Не — bu yerda tarjima qilinadigan matn yöq. Quyidagi tarjima qilinadi.
Kholop — Rossiyada 2019-yilda suratga olingan komediya filmi, rejissyori Klim Şipenko. Kartina «Kholop» kinoseriyasining birinçi qismi hisoblanadi. Asosiy rollarni Miloş Bikoviç, Aleksandra Bortiç, Aleksandr Samoylenko, Ivan Oxlobistin va Mariya Mironova ijro etadi. Asosiy qahramon Grişa — haddan taşqari erkalangan, jazosiz qolişga odatlangan boy oilaning öğli. Grişa maşinasi bilan uni uşlaşga urinayotgan politsiyaçini urib yuborgandan keyin, uning otasi öğlini tarbiyalaşga qaror qiladi va zamonaviy vositalar yordamida uni XIX asrga — krepostnoy Rossiyadagi kholop roliga yuboradi. Grişaga boy ota-onaning öğlidan oddiy inson bölib çiqiş uçun yöl bosib ötiş nasib etadi.
Kholop filmining ğoyasi ssenariy mualliflari Darya Gratseviç va Anton Morozenkoga «Internlar» serialining bir qismini suratga oliş paytida paydo bölgan. 2011-yilda yaratuvçilar «Kholop»ni köproq serial sifatida tasavvur qilgan, lekin ular hikoyaning boşlanişini yozib qöygan. Filmni jiddiy işlab çiqişga 2016-yilga kelibgina kirişilgan, çunki bundan avval prodyuserlarning yaratuvçilar taqdim etgan arizaga qiziqişi bölmagan. Ğoya jamiyatdagi dolzarb kayfiyatga mos kelgan, çunki 2016-yilda majoralarning «oddiy odamlar»ning hayotini mensimay izoh bergan janjalli videolari maşhur bölgan. Rejissyor Klim Şipenko «Kholop»ni «Trumanning şousi» va «Ivan Vasilyeviç kasbini özgartiradi» filmlarining qorişmasi deb atagan. Suratga oliş Pskov viloyatida, Puşkinskiye gory qişloği yaqinida bölib ötgan. Surat guruhi «Batalʼon» filmi uçun qurilgan inşootlar sonini taxminan ikki barobar oşirgan, jumladan, qahramonlarni kuzatiş uçun foydalanilgan maşhur tegirmonni ham qurgan.
Rossiyada film 2019-yil 26-dekabrda «Sentral Partnerşi» kompaniyasi tomonidan keng prokatga çiqarilgan. «Kholop» filmi jurnalistlardan umuman ijobiy baholar olgan. Prokatda «Kholop» 3,044 mlrd rubl yiğib, Rossiyaning eng kassa filmlari orasida uçinçi örinni egallagan. Kartinaning muvaffaqiyati davomlar — «Kholop 2» (2024) va «Kholop 3» (2026) — hamda bir neçta remeyklar yaratilişiga olib kelgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Miloš Biković, Aleksandra Bortich, Ivan Okhlobystin
Ivan OkhlobystinaktyorASAleksandr SamoylenkoaktyorMMMaria MironovaaktyorOKOleg KomarovaktyorIBIvan Burlyayevkompozitor3Syujet
Grişa (Miloş Bikoviç) — yirik biznesmen Pavelning (Aleksandr Samoylenko) öğli, erkalangan va pimpiloq majora,…
Grişa (Miloş Bikoviç) — yirik biznesmen Pavelning (Aleksandr Samoylenko) öğli, erkalangan va pimpiloq majora, deyarli butun vaqtini tungi klublarda ötkazadi, ayollarga isteʼmol nuqtai nazaridan munosabatda böladi va töliq jazosizlikka odatlangan. Grişa uni uşlaşga urinayotgan politsiyaçini maşinasi bilan urib yuborgandan keyin, Pavel öğli otasi uni har qanday jinoyatdan «oqlab» olişiga işonç hosil qilib yaşayotganini anglaydi. Pavel öğliga taʼsir qiliş yölini topiş uçun umidsizlikda izlanadi. Teleprodyuser Anastasiya (Mariya Mironova), u bilan Pavel «döstlik + seks» tarzidagi munosabatda, unga özining sobiq eri, ekstsentrik psixolog Lyovaga (Ivan Oxlobistin) murojaat qilişni taklif qiladi, uning öziga xos usullari deyarli har doim ijobiy natija beradi.
Köp ötmay Grişaning maşinasini evakuator olib ketadi, u esa uning ortidan yugurib, huşini yöqotadi. Huşiga kelganida u 1860-yil yozidagi Rossiya imperiyasi mulkining qişloğida, krepostnoylik bekor qilinişiga olti oy qolganda, otxonada böladi. Avvaliga Grişa bu hazil deb öylaydi, lekin keyin u haqiqatan ham hozirdan boşlab huquqsiz krepostnoy, zodagonning otxona xizmatkori ekanini tuşunadi, u bundan taşqari otlardan qörqqanligi sababli öz vazifalarini bajara olmaydi. Qoçişga urinib, Grişa qatl maydoniga tuşib qoladi va dordan uni faqat zodagonning qizi Aglaya (Olga Dibtseva) paydo bölişi qutqaradi, uning ismi kuni uçun oğa (Oleg Komarov) qoçoqni keçiradi.
Aslida XIX asr qişloğining hammasi Anastasiya va psixologning Grişaning otasi pulига uyuştirilgan sahnalaştiriş bölib çiqadi. Loyihaning maqsadi Grişaning atrofdagi dunyo va öz-özi haqidagi qaraşini butunlay özgartiriş bölib, buning uçun jamoa uning har bir qadamini kuzatib boradi. Loyihani tez-tez uçraydigan xatolar — dekorlardagi anaxronizmlar, «zodagonlar» va «dehqonlar» nutqidagi neologizmlar qutqaradi, sababi Grişada Rossiya tarixi böyiça deyarli heç qanday asosiy bilim yöq.
Ssenariy muallifining rejasiga köra, Grişa bilan Aglaya örtasida roman boşlanişi kerak, bu esa «holop»ning «qizça» bilan birga qoçişi va hayotiy qaraşlarning töliq qayta körib çiqilişiga aylanişi kerak edi, lekin Grişaning sinizmi unga qizça uçun qari va yoqtirmaydigan zodagonga turmuşga çiqiş qançalik fojia bölişi mumkinligini anglaşga imkon bermaydi. Pavel öğli boşqa davr muhitida ham özgarmaganiga işonç hosil qilib, ğazabda loyihani deyarli yopmoqçi böladi. Lekin Grişa tasodifan qişloq qizi Liza (Aleksandra Bortiç) otdan muvaffaqiyatsiz sakrab tuşganda, zamonaviy içki kiyim kiyib yurganini payqaydi (Liza — aktrisa emas, balki loyihada iştirok etayotgan veterinar) va buni jamoat oldida tekşirmoqçi böladi. Atrofdagilarning reaksiyasini körib, Grişa hayotida birinçi marta özi haqorat qilgan odamning oldiga keçirim söraş uçun qaytadi. Hayron qolgan Pavel loyihani davom ettirişga rozi böladi.
Grişa samimiy ravişda Lizaga boğlanib qoladi. Psixolog Lizaga ssenariyni özgartirib, Grişa uçun özi «romantik çiziq» bölişni taklif qiladi. Liza uçun Grişa yoqimsiz, lekin u unga yordam beriş uçun rozi böladi. Şu bilan birga Grişa hayotga va özi haqidagi qaraşlarini asta-sekin özgartiradi, özining taniş illatlari «zodagon öğli» Aleksey Dmitriyeviçda — haqiqiy hayotda Lizaning özbilarmonligi yuqori bölgan yigiti Antonda (Kirill Nagiyev) gavdalanganini kuzatadi.
«Asosiy rol»ni yöqotganidan xafa bölgan Polina Antonni işontiradi, Liza Grişani ongli ravişda undan tortib olgan, holbuki haqiqatda Liza ham Grişaga nisbatan simpatiya his qila boşlagan. Ikki xafa bölgan aktyor tez orada umumiy tilni topadi; tasodifan kuzatilgan «aka-singil» örtasidagi «insest» sahnasi nafaqat Lizani, balki Grişani ham hayratga soladi, Lev Arnoldoviç ğazabda «Aglaya» va «Aleksey»ni rollardan çetlatadi. Qasos oliş uçun Polina «Andrey Malaxov. Töğri efir» şousida loyiha haqida oçiqçasiga gapirib beradi, u yerda «yigitni qiynaşayotgan» böladi, natijada jinoyat ishi qözğatiladi va qidiruv eʼlon qilinadi.
Polina tergovga boş ştabning joylaşgan joyini aniqlaşga yordam beradi. Maydonga maxsus qöşin bostirib kirişiga bir neça soat qoldi. Anastasiya Grişani özining odatiy voqeligiga qaytariş «çiqariş» rejasini tezda tuzişni boşlaydi, Lev esa Grişaga favqulodda katarsisni taʼminlaş yölini topiş uçun miya hujumi ötkazadi. Hal qiluvçi bosqiç uçun tezkorlik bilan yangi ssenariy yoziladi — mongol-tatarlarning bosqini. XIX asrdagi Oltin Örda Grişani sira ham hayratga solmaydi, holbuki tatar-mongol böyinturuği 1480-yilda tugagan edi. Hal qiluvçi harakat vaqti kelganda — ordaçilarga Lizani «xon»ning (Azamat Musagaliyev) köngil oçişi uçun olib ketişga yöl qöymaslik — u taslim böladi va öz otxonasiga qoçib ketadi. Lekin bir neça daqiqadan keyin Grişa baribir jasorat töplaydi, otni egarlaydi va Lizani qutqarib, u bilan qişloqdan çiqib ketadi. Yetib kelgan politsiyani tarixiy töy filmini suratga oliş bilan işontiriş mumkin böladi. Örmon çetida Grişa va Liza kutilmaganda zamonaviy benzin quyiş şoxobçasi hududiga çiqib qoladi. Grişa voqeani tuşunişga urinadi, lekin qoçoqlarni quvib yetgan navbatçi snayper uni uyqu dorisi bilan uxlatib qöyadi.
Uyğongaç, Grişaga xabar beriladiki, göyo u maşina ostida qolib, uç oy komada yotgan, qişloq va ötmişga tuşiş umuman bölmagan. Grişaning xarakterida ijobiy özgarişlar saqlanib qoladi, lekin Lizaning voqelikka aloqasi yöqligini anglab, u tuşkunlikka tuşadi. Klubda tasodifan Grişaga duç kelgan va uning holatini baholagan Polina va Anton unga loyiha haqidagi haqiqatni va Liza bilan muhabbatning haqiqiy bölganini aytişga qaror qiladi. Lizani topib, Grişa u bilan qoladi. Pavel nihoyat işlab çiqaruvçi Anastasiyaga uylanişga qaror qiladi; ularning töyiga Grişa Liza bilan birga keladi va otasiga samimiy aytadi: «Hammasi uçun rahmat!»
Filmning sönggi sahnasida «qişloqqa» yana bir «ötmişga tuşib qolgan» majorani kişanlarda olib kelib, dorga tortişadi. Loyiha jamoasi tarkibida endi Grişa ham işlaydi.
4Yaratilişi
Asosiy suratga oliş 2018-yil avgustida Moskvada va Rossiyaning Pskov viloyati, Puşkinskiye gory şahar…
Asosiy suratga oliş 2018-yil avgustida Moskvada va Rossiyaning Pskov viloyati, Puşkinskiye gory şahar tipidagi posyolkasida boşlandi. Kartina uçun Pskov viloyatida, u yerda allaqaçon kiçik qişloq qurilgan joy tanlandi. Surat guruhi şu asosda film uçun katta qişloqni qurib bölgan. Suratga oliş uçun barça uylar turli joylardan olib kelingan haqiqiy eski binolarning bölaklaridan qurildi. Maksimal autentiklikka erişiş uçun qişloq yonida hatto vaqtinçalik qabriston va suv tegirmoni ham yasaldi. Massovkaga soqolli erkaklar va slavyan turidagi, katta labsiz, tatuaj va nарощенniy tirnoqsiz tabiiy gözallikka ega ayollar tanlandi. Suratga olişga mahalliy aholi faol jalb etildi. Filmda Pskovning «Skaz» ansambli ham iştirok etdi — ular «Lambada», «Kamarinskaya» va «Svetit mesyats»ni ijro etişdi. Asosiy rol ijroçisi Miloş Bikoviçning chang, otlar, ösimliklar va ziğir kiyimlarga allergiyasi bor edi. Butun ish davomida u dorilar içişga majbur böldi, bu dorilarni u rejissyor bilan bölişardi.
Aktyorlar uçun eng murakkab sahna kölda çömiliş böldi. Suratga oliş sentyabrga töğri keldi va aktyorlarga butun tun muzdek suvda suziş töğri keldi.
5Premyera
Film birinçi marta Londonda bölib ötgan 4-Rossiya kinosi haftaligida namoyiş etildi. Premyera britaniyalik…
Film birinçi marta Londonda bölib ötgan 4-Rossiya kinosi haftaligida namoyiş etildi. Premyera britaniyalik «Odeon Luxe Leicester Square» kinoteatrida, 800 tomoşabinga möljallangan katta zalda bölib ötdi.
Film 2019-yil 26-dekabrda Rossiyada keng prokatga çiqdi. Filmning telekörsatuvga premyerasi 2020-yil 4-noyabrda «Rossiya-1» telekanalida bölib ötdi.
6Kassa yiğimlari
Film 2019-yil 26-dekabrda prokatga çiqqaç, 2020-yil 4-yanvarga kelib kassa yiğimlari böyiça bir milliard…
Film 2019-yil 26-dekabrda prokatga çiqqaç, 2020-yil 4-yanvarga kelib kassa yiğimlari böyiça bir milliard rublь çegarasidan ötdi va bunga erişgan 13-chi rossiyalik film böldi. 10-yanvarda kassa yiğimlari böyiça film ikki milliard rublь çegarasidan ötdi va bunga erişgan 3-chi rossiyalik film böldi. Şuningdek, film 2020-yil 3-yanvarda Rossiya prokatida kunlik kassa böyiça mutlaq rekord örnatdi va 217,6 mln rublь işladi. Mutanosib reklama kampaniyasiga qaramay, «Kholop» bir vaqtda prokatga çiqqan ikkita film — «Bosqin» va «Qutqaruv ittifoqi»dan köproq yiğdi. 2020-yil 12-yanvarda kassa yiğimlari böyiça «Kholop» «T-34»dan özib ketdi va «Yuqoriga harakat»dan keyin Rossiyaning eng kassa filmi ikkinçi örinni egalladi. 2020-yil 20-yanvar holatiga köra, film xorijiy prokatda 1 mln dollardan ortiq yiğdi. 2020-yil 3-fevralda «Kholop» prokatda 3,044 mlrd rublь yiğdi va şu tariqa Rossiya va MDH kinoteatrlarida namoyiş etilgan eng kassa rossiyalik film böldi; rekordni 2023-yil 10-yanvarda «Çeburaşka» filmi yangiladi.
7Tanqidiy qabul
Turli internet naşrlari — Meduza (Anton Dolin), «Vokrug TV» (Anna Yentyakova), Weburg (Kirill Ilyukhin),…
Turli internet naşrlari — Meduza (Anton Dolin), «Vokrug TV» (Anna Yentyakova), Weburg (Kirill Ilyukhin), şuningdek «Ogonyok» jurnali (Andrey Arxangelskiy) tanqidçilari filmni ijobiy baholadi.
«Kritikanstvo» saytida film 18 ta şarh asosida 100 balldan 65 ball töpladi. «Kino sanʼati» jurnalidan Yegor Belikov şunday yozadi: «„Kholop“da Gaydaevning gran-buffonadasi yetişmaydi. Bu juda ratsional film bölib, unda har bir ssenariy kamçiligi kiriş maʼlumotlari sifatida qabul qilingan içki taxminlar bilan oqlanadi».
Nikita Mixalkov filmni maqtagan:
Klim Şipenkoning sözlariga köra, uning komediyasi — «„Ivan Vasilyeviç kasbini özgartiradi“ „Trumanning şousi“ bilan uçraşgani, Serdjo Leone uslubidagi vesternlar ruhida suratga olingani».
«Film.ru» portalining kino tanqidçisi Vladislav Şuravin 10 balldan 7 ball qöydi. Şarhlovçi şuningdek, filmning boşqa filmlar, xususan «Matn» bilan öxşaşligini ham qayd etadi. Şuravinning taʼkidlaşiça, sönggi yillardagi yangi yil kinofilmlari orasida «Kholop» eng «kompromissli variant»dir.
Axborot portali InterMedia kinoşarhlovçisi Denis Stupnikov filmga 10 balldan 7 ball qöydi. Tanqidçi rejissyorning «ustara qirrasida muvozanatlaş, lekin çegarani oşirmaslik» qobiliyatini, şuningdek, «Klim Şipenko böş hazillardan suiisteʼmol qilmaslikka harakat qiladi, şuning uçun hatto sodda hazillar ham juda çuqur tagmazmunga ega» ekanini taʼkidlaydi.
Köngiloçar «Kanobu» saytining şarhlovçisi Yuliya Troitskaya filmni neytral baholagan va öxşaş syujetlar allaqaçon uçraşini taʼkidlagan («Çegara», «Biz kelajakdanmiz»). Biroq tanqidçi fikriça, eng öxşaş syujet «Orqaga SSSRga» kinokartinasi bilan, faqat «Kholop» «tört soatlik qismlardan iborat emas, garçi qahramonlar bir xil andozada oçilsa va bir xil finalga kelsa ham». Yuliya şuningdek ikkinçi darajali qahramonlar çiziği rivojlantirilmaganidan norozi bölgan, şuning uçun «agar ularni hikoyadan öçirib taşlasak — heç narsa özgarmaydi». Troitskaya ijobiy jihatlar sifatida saundtrekni va kartinaning «mehribonligini» qayd etgan.
Salbiy bahoni Time Out rus versiyasi saytining «kino» bölimi tanqidçisi Vera Alyonuşkina bergan. Yoş toifasining bir oz nomuvofiqligi va zöravonlik sahnalarining ortiqça köpligini qayd etib, u filmga beş balldan ikki ball qöygan. V. Alyonuşkinaning fikriça, film «içdim/kördim/oliviyeni yeyişga ketdim» kategoriyasidagi heç narsaga daʼvo qilmaydigan komediyalar qatoriga kiritilişi mumkin edi, agar bitta «lekin» bölmaganida: unga kartina konsepsiyasiga singdirilgan, uning fikriça, «zöravonlikning şifobaxşligi» — jismoniy va psixologik — asosiy ğoya, «qamçiga madh» qattiq taʼsir qildi. Ayniqsa, jazolanuvçining jazolovçiga aylanişi, itoatkorlik uçun mukofot sifatida körinadigan yakuniy transformatsiya.
8Sikvellar
2022-yil avgust oyida «Kholop 2» filmini suratga oliş boşlandi. Filmning işlab çiqarişida birinçi filmning…
2022-yil avgust oyida «Kholop 2» filmini suratga oliş boşlandi. Filmning işlab çiqarişida birinçi filmning deyarli butun asosiy aktyorlar tarkibi va ijodiy guruhi iştirok etgan. Kartina kinoprokatga 2024-yil 1-yanvarda çiqqan.
9Remeykler
Kartinaning remeyklari yettita davlatda çiqadi: «Sentral Partnerşi» kompaniyasi töliq metrajli formatda…
Kartinaning remeyklari yettita davlatda çiqadi: «Sentral Partnerşi» kompaniyasi töliq metrajli formatda filmning moslaşuvlarini suratga oliş huquqlarini Sony Pictures (Meksika, Hindiston, Janubiy Koreya, Yaponiya va Ispaniyada remeyk suratga oladi), polyak «Monolith Films» kompaniyasi va fransuz SND kompaniyasiga sotgan.
2023-yilda Mongoliyada birinçi remeyk — «Kholop. Bir kuni Mongoliyada» filmi çiqdi.
Ikkinçi remeyk Fransiyadan — «Parijdan Kholop» (Le Larbin, 2024).
Uçinçi remeyk, turk tilida, «Kholop: Ajoyib asr» nomi bilan 2025-yil 23-yanvarda keng prokatga çiqdi.
Törtinçi remeyk Qozoğistondan — «Malay» filmi 2025-yil 13-martda keng prokatga çiqdi.
Matn: maqola tarjimasi «Холоп (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.