Maykl Reymond — muvaffaqiyatsiz yozuvçi va adabiyot öqituvçisi, şarobga işqiboz. Asta-sekin spirtli içimlikka qaram böla boşlagan. Uning eng yaqin dösti Jek bir paytlar serialda rol öynagan aktyor, hozir esa reklamaga ovoz beradi. Jekning töyiga bir hafta qolgan. Maykl dösti bilan Kaliforniyaning şarobçilik hududlari böylab sayohatga çiqadi. Maqsad — Jekni dam oldiriş. Lekin bu hafta ikkalasi uçun ham hayotining buriliş nuqtasiga aylanadi.
Filmni Aleksandr Payn suratga olgan, boş rollarda Pol Giamatti va Tomas Heyden Çörç ijro etadi. Virjiniya Medsen va Sandra Oh ham rol öynagan. Film romantik komediya va drama janrida, Searchlight Pictures studiyasi tomonidan tayyorlangan. AQŞda 2004-yil 22-oktabrda prokatga çiqqan. Ssenariysi uçun «Oscar» mukofotiga sazovor böldi, şuningdek ikkita «Golden Globe» olgan.
1Rollarda
Paul Giamatti, Thomas Haden Church, Virginia Madsen
Alexander Paynerejissyor
Paul Giamattiaktyor
Thomas Haden Churchaktyor
Virginia Madsenaktyor
Sandra OhaktyorJHJessica Hechtaktyor
M.C. GaineyaktyorARAlysia ReineraktyorPGPatrick GallagheraktyorJTJim Taylorssenariy muallifiRKRolfe Kentkompozitor·Ensiklopediyadan
Sideways — traged-komediya bölib, rejissyor Aleksandr Payn tomonidan suratga olingan va 2004-yilda ekranlarga çiqqan. Boş rollarni Pol Giamatti va Tomas Heyden Çörç ijro etadi.
Film bir qator mukofotlarga sazovor böldi, jumladan moslaştirilgan ssenariy uçun «Oscar», moslaştirilgan ssenariy uçun BAFTA mukofoti hamda eng yaxşi komediya va eng yaxşi ssenariy uçun ikkita «Golden Globe» mukofoti.
2Syujet
Filmning kiçik sarlavhasi: «Şarob izlab. Ayollar izlab. Özini…
Filmning kiçik sarlavhasi: «Şarob izlab. Ayollar izlab. Özini izlab».
Muvaffaqiyatsiz yozuvçi Maykl Reymond (Pol Giamatti), San-Diegodagi oddiy örta maktabda adabiyot öqituvçisi, şarob işqibozi va bilimdoni, eng yaqin dösti Jek Koulni (Tomas Heyden Çörç) — bir paytlar maşhur serialda rol öynagan, hozir esa reklamalarga ovoz beriş bilan kun keçirayotgan aktyorni — Santa-Barbara okrugidagi Kaliforniyaning şarobçilik hududlari böylab bir haftalik sayohatga olib çiqadi. Jek uçun bu — böydoqlik hayotining sönggi haftasi, çunki kelgusi şanba kuni u Kristin (Alisiya Reyner) bilan nikoh tuzadi.
Maykl sevimli restorani The Hitçing Post, Buellton şaharçasida Jek ofitsiantka Maya (Virjiniya Medsen) bilan tanişadi. Şundan söng mahalliy şarob dökonida bu jononi ayollarga mahliyo yigit sotuvçi Stefani (Sandra Oh) bilan ham til topişadi. Döstlar ikki kişilik uçraşuv uyuştiradi, lekin Jekning nikohiga bir neça daqiqa qolganini aytmaydi. Jek bilan Stefani örtasida şiddatli romantik munosabat boşlanadi, Maya esa Maykulga oçiqdan-oçiq mehr bildira boşlaydi.
Syujet davom etar ekan, tomoşabinlar Maykl sevgan ayoli Viktoriya (Jessika Xext) bilan ajraşgani sababli tuşkunlikka tuşganini bilib oladi. Bundan taşqari, uning romanini uçta naşriyot ham rad etgan. Uning şarobga bölgan işqi esa spirtli içimlikka qaramlikka öxşab keta boşlaydi.
Maya bilan uçraşuvda Maykl Jekning töyi haqida gapirib yuboradi. Qiz bu gapni döstiga aytadi, dösti esa ğazabda Jekning burnini mototsikl şlemi bilan sindiradi. Jek Maykl maşinasi bilan ustunga uriladi, keyin kelinga burnining sinişini avtohalokat bilan tuşuntiriş uçun. Töyda Maykl sobiq xotini va uning yangi eri bilan uçraşadi. Viktoriya homilador ekanini aytadi. Uning qaytişiga bölgan sönggi umid ham barbod böladi. Ğam-alamdan Maykl fastfud restoranida öz kollektsiyasidagi eng qimmatbaho şarob şişasini plastik stakanga quyib içadi. Uyiga qaytgaç, Mayadan ovozli xabar oladi: qiz uning romanini öqib çiqqanini aytib, uni öziga qaytib kelişga çaqiradi. Filmning yakuniy sahnasida u Santa-Inesga qaytadi va qizning eşigini taqillatadi.
3Yaratiliş
Jek rolига dastlab Jorj Kluni möljallangan edi, lekin Aleksandr Payn uni bu rol uçun juda katta yulduz deb…
Jek rolига dastlab Jorj Kluni möljallangan edi, lekin Aleksandr Payn uni bu rol uçun juda katta yulduz deb hisobladi. Tomas Heyden Çörç Aleksandr Paynning oldingi filmi — «About Sçmidt» uçun kinoproba bergan edi, lekin öşa paytda bu rol unga nasib etmagan edi.
Rejissyor Aleksandr Payn filmda iştirok etuvçi şaroblar röyxatini şaxsan tanlagan. Filmning sahnalarida «içiladigan» şaroblarning aksariyati aslida alkogolsiz bölgan. Suratga oliş böş vaqtlarida, oddiy assortimentdan zerikkan aktyorlar «tanglayni yaxşilab tozalaş» uçun tez-tez haqiqiy şarob içişgan. Maykl töntariş tadbiri uçun saqlab qöygan 1961-yilgi «Çeval Blanc» şarobi aslida «Merlo» va «Cabernet Franc» navlaridan tayyorlangan — filmning butun davomida Maykl kamsitib gapiradigan uzum navlaridan.
Stol atrofidagi suhbat sahnasida Maykl, Jek, Maya va Stefani aytgan dialog jumlalarining aksariyati sof improvizatsiya edi. Maykl onasining uyida sahna suratga olinayotganda, «uy egasi» ayol, Maykl va Jek yegan taomlar tufayli uçala aktyor ham jiddiy zaharlanişga uçradi. Maykl onasining uyida körib turgan suratda aslida Pol Giamatti va uning otasi, Katta beysbol ligasining sobiq komissari Bartlett Giamatti tasvirlangan.
Bu filmda iştirok etiş uçun Sandra Oh maxsus mototsikl haydaşni örgandi. Golf sahnasida Maykl klyuşkasidan uçgan töp yonidagi öyinçilarga tegadigan joyda zarbani aslida öz rolini ijro etayotgan Pol Giamatti emas, balki film asosida yozilgan kitob muallifi Rex Pickett bajargan (Pol özi kuçli golf öyinçisi emas).
Şarob zavodi «Frass Canyon» sahnasi 1950-yillarning Gollivud yulduzi Davey Crockettga tegişli «Fess Parker» korxonasida suratga olingan.
Film suratga olinayotgan paytda rejissyor Aleksandr Payn bilan aktrisa Sandra Oh örtasida romantik munosabat boşlandi va bir munça vaqt ötib ular turmuş qurişdi, biroq ularning nikohi bor-yöği bir neça yil davom etdi.
4Meros
Filmning ekranlarga çiqişi kutilmagan yon taʼsir körsatdi — pino-nuar navidan tayyorlangan şarobning…
Filmning ekranlarga çiqişi kutilmagan yon taʼsir körsatdi — pino-nuar navidan tayyorlangan şarobning maşhurligi oşdi: «[Yana bir] amerikaliklarning sevgisi — bu pino nuar. Aleksandr Payn, 2004-yilda çiqqan «Sideways» filmining rejissyori, uning bu kartinasi bu ulkan mamlakatning şarob bozoriga şunçalik kuçli va şunçalik uzoq vaqt taʼsir qilişini oldindan bilarmidi? Öylaymanki, unday emas» — Bisso Atanasov, «Novyy Svet v konse tonnelya» maqolasi, Simple Wine News jurnali.
5Mukofotlar
Sideways — Amerikaning yetakçi kino tanqidçilari guruhlarining barçasidan eng yaxşi ssenariy uçun mukofot…
Sideways — Amerikaning yetakçi kino tanqidçilari guruhlarining barçasidan eng yaxşi ssenariy uçun mukofot olgan birinçi film: AQŞning Milliy kino tanqidçilari kengaşi, Nyu-York va Los-Anjeles kino tanqidçilari gildiyalari, Milliy tanqidçilar jamiyati, şuningdek «Golden Globe» mukofoti, AQŞ Ssenariyçilar gildiyasi va «Oscar» hakamlar hayʼatlaridan.
2004 — AQŞning Milliy kino tanqidçilari kengaşining ikkita mukofoti: eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Aleksandr Payn, Jim Teylor), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi erkak (Tomas Heyden Çörç)
2005 — moslaştirilgan ssenariy uçun «Oscar» mukofoti (Aleksandr Payn, Jim Teylor)
2005 — moslaştirilgan ssenariy uçun Britaniya kino akademiyasi mukofoti (Aleksandr Payn, Jim Teylor)
2005 — «Golden Globe» mukofotining ikkita mukofoti: eng yaxşi komediya / myuzikl, eng yaxşi ssenariy (Aleksandr Payn, Jim Teylor)
2005 — «Independent Spirit» mukofotining 6 ta mukofoti: eng yaxşi badiiy film (Maykl London), eng yaxşi rejissyor (Aleksandr Payn), eng yaxşi ssenariy (Aleksandr Payn, Jim Teylor), eng yaxşi aktyor (Pol Giamatti), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi erkak (Tomas Heyden Çörç), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi ayol (Virjiniya Medsen)
2005 — AQŞ Kino aktyorlari gildiyasining ansambl öyini uçun mukofoti (Pol Giamatti, Tomas Heyden Çörç, Virjiniya Medsen, Sandra Oh)
2005 — AQŞ Ssenariyçilar gildiyasining eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun mukofoti (Aleksandr Payn, Jim Teylor)
2005 — AQŞning Milliy tanqidçilar jamiyatining uçta mukofoti: eng yaxşi ssenariy (Aleksandr Payn, Jim Teylor), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi erkak (Tomas Heyden Çörç), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi ayol (Virjiniya Medsen)
6Nominatsiyalar
2005 — «Oscar» mukofotiga 4 ta nominatsiya: eng yaxşi film (Maykl London), eng yaxşi rejissyor (Aleksandr…
2005 — «Oscar» mukofotiga 4 ta nominatsiya: eng yaxşi film (Maykl London), eng yaxşi rejissyor (Aleksandr Payn), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi erkak (Tomas Heyden Çörç), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi ayol (Virjiniya Medsen)
2005 — AQŞ Rejissyorlar gildiyasining rejissura uçun mukofotiga nominatsiya (Aleksandr Payn)
2005 — «Golden Globe» mukofotiga beşta nominatsiya: eng yaxşi rejissyor (Aleksandr Payn), komediya / myuzikldagi eng yaxşi aktyor (Pol Giamatti), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi erkak (Tomas Heyden Çörç), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi ayol (Virjiniya Medsen), eng yaxşi musiqa (Rolf Kent)
2005 — AQŞ Kino aktyorlari gildiyasining uçta nominatsiyasi: eng yaxşi aktyor (Pol Giamatti), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi erkak (Tomas Heyden Çörç), eng yaxşi ikkinçi darajali rol ijroçisi ayol (Virjiniya Medsen)
2006 — eng yaxşi amerikalik film uçun «Bodil» mukofotiga nominatsiya (Aleksandr Payn)
7Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «На обочине» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.