uçun norozi, bunga Anton ham qöşiladi, uni pul yetişmasligi sababli rol­dan olib taşlaşgan edi.

Katya va Anastasiya örtasida yaraşuv böladi, buni Tatyana kuzatadi. U Katyani apparat xonasiga olib kelişni söraydi va jarayonga xalaqit bermasligini vaʼda qiladi.

Saroy dekoratsiyalari özgaradi — endi saroy xonalarida va unga tutaş hududda gospital joylaştiriladi, hamma yerda rahm-şafqat opalari yuradi. Katya Lyubaning taşabbusi bilan lazaretga boradi va yaralangan askarlarga «kelajakni körayotganini» aytib, Napoleon albatta mağlub bölişini işontiradi.

Biroz vaqt ötgaç, Grişa «sevgi uçun qahramonlik» hikoyasini, birinçi loyihada bölgani kabi, «Vatan uçun qahramonlik»ka aylantirişni taklif etadi. Lev bu holatdan jahli çiqib, ssenariyçi bilan birga çiqib ketadi va Grişani rejaning bu qismini özi hal qilişga qoldiradi. Grişa Katyadan agar u Napoleon qöliga tuşganida nima qilgan bölardi, deb söraydi. U unga Rossiyani egallaşda yordam bergan bölardi, deb javob beradi. Tatyana tuşuntiradi, Katya frankofil va Grişaning ğoyasi albatta muvaffaqiyatsiz böladi. Köp ötmay keng kölamli jang boşlanadi (aniqroği, uning qayta tiklanişi), jang davomida Grişa va Katya saroydan qoçişadi, saroy aholisi esa ölimgaça turişga tayyorlanadi, lekin örmonda ularni frantsuzlar uşlab qolişadi. Grişa Katyaning taslim böliş iltimosiga qaramay «jang qilişda» qoladi. Katya qoçadi, lekin bilmasdan jangning qalin joyiga çiqib qoladi. Behuda yugurişlardan söng uni yaralangan gusar otliq holda kötarib oladi — bu rolni Artyom ijro etadi. U frantsuz qarorgohiga yetkazib qöyişni söragan Katyani tuşiradi, lekin u uzoqlaşişi bilan yaqin atrofda yuz bergan portlaş gusarni «öldiradi» va Katyani huşidan ketkazadi.

U allaqaçon frantsuzlarni köradi, şu paytda unga tirik Grişa yetib keladi va qölini uzatadi. U turişdan oldin Grişa «yaralanadi» va Katyaning qölida «öladi», ayta turib, hamma narsa uning qölida ekanini aytadi. Qayğudan böşaşgan Katyani frantsuzlar örab olib, töğridan-töğri Napoleonning oldiga olib borişadi.

Tatyana Vasilyevna Katyaning frankofilligi tufayli loyiha tezda buzilib ketişidan juda ğazablanadi va çiqib ketmoqçi böladi, lekin apparat xonasiga qaytib kelgan Grişa uni qolişga köndiradi.

Napoleon qarorgohida u tirik Aglayani köradi — u frantsuzlar bilan quvnoq gaplaşib, Katyani «rus ahmoq qizi» deb ataydi va tanişligini inkor etadi. Katyani Napoleon çodiriga olib borişadi, u yerda Napoleonni öynayotgan aktyor matnni yodlamagani uçun Katya bilan «Parijdagi Notr-Dam» mюziklidan iqtiboslar bilan gaplaşadi (vaziyatni Katyaning frantsuz tilini yomon bilişi saqlab qoladi). Bir muddat kutib, Katya özini töplab, Grişadan olgan töpponçasini çiqaradi va hammaning hayratiga, Napoleonni otişga behuda urinadi. Ammo töpponça öqlanmagan edi, şuning uçun u tasodifiy askardan miltiq qölga kiritib, qoçayotgan «Napoleon»ni dumba sohasidan yarador qiladi. U birdan baqirib, rus tilida sökina boşlaydi va Katyani ahmoqlikka soladi. Apparat xonasida hamma Grişaning rejasi töliq amalga oşgani va Katya tuzalgani uçun xursand böladi.

«Imperator» çodiridan çiqqan Katya, «frantsuz armiyasi zobitlari» töldirgan maydonçaga avval reanimobil «Tez yordam» va undan keyin Grişaning jipi kirib kelayotganini hayrat bilan kuzatadi. Tatyana qizining özini qurbon qilişga tayyor ekanidan hayratda. Keyin barça asosiy aktyorlar paydo böladi va tuzalganidan xursand bölişadi. Grişa butun bu ulkan postanovka Katya uçun taşkil etilganini eʼlon qiladi.

Anton va Polina bir-birlari bilan çodirda yolğiz qolişga qaror qilişadi. Pavel va Anastasiya ota-ona böliş haqida gaplaşa boşlaşadi.

Biroz vaqt ötgaç, Tatyana va Lev Sankt-Peterburgda uçraşuv ötkazişadi va loyihani davlat darajasiga çiqariş istiqbollarini muhokama qilişadi.