Shrek Uçinçi

Shrek Uçinçi (ingl. Shrek the Third, yoki «Shrek 3») — 2007-yilda suratga olingan, Uilyam Steyg kitobi «Shrek!» asosidagi amerikalik kompyuter animatsion fentezi komediya filmi. Filmni rejissyor Kris Miller (uning töliq metrajli rejissyorlik debyuti) va hamrejissyor Raman Xui suratga olgan. Film «Shrek» franşizasining uçinçi multfilmi hamda «Shrek 2» (2004) multfilmining davomi hisoblanadi. Asosiy rollarni Maykl Mayers, Eddi Merfi, Kemeron Diaz, Antonio Banderas, Rupert Everett, Jyuli Andrews va Jon Kliz ovoz berişgan. Ular oldingi filmlardagi rollarini yana ijro etişgan. Şuningdek, yangi iştirokçilar ham qöşilgan: Artur Pendragon rolida Jastin Timberleyk va Merlin rolida Erik Aydl. Syujetga köra, qirol Garold vafotidan keyin taxtni meros qilib olgan Shrek va Fiona taxtdan ağdarilişi kerak, deb hisoblayotgan şahzoda Charming ularga qarşi fitna uyuştiradi. Qirollikni boşqarişni istamagan va ogrning şoh böla olişiga işonmagan Shrek esa Fionaning muvaffaqiyatsiz 16 yoşli amakivaççasi Arti örniga hukmronlik qilişga köndirmoqçi böladi.

Multfilmning premyerasi 2007-yil 6-mayda Los-Anjelesdagi «Mann Village» teatrida bölib ötdi. Rossiyada film 17-mayda, AQŞda esa 18-mayda «Paramount Pictures» kompaniyasi tomonidan ekranga çiqarildi. Bu birinçi film çiqqanidan aynan olti yil ötgaç sodir böldi. Film aralaş şarhlarga sazovor böldi, ammo katta tijoriy muvaffaqiyat qozonib, butun dunyo böylab 813 million dollar yiğdi. Byudjeti esa 160 million dollar edi. Şu tariqa u 2007-yilning eng yuqori daromad keltirgan törtinçi filmiga aylandi. U 61-chi «BAFTA» mukofoti marosimida eng yaxşi animatsion film nominatsiyasiga ham tanlandi. «Shrek Uçinçi» 2015-yilda tarqatib yuborilgan «Pacific Data Images» kompaniyasi hamproduser bölgan oxirgi franşiza filmi böldi. Davomi «Shrek abadiy» nomi bilan 2010-yil mayida çiqdi.

2004-yil mayida «Shrek 2» filmi muvaffaqiyatga erişganidan söng, Jeffri Katsenberg uçinçi va törtinçi «Shrek» filmlari, şuningdek, yakuniy beşinçi film rejalari haqida eʼlon qildi:

«„Shrek 3“ va „Shrek 4“ hali javobsiz qolgan savollarni oçişi kerak, va nihoyat, sönggi bobda biz birinçi filmda Shrek botqoqda qanday paydo bölganini bilib olamiz»

«DreamWorks» kompaniyasi filmni yoziş uçun Piter Saymon va Jeffri Prays jalb qildi, «The Perfect Score» filmi muallifi Jon Zak esa maslahatçi sifatida iştirok etdi. Birinçi ikki filmdan farqli ölaroq, bu safar rejissyor Endryu Adamson bölmadi, çunki u «Narniya xroniklari: Şer, jodugar va sehrli şkaf» filmi bilan band edi. Adamson şunga qaramay ijroçi prodyuser sifatida iştirok etdi va har tört oyda filmning holati böyiça izohlar berib turdi. «Shrek Uçinçi»ni örniga birinçi filmning hikoya rassomi va ikkinçi filmning boş hikoyaçisi Kris Miller, şuningdek, ikkinçi va birinçi filmlarda yetakçi animator bölgan hamrejissyor Jamanʼ Xuy suratga oldi.

Suratga oliş paytida film «Shrek 3» deb atalgan. 2006-yil martiga kelib uning nomi «Shrek Uçinçi»ga özgartirildi. Millerning sözlariga köra, ular «şunçaki unvon kabi, göyo bu oddiy davom ettiriş bölib qolmasligini» istamaganlar. Ular filmga «öz-özidan turadigan, öziga xos xususiyatga ega bölgan va uni Shrek hayotidagi bir bob sifatida köriş uçun haqiqatan harakat qilgan narsa»ni berişni xohlaşgan. Xuy şunday deb taʼkidladi:

«Gap şundaki, Shrek Uç töqqiz qirolligining yangi şohiga aylanadi, nomi ham şohona tuyuladi»

Film dastlab 2006-yil noyabrda çiqişi kerak edi, ammo 2004-yil dekabrida sana 2007-yil maiga özgartirildi:

«DreamWorks Animation franşizasining ulkan miqyosi bizga mayda sanasi bayram mavsumidagi DVD çiqişi bilan birga maksimal unumdorlikka erişiş va foydani oşiriş imkonini berişini va şu bilan aktsiyadorlarimiz uçun aktivlar qiymatini oşirib, daromadlilikni yaxşilaşini körsatdi»

DreamWorks Animation kompaniyasining boşqa filmi «Qoç!» 2006-yil noyabr oyida öz slotini oldi. Çiqiş sanasining özgarişi «Disney Pixar» «Maşinalar» filmi çiqiş sanasini 2005-yil noyabridan 2006-yil iyuniga köçirganidan keyingi kuni sodir böldi.

Film Rossiyada 2007-yil 17-mayda keng prokatga çiqdi, AQŞda esa bundan keyingi kuni.

AQŞda birinçi prokat dam oliş kunlarida film 122 million dollar yiğdi. Bu animatsion filmlar uçun rekord böldi va töliq metrajli filmlar tarixida uçinçi natija böldi («Hörumçak-odam 3: Közgudagi duşman» va «Karib dengizi qaroqçilari: Dunyo çekkasida» filmlarining yiğimlari bundan ham muhimroq edi).

Rasmiy saundtrek:

«Royal Pain» — Eels (2:28)

«Do You Remember Rock 'n' Roll Radio?» — The Ramones (3:50)

«Immigrant Song» — Led Zeppelin (2:25)

«Barracuda» — Fergie (4:25)

«Live and Let Die» — Wings (3:13)

«Best Days» — Matt White (3:01)

«Joker & the Thief» — Wolfmother (4:41)

«Other Ways» — Trevor Hall (3:25)

«Catʼs in the Cradle» — Harry Çapin (3:46)

«Losing Streak» — Eels (2:50)

«What I Gotta Do» — Macy Gray (3:09)

«Thank You (Falletin Me Be MiceElf Again)» — Eddie Murphy, Antonio Banderas (4:39)

«Final Şowdown» — Maya Rudolph & Rupert Everett (1:55)

«Çarminğs Plan» — Harry Gregson-Williams (2:49)

«Touched by Love» — Eran James (3:55)

Şuningdek, quyidagilar ijro etilgan:

«I Wanna Have Your Babies» — Natasha Bedingfield

«Aria (Sheep May Safely Graze)» — Johann Sebastian Baç

«Danse Macabre» — Camille Saint-Saens

«Thatʼs What Friends Are For» — Dionne Warwick and Friends

«9 Crimes» — Damien Rice

Rotten Tomatoes saytida «Shrek Uçinçi» 213 ta şarh asosida 41 % maʼqullaş reytingiga ega bölib, örtaça baho 5,5/10 ni taşkil etadi. Bu şu paytgaça saytda «Shrek» franşizasidagi eng past baholangan film hisoblanadi. Saytning tanqidiy fikri şunday: «Uçinçi „Shrek“da pop-madaniyatga juda köp işora bor, ammo birinçi ikki „Shrek“ni klassikaga aylantirgan yurak, jozibadorlik va hazil hisobiga». Metacritic saytida film 35 tanqidçi baholariga asoslangan 100 balldan 58 örtaça vaznli ball oldi, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar» degani. CinemaScore tomonidan söralgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkalada «B+» örtaça bahosini berişdi. Bu birinçi ikki filmning «A» bahosidan bir poğona pastroq.

Baʼzi tanqidçilar filmning maqsadli auditoriyasi haqida çalkaşib qolişdi. «Los Angeles Times» gazetasidan Karina Çokano karera va ota-ona taşvişlari, maşhurlar hayot tarzi mavzulari hamda hazil bolalar uçun möljallanmagan deb hisobladi: «Bolalar filmiga, boşqa şunga öxşaş xususiyatlar qatori, bu kerakmi? Men, masalan, buni tuşuntirişga majbur bölişni xohlamagan bölardim». Şunga qaramay, u baʼzi lahzalarni kulgili deb topdi: «Şrekning bola tuğiş haqidagi bezovta qiluvçi tuşi ertakdek surreal, qirol Garoldning ölimi sahnasi esa özining grimaslari va soxta taşvişlari bilan eng yaxşi körinişidagi sof bolalar komediyasi». «Newsweek» jurnalidan Devid Ansen esa şunday yozdi: «Filmning biroz zaharli hazili deyarli töliq ota-onalarga qaratilgan… bu film heç qaçon mening yuragimga tegmadi va terimga kirib bormadi. Bu öz-özi bilan uruşayotgan film: bolalar filmi, lekin u haqiqatan ham bölişni istamaydi».

«The Guardian» gazetasidan Piter Bredşou filmga 5 dan 2 yulduz qöyib, u «yomon emas, lekin tatsiz, boçkasimon örtaçalik bilan. Unda na yangi ğoyalar, na juda kulgili yangi qahramonlar bor…» deb yozdi. U Merlin qahramonini «oçiqdan-oçiq kulgili bölmagan yangi qahramon» deb atadi va uni «Garri Potter» franşizasidagi Albus Dambldorning nusxasi deb hisobladi. Uning taʼkidlaşiça, filmda «heç bir munosib musiqiy raqam yöq, aytgança, bitta kaver-versiya ham ğalati tanlangan. Garoldning dafn marosimi uçun biz Pol Makkartnining „Live and Let Die“ qöşiğining ijrosini olamiz. Eee… nima? Çunki u göyo qayğuli va nomida „die“ sözi bor-da?». «The Times» gazetasi filmga 5 dan 2 baho qöydi.

«The New York Times» gazetasidan A. O. Skott filmni «özidan oldingilardan ham energikroq va ham sokinroq, özining aqlliligini isbotlaşga kamroq umid qiladigan va şu bilan maʼlum darajada aqllirroq» deb taʼriflagan.