«Şakuntala Devi» 2020-yilda suratga olingan, hind tilida yaratilgan biografik drama filmi bölib, matematik va aqliy hisoblaş böyiça mutaxassis Şakuntala Devi hayotini aks ettiradi. U «inson kompyuteri» nomi bilan ham tanilgan. Film Anu Menon tomonidan yozilgan va rejissyorlik qilingan. Uni Sony Pictures Networks India, Abundantia Entertainment va Genius Films kompaniyalari işlab çiqargan. Filmda Şakuntala Devi rolini Vidya Balan ijro etadi. Yordamçi rollarda Sanya Malhotra, Amit Sadh va Jisşu Sengupta rol öynaydi. Bolalar aktyori Spandan Çaturvedi esa bu filmdagi debyutida yoş Şakuntala rolida qisqa rolda çiqadi.
Asosiy suratga oliş 2019-yil sentabridan 2019-yil noyabrigaça davom etdi. Film dastlab 2020-yil maydа kinoteatrlarda namoyiş etilişi rejalaştirilgan edi, lekin Hindistondagi COVID-19 pandemiyasi tufayli muddati keçiktirildi. Keyinçalik film 2020-yil 31-iyulda, Eid al-Adha bayramiga töğri kelgan kunda, Amazon Prime Video orqali onlayn tarzda töğridan-töğri efirga çiqarildi. Vidya Balan 2021-yilgi Filmfare mukofotida «Eng yaxşi aktrisa» nominatsiyasiga ham nomzod bölgan.
1Rollarda
Vidya Balan, Jisshu Sengupta, Sanya Malhotra
2Syujet
2001-yilda Anupama Banerji eri Ajay Abhay Kumar bilan birga Londonga (Angliya) keladi va onasi Şakuntala Devi…
2001-yilda Anupama Banerji eri Ajay Abhay Kumar bilan birga Londonga (Angliya) keladi va onasi Şakuntala Devi ustidan jinoyat ishi qözğatayotganini oşkor qiladi.
Film Şakuntala Devining 1930-yillarda Bangalordagi bolaligiga ötadi. Uning oilasi Şakuntalaning murakkab matematik masalalarni boşida tez yeçiş qobiliyatini kaşf etadi. Otasi bu isteʼdodni foydalanişga qaror qiladi va qizini «matematik şoular»da çiqişga majbur qiladi. U yerda Şakuntala öz masalalar yeçiş mahorati bilan odamlarni hayratga soladi. Şakuntala katta bölgaç ham şoularda davom etadi va oila uçun pul topadi, lekin otasi unga oddiy bolalik hayotini yaşaşga imkon bermagani uçun uni ayblaydi. Şuningdek, u onasini ham otasiga qarşi turmagani uçun ayblaydi, ayniqsa nogiron singlisi vafot etganida. Singlisini töğri davolaş bilan uning ölimining oldini oliş mumkin edi. 1954-yilda u sevgilisi Dhiraj bilan qattiq janjaldan söng Londonga jönab ketadi. Şakuntala Dhirajning unga muhabbat izhor qilgan bölsa-da, aslida oldindan belgilangan nikohi bor ekanini va hatto taklifnomalar ham çop etilganini bilib qoladi.
Londonda Şakuntala Tarabai uyida uç nafar boşqa hind yigiti bilan birga yaşaydi, lekin şoulari uçun imkoniyat topişda qiynaladi. Biroq u Londondagi Qirollik matematika jamiyatida öz mahoratini namoyiş etib, ispaniyalik matematik Javierni hayratga soladi. Javier uning ingliz tilini yaxşilaşga yordam beradi va unga şoular topib beradi. Şu bilan ikkalasi munosabatlar boşlaydi. Şakuntalaning maşhurligi tez ösadi. U telekörsatuvda kompyuterni mağlub etgandan söng unga «Inson kompyuteri» laqabi beriladi. U boşqa mamlakatlarda çiqişlar qilib, jahon miqyosidagi maşhur şaxsga aylanadi. Şu orada Javier Ispaniyaga qaytişi kerakligini aytib, Şakuntala bilan munosabatlarini tugatadi.
1968-yilda Şakuntala Bombeyda Paritoş Banerji bilan uçraşadi va ikkalasi tez orada sevib qoladi. Ular turmuş qurib, Kolkataga joylaşadi va oila qurişni orzu qiladi. 1970-yilda Şakuntala Anupamani, yaʼni Anu deb ham ataluvçi qizini tuğadi va öz hayotini ona bölişga bağişlaydi. Biroq u şoularni qançalik soğinganini anglab, karerasini davom ettirişga qaror qiladi va Anuni Paritoş qaramoğida qoldiradi. Şakuntala odamlarni hayratga solişda davom etadi, hatto «Ginnes rekordlari kitobi»ga kiradi, lekin befarq ona bölib qolişdan xavotirlanadi. Paritoşning norozi bölişiga qaramay, Şakuntala oxir-oqibat Anuni özi bilan sayohatga olib ketişga qaror qiladi, va ular tez orada ajraşadi.
Ulğayib borar ekan, Anu onasi bilan butun dunyo böylab sayohat qiladi. Şakuntala doimiy ravişda yangi karyera yönalişlarini izlagani uçun Anu özini tez-tez eʼtiborsiz qoldirilgan va hayotidan xafa his qiladi. Hatto Anuni kollejga yozdirgandan keyin ham Şakuntala uni özi bilan olib yuriş uçun har qanday imkoniyatdan foydalanadi. Bu vaziyat ösmir Anu onasi bolaligi evaziga karyera qurayotganini aytib, unga qarşi çiqqanda keskinlaşadi. Şunda Şakuntala tanaffus oladi va Anu bilan Londonda yaşab, uning tadbirkorlik orzularini ham qöllab-quvvatlaydi. Bu ona va qizni yaqinlaştiradi. Biroq katta bölgan Anu tadbirkor Ajayga turmuşga çiqqaç, munosabatlar yana yomonlaşadi. Şakuntala Ajayning Bangalorda joylaşgan bölişiga qaramay, u ularning Londonga köçib kelişini kutayotganini aytadi. Anu onasini doimo özini uşlab turişda va öz hayotini yaşaşiga yöl qöymaslikda ayblaydi. Qizini qöyib yubormoqçi bölmagan Şakuntala Anuning biznesini yopib qöyiş bilan tahdid qiladi. Anu onasi bilan barça aloqani uzib, Ajayga turmuşga çiqadi. U yaxşi ona böla olmaydi deb qörqib, farzand körmaslikka qaror qiladi. Şunga qaramay, Anu Amritha ismli qiz tuğadi.
Anu va Ajay Şakuntala özining vakolatnomasidan foydalanib, Anuning biznes mulklarini sotganini va unga foydaning nol foizini berganini bilib, katta zarbaga uçraydi. Bundan taşqari, u kapital ösiş soliğini tölaş majburiyatini ham Anuga yuklagan va bu uning oilasini katta qarzga botirgan. Anu va Ajay Şakuntalaga qarşi sud jarayonini boşlaşga qaror qiladi va sud uçun Londonga boradi. Ular yetib borgaç, Şakuntalaning harakatlari qizini öziga kelişga majbur qiliş uçun uyuştirilgan hiyla ekanini aniqlaşadi. Şakuntala Anuga mulklarini sotişdan olingan foydani beradi va undan keçirim söraydi. Anu onasini keçiradi va ikkalasi hissiy uçraşuv ötkazadi. Keyinçalik Şakuntala Hindistonda mukofot olganida, Anu, Ajay va Amritha marosimga borişadi. Şakuntala marosim davomida kiçik matematik şou ham ötkazadi. Anu yana bir bor onasidan faxrlanişini aytadi.
3Aktyorlar
Vidya Balan — Şakuntala Devi; Paritoşning sobiq rafiqasi, Anupamaning onasi, Ajayning qayin onasi va…

Vidya Balan — Şakuntala Devi; Paritoşning sobiq rafiqasi, Anupamaning onasi, Ajayning qayin onasi va Amritaning buvisi
Spandan Çaturvedi — ösmir Şakuntala
Araina Nand — bola Şakuntala
Jisşu Sengupta — Paritoş Banerji; Şakuntalaning sobiq eri, Anupamaning otasi, Ajayning qayin otasi va Amritaning bobosi
Sanya Malhotra — Anupama Bannerji (laqabi «Anu»); Şakuntala va Paritoşning qizi, Ajayning xotini va Amritaning onasi
Çahat Tewani — Anu (ösmir)
Amit Sadh — Ajay Abhay Kumar; Anupamaning eri, Şakuntala va Paritoşning kuyovi hamda Amritaning otasi
Prakaş Belawadi — Bişaw Mitra Mani: Şakuntalaning otasi
Nişa Aaliya — kitob dökoni intervyuçisi
Sheeba Chaddha — Tarabai Banarsi, Şakuntalaning Londondagi ev egasi
Vidyuth Gargi — Mohan Manhas, teleöyin boşlovçisi
Ipşita Çakraborty Singh — Şrimati Devi, Şakuntalaning onasi
Jiya Şah — Şarada Devi, Şakuntalaning singlisi
Renuka Sharma — Şrimati Kumar, Ajayning onasi
Neil Bhoopalam — Dheeraj Rajan, Şakuntalaning sobiq sevgilisi
Luca Calvani — Javier Lewis, Şakuntalaning Londondagi ispaniyalik sevgilisi
Lan Bailey — vositaçi
Ahan Nirbhan — Srinivas
Adi Çugh — Kartar
Philip Roy — Şakuntalaning advokati
Jack Francis — Anupamaning advokati
Santoş Banerjee — Gordhanbhai
4Prokat
COVID-19 pandemiyasi sababli film kinoteatrlarda namoyiş etilmadi va 2020-yil 31-iyulda Amazon Prime Video…
COVID-19 pandemiyasi sababli film kinoteatrlarda namoyiş etilmadi va 2020-yil 31-iyulda Amazon Prime Video orqali butun dunyo böylab efirga çiqarildi. Vidya Balan filmning onlayn-platformalarda çiqarilişidan xursandligini ijtimoiy tarmoqlarda bildirdi.
5Musiqa
Filmning musiqasini Saçin–Jigar bastalagan, qöşiq matnlarini esa Vayu va Priya Saraiya…
Filmning musiqasini Saçin–Jigar bastalagan, qöşiq matnlarini esa Vayu va Priya Saraiya yozgan.
6Tanqidiy qabul
«Şakuntala Devi» tanqidçilardan ijobiy baholar…

«Şakuntala Devi» tanqidçilardan ijobiy baholar oldi.
«Times of India» gazetasining muxbiri Sreeparna Sengupta filmga beş ballik şkala böyiça uç yarim yulduz qöydi va şunday yozdi: «Matematika böyiça daho — kompyuterdan ham tezroq hisoblaydigan inson kompyuteri, erkin ruhli ayol, u bundan ham köproq bölgan, uning hayoti va davrini tomoşa qiliş özi bir zavq».
«The Indian Express» muxbiri Şubhra Gupta filmga beş yulduzli şkala böyiça uç yulduz berib, uni «Vidya Balan şousi» deb atadi.
NDTV kanalining muxbiri Saibal Çatterjee fikriça, «raqamlar jangovar Vidya Balan bilan çiroyli tarzda mos tuşadi» va filmga beş yulduzdan uç yulduz qöydi.
«The Guardian» muxbiri Mike McCahill filmga beş yulduzdan uç yulduz berdi va şunday dedi: «Film bir avlod ayollarining boşqa avlod bilan öz noroziliklarini qanday hal qilişini kulgili usullar bilan aks ettiradi, lekin natijada u jonli, aqlli va haqiqiy feministik tomoşaga aylanadi».
Matn: maqola tarjimasi «Shakuntala Devi (film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.