Shahid

Rajkummar Rao — Şahid Azmi

Mohammed Zeeşan Ayyub — Arif Azmi

Tigmanşu Dhulia — Maqbul Memon

Kay Kay Menon — Ğulom Navi Var

Prabal Panjabi — Umar Şeyx

Prabhleen Sandhu — Maryam

Vivek Ghamande — Faxim Ansari

Baljinder Kaur — Ammi

Shalini Vatsa — prokuror Tambe

Akaş Sinha — Ramanatxan

Vipin Şarma — prokuror Mor

Mehta Wall Street Journal gazetasining muxbiri Priyanka Pereiraga bergan intervyusida baʼzi filmlari, masalan, «Woodstock Villa» (2007) va «Raakh» (2010), kassada muvaffaqiyatsiz bölgani sababli tanaffusga muhtoj ekanini aytgan. 2010-yil 11-fevralda advokat Şahid Azmi Mumbaydagi ofisida 32 yoşida gullab öldirildi. U 2006-yilgi Mumbay poyezd portlaşlari va 2006-yilgi Malegaon portlaşlari böyiça ayblanuvçilarni himoya qilgan, 2008-yilgi Mumbay hujumlari işida Faxim Ansariyni himoya qilayotganda öldirilgan. Azmi 1992–1993-yillardagi Mumbay jamoaviy tartibsizliklari paytida hibsga olingan, keyinroq huquqşunoslikni örganib, soxta ayblovlar bilan hibsga olingan odamlarni himoya qila boşlagan. Advokat yetti yillik faoliyati davomida 17 ta oqlov qarorига erişgan. Mehta Azmining öldirilgani haqida eşitgaç, uning hayoti haqidagi hikoya «ijodiy inqirozdan» çiqarişi mumkinligini his qilganini aytgan. U Azmining «oddiy hayot, lekin töğri deb bilgan işini qilişga bölgan ğayrioddiy eʼtiqod bilan» yaşaganini va uning hikoyasi «aytilişi kerakligini» his qilgan. Mehta Azmi öldirilganidan deyarli uç oy ötgaç tadqiqotini boşlagan. Keyinçalik u ssenariy muallifi Sameer Gautam Singh bilan uçraşgan, Singh unga ssenariy taklif qilgan. Mehta bu ssenariy bilan film suratga ololmasligini aytib, Singhdan u bilan birga boşqa ssenariy yozişni xohlaydimi, deb söragan. Singh rozi bölgan, Mehta esa uni öğli Jai Mehta bilan birga Azmining tuğilgan şahriga, oilasi bilan uçraşişga yuborgan. Ular ikki oy davomida oila aʼzolari va döstlari bilan suhbatlaşgan. Mehta ular bilan bormagan, çunki rejissyorni körgan Azmining oilasi va döstlari uning hayoti «versiyasini özgartirib yuborişidan» qörqqan.

Mehta va Singh hikoya uçun Azmining bir qança işlarini öqib çiqqan. Mehta ularning hammaga tuşunarli oddiy inglizça yozilganini payqagan: «Bu menga uning ortiqça gaplarsiz odam ekanini aytdi. U jangni olib borişni va gapni çaynamasdan, töğridan-töğri aytişni xohlagan». Mehta va Singh, şuningdek, uning hamkasblari bilan uçraşgan, sud majlislarida, arizalarda va sud jarayonlarida qatnaşgan, mijozni qanday oqlaş mumkinligini örganişgan. Keyinçalik Mehta oila aʼzolaridan filmni suratga olişga ruxsat söragan; ular loyihaga şubha bilan qaraşgan. Oxir-oqibat rozi bölişgan va Azmi haqida gapirib berişgan. Film Azmining hayotining boşlanişiga va u iştirok etgan ikki işga qaratilgan: 2006-yilgi Mumbay poyezd portlaşlari va 2008-yilgi Mumbay terror hujumlari. «Aniqlik va dramatik taʼsir uçun» Mehta Azmining bir neçta arizalarini bitta işga birlaştirgan.

Mehta filmga «katta yulduzlar» izlayotganini aytadi, lekin köpçilik uning oldingi muvaffaqiyatsizliklari tufayli qiziqmagan. Öşa paytda filmning hamprodyuseri Anurag Kaşyap Azmi rolini Rajkummar Raoga mos deb hisoblab, uni taklif qilgan. Keyinçalik kastinig direktori Mukesh Chhabra Raoni Mehtaning ofisiga yuborgan. Mehta uni ekran sinovidan ötkazgaç tanlagan. Mehtaning fikriça, Rao filmga «töliq bağişlangan». Rolga tayyorgarlik köriş uçun Rao Azmining oilasi bilan uçraşib, u bilan vaqt ötkazgan, şaxsini va xarakterini tuşunişga harakat qilgan. U, şuningdek, Qurʼonni örgangan va advokatlarning sud zalida qanday harakat qilişini köriş uçun sud majlislariga borgan. Rao personajning murakkab va oğir ekanini aytib, özini «hissiy jihatdan çarçagan» his qilganini bildirgan. Yiğlaydigan sahnalarda Rao Azmining qanday azob çekkanini öylab, özini töxtata olmaganini aytgan.

Tigmanşu Dhulia, Prabhleen Sandhu, Kay Kay Menon va Mohammed Zeeşan Ayyub filmda yordamçi rollarni ijro etgan. Vivek Ghamande Faxim Ansari rolini, Baljinder Kaur esa Ammi rolini öynagan.

Şahid 6,5 million rupiylik (US$67,000) işlab çiqariş byudjeti bilan yaratilgan va töliq maxfiylikda suratga olingan. Film Azmi tez-tez borib turgan Mumbayning bir qança mahallalarida, jumladan Kurla, Govandi va Pydxoni hududlarida suratga olingan. Mehta Taksiçilar qişloğidagi Azmining uy-joyi ustidagi kvartirada suratga olişni tanlagan, çunki u «uning uyidagi böğiqlik va tartibsizlik hissini uşlab qolmoqçi» bölgan. Filmning baʼzi qismlari Azmining ofisi va turar joyida suratga olingan. Şahid şuningdek Nagpadada suratga olingan, bu yerda Faxim Ansariyning xotini Yasmin yaşaydi. Terrorçilar lageridagi sahnalar Himaçal-Pradeşda suratga olingan.

Mehta jamoasining haqiqiy sudlarni kuzatişi asosida realistik sud sahnalarini yaratişga qaror qilgan. Ular Andheri sudi va Esplanade sudi va boşqalarga borib, sud zalidagi sahnalar uçun muhitni qayta yaratiş maqsadida suratlar olişgan. Haqiqiy sudda suratga olişga ruxsat berilmagani uçun sud zallari dekorlari qurilgan. Azmining sud binosi oldida hujumçilar tomonidan yuzi qora böyalgan sahna Mehtaning öz hayotidagi voqeaning qayta sahnalaştirilişi edi. 2000-yilda Shiv Sena aʼzolari Mehtaning «Dil Pe Mat Le Yaar!!» dramasiga qarşi norozilik bildirib, uni kaltaklagan va ofisini vayron qilişgan.

Byudjet va vaqt çeklovlari tufayli film guruhi taxminan 17 kişidan iborat bölgan; film 6,5 million rupiy byudjet bilan yaratilgan. Film noçiziqli qoralamaga asosan çiziqli tartibda suratga olingan. Mehta filmni «partizan» uslubida, qaysi obyektiv mavjudligini öylamasdan, «barça mavjud raqamli formatlardan» foydalanib suratga olganini aytgan. Rejissyor faqat tabiiy yoki minimal yoruğlikdan foydalangan. Suriştiruv sahnasi uçun Rao Mehtadan uni yalanğoç holda körsatişni söragan, çunki u personajning «uyalişi va ruhiy oğriğini his qilmoqçi» bölgan. Filmning montajçisi Apurva Asrani filmni çiziqli tartibda montaj qilgan, çunki u oldingi variant «işlamayotganini» his qilgan. Mehta oxir-oqibat unga ssenariy muallifi sifatida nom berişga qaror qilgan, çunki Asrani filmning «hikoyasini şakllantirgan» deb hisoblagan.

Şahid Kaşyap, Ronnie Screwvala va Siddharth Roy Kapur hamda Sunil Bohra tomonidan UTV Spotboy bannerida birgalikda prodyuserlik qilingan; bu Screwvalaning prodyuser sifatida UTV bilan oxirgi bölmagan krediti va UTV bilan hind tilidagi oxirgi loyihasi bölgan (oxirgisi 2013-yildagi tamil filmi «Ivan Veramathiri»). Azmi Kaşyapning «Black Friday» (2007) filmini sudda himoya qilgan, öşa paytda film Markaziy kino sertifikatlaş kengaşi tomonidan namoyiş etilişi taqiqlangan edi. Anuj Dhawan filmning operatori bölib işlagan.

Mehta ularda köp material bölgani, lekin «ularning hammasini sahnaga aylantirib bölmagani» sababli işlatilmaganini aytgan; u filmni yanada tuşunarli qilişni xohlagan. Azmining ukasi Xolid Azmi filmning haqqoniyligi haqida «u 95 foiz aniq» deb aytgan.

Şahid 2012-yil sentabrda Toronto xalqaro kinofestivalining «City to City» dasturida premyerasini ötkazgan. Film 14-Mumbay kinofestivali, New York hind kinofestivali, Ştutgart hind kinofestivali, Dubay xalqaro kinofestivali va Çikago Janubiy Osiyo kinofestivali kabi bir qança festivallarda namoyiş etilgan. Filmning albom saundtreki faqat bitta qöşiqdan iborat bölib, u «Beparwah» deb nomlangan, Arijit Singh ijro etgan, sözlari Şelli yozgan. Musiqani Karan Kulkarni bastalagan. Rao yuzi qora böyalgan filmning posteri ham eʼlon qilingan. Rasmiy treyler 2013-yil 20-sentabrda taqdim etilgan. Film 2013-yil 18-oktabrda Hindistonda taxminan 400 ekranda oçilgan. Çiqarilişidan oldin aktyorlar va guruh aʼzolari uçun yopiq namoyiş ötkazilgan. Şahid hozir SonyLiv va Netflixda ham mavjud.

Şahid kinoteatrlarda kam tomoşabin bilan oçilgan va jami 4,5 million rupiy (US$47,000) işlab topgan. Birinçi hafta oxiriga kelib u 20,5 million rupiy (US$210,000) yiğgan. Film yakkaxon ekranlarga qaraganda multipleks tomoşabinlar orasida yaxşi natija körsatgan. Beşinçi kuni 3,2 million rupiy (US$33,000), oltinçi kuni 3 million rupiy (US$31,000), ettinçi kuni esa 2,6 million rupiy (US$27,000) yiğilgan. Filmning teatr namoyişi yakunidagi umumiy kassa yiğimi 36,07 million rupiy (US$370,000) bölgan.

Rao 61-Milliy kino mukofotlari marosimida eng yaxşi erkak rol mukofotini, Mehta esa eng yaxşi rejissyor mukofotini oldi. Rao, şuningdek, 59-Filmfare mukofotlarida Filmfare tanqidçilar mukofotining eng yaxşi erkak rol nominatsiyasida ğolib böldi. 14-Mumbay xalqaro kinofestivalida film «Silver Gateway» kubogi va 500 000 rupiy (US$5,200) naqd mukofot oldi, Mehta esa eng yaxşi rejissyor mukofotiga sazovor böldi. Mehta New York hind kinofestivalida va Ştutgart hind kinofestivalida ham eng yaxşi rejissyor mukofotini qölga kiritdi.

Şahid tanqidçilardan asosan ijobiy şarhlar oldi, ayniqsa Raoning ijrosi maqtovga sazovor böldi. Rotten Tomatoes saytida film 6 ta şarh asosida 100% ijobiy baho oldi, örtaça reytingi 10 ballik şkalada 7,7. NDTV ning Saibal Çatterjee filmni «qattiq, jasur, botir va dadil» deb atagan va u «zamonaviy Hindiston, uning ommaviy axborot vositalari, sud tizimi va, albatta, uning xalqi haqidagi noqulay haqiqatlarni» ifodalaydi deb yozgan. Sify saytining Sonia Çopra ijobiy şarh yozib, film «öziga xos yöldan yurgan insonni uluğlaydi» va «insonga va uning ğayrioddiy hayotiga töliq adolat körsatadi» deb yozgan. Rajeev Masand şarhida şunday deb yozgan: «Film özi jasur va qatʼiy, şunday samimiyatni özida mujassam etganki, uni köpçilik hind filmlaridan soğinasiz». The Times of India gazetasining Madhureeta Mukherjee filmni «şafqatsiz darajada samimiy, jasur va, eng muhimi, qiziqarli insoniy hikoya» deb atagan. Firstpost saytining Trişa Mehtaning rejissyorlik uslubi «Azmining özi sodiq bölgan haqiqatga — befarq harakatlar qahramonlikdan köra qurbonlar yaratadi, degan ğoyaga» mos kelişini yozgan.

The Indian Express gazetasining Şubhra Gupta şarhida film «suratga olinişi kerak edi» va Mehta «uni töğridan-töğri, heç qanday soxta bezaklarsiz aytib beradi» deb yozgan. U, şuningdek, Raoning ijrosini maqtab, u «personajni teri kabi kiyib oladi va Şahidga aylanadi» degan. India Today ning Suhani Singh ijobiy şarh yozib, film «qahramonga siğinişdan saqlanadi va ilhomlantiruvçi şaxsga munosib hurmat böladi» deb yozgan. Anupama Çopra filmdagi Raoning ijrosini maqtab, uni uning «ğalabasi» deb atagan, «uning Şahidi kuçga, qayğuga va nazorat ostidagi ğazabga, şuningdek, haqiqiy jozibaga ega». India Today ning Vinayak Çakravorty buni Rao uçun «karyerasini belgilovçi rol» va «sizni bu ğayrioddiy filmni sevişga majbur qiladigan eng asosiy sabab» deb atagan. Baradwaj Rangan filmni «çuqur insonparvarlik dramasi» deb baholagan, u «öylaşga majbur qiladi, lekin köproq hissiyotlarga taʼsir qiladi». Mid-Day ning Şubha Şetty Saha yozgan: «Biz yaşayotgan davrni aks ettiruvçi, dolzarb filmni, şunçalik töğridan-töğri körsatilgan holda tomoşa qiliş imkoniyati kamdan-kam böladi».

Rediff.com ning Prasanna D Zore filmni «jasur va fikrlaşga undovçi film» deb atagan va u «köz oldingizda turgan film emas» deb qöşimça qilgan: «Bu haqiqat va adolatning kuçiga işongan, lekin tanlagan yöli xavf, befarqlik va şarmandalik bilan töla ekanini bilgan inson haqidagi nozik, fikrlaşga undovçi va jasur hikoya». Daily News and Analysis gazetasining Saurav Datta filmni Azmining kiçik ukasining uning işini davom ettirgan rolisiz «töliqsiz» deb atagan va film «keskin, oğir töxtaş» bilan yakunlanganini yozgan. Mint ning Sanjukta Şarma filmni «hayratlanarli loyiha» deb atagan va Raoning ijrosini maqtagan, ammo film biografiya sifatida «şahkor darajasiga yetmaganini» bildirgan. Namrata Joşi filmning «özgarib borayotgan, tobora qutblanib borayotgan Hindistondagi hind musulmonining ruhiyatini iliqlik va soddalik bilan aks ettirganini» yozgan. Reuters agentligining Şilpa Jamkhandikar filmga ijobiy munosabat bildirib, Raoning ijrosini maqtagan: «Şahid rolida Raj Kumar öz personajiga töğri miqdorda samimiylik, ğazab va zaiflikni singdirgan, bu uni bu yilgi eng yaxşi ijrolardan biriga aylantiradi». Jurnalist va yozuvçi Rana Ayyub film «[Azmining] ishi va jasoratiga jasur va munosib tribute» ekanini aytgan.

Çet ellik şarhlovçilardan RogerEbert.com ning Omer M. Mozaffar Mehtaning rejissyorligini maqtab, uning işini «yoqimli kutilmagan hodisa» deb atagan: «Dastlab silliqlikning yöqligi kino maktabi kamçiligidek tuyulsa-da, u yaxşi qurilgan afzallikka aylanadi, ayniqsa uning qasddan qoronğilikka sönuvçi (fade to black) köçişlarida». The New York Times ning Rachel Saltz ijobiy şarh yozib: «[Mehta] na zerikarli, na vaʼzgöy bölmagan, işonçli film yaratgan». Şu bilan birga, Saltzning fikriça, filmning ikkinçi yarmi «qisqartirilgan va haddan taşqari töldirilgan». Dawn gazetasining Mohammad Kamran Jawaid filmga ijobiy baho berib, ikki soatlik vaqt çeklovi «biografiyalardan odatdagi kengayişga kam joy qoldirişini» yozgan va «agar baʼzan Şahid janob Azmining hayotining kengaytirilgan eng yaxşi lavhalari kabi tuyulsa, bu şu sababli» deb qöşimça qilgan.

Şahid tanqidçi va muallif Şubhra Guptaning «50 Films That Changed Bollywood, 1995–2015» kitobida tilga olingan.