Sofiya Perovskaya

Yoş zodagon qiz, Sankt-Peterburg gubernatorining qizi Sofya Perovskaya inqilobiy ğoyalarga berilib ketgan. Yaqinlaridan tuşuniş topmagaç, u ota-ona uyini tark etadi. «Xalq orasiga yuriş» Perovskayaga beqiyos tajriba va hayot bilimini beradi: akuşerka bölib işlab, u xalqning oğir turmuşini, uning qoronğuligi va itoatkorligini köradi. Bir kuni uni tuğruq qabul qilayotgan paytda hibsga olişadi, ammo tunda u stansiyada konvoy qölidan qoçib, ötayotgan poyezdga sakrab çiqadi.

Yoş «Narodnaya volya» aʼzosi Jelyabov bilan tanişuv kuçli tuyğuga aylanadi, u Perovskaya oldida sevgisini tan oladi, qiz unga javob beradi. «Narodnaya volya» partiyasi, unda Jelyabov va Perovskaya aʼzo, terror yöliga ötadi va podşohni ölimga hukm qiladi. Köp ötmay Jelyabovning hibsga olinganidan xabar topiladi, lekin bu Perovskayaga faqat qatʼiyat bağişlaydi: u hamfikrlarning rahbarligini öz zimmasiga oladi va ular rejalaştirilgan işni — Aleksandr II ni öldirişni amalga oşirişga muvaffaq böladi.

Imperatorga suiqasd paytida Rysakov birinçi bomba bilan imperatorning karetasini şikastlaydi, Grinevitskiy otgan bomba esa imperatorni va özi metalçini halokatli yaralaydi. Suiqasddan bir neça kun ötib, Perovskayaning özi ham hibsga olinadi. Söroqlarda Perovskaya mustaqil va vazmin turib, şunday deydi: «Men odamni emas, despotizmni öldirdim». Halok bölgan Grinevitskiyning şaxsini aniqlay olmaganlari uçun uni tanişga unga uning boşini olib kelişadi. Perovskaya Gelfmanning homiladorligi haqida sudga xabar beradi, şu tufayli u ölim jazosidan qutulib qoladi.

Sönggi söz huquqini olgan Jelyabov sudda inqilobiy nutq sözlaydi. Perovskaya onasi bilan uçraşişga ruxsat oladi, u afv sörab ariza berişdan boş tortadi va yaqinlariga sönggi maktub yozadi. Qatl kuni mahbuslarni qora kiyimda, kökrakларига «podşohni öldiruvçi» degan yozuvli lavhalar osib, maydonga olib kelişadi, u yerda dor örnatilgan va beş tobut allaqaçon tayyor turgan böladi.