"Serëja" — 1960-yilda suratga olingan sovet badiiy filmi, rejissyorlar Igor Talankin va Georgiy Daneliyaning Vera Panovaning şu nomli qissasi asosidagi debyut töliq metrajli ishi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Irina Skobtseva, Lyubov Sokolova, Sergei Bondarchuk
3Syujet
Beş yoşli Serëjaning onasi turmuşga çiqdi va endi Dmitriy Korneyeviç Korostelëv uning dadasi böldi. Bola uni…
Beş yoşli Serëjaning onasi turmuşga çiqdi va endi Dmitriy Korneyeviç Korostelëv uning dadasi böldi. Bola uni familiyasi bilan çaqiradi — Korostelëv, çunki ögay ota bolaning eng yaxşi döstiga aylanadi, u bolaga kiçik, ammo juda muhim muammolarni hal qilişda yordam beradi. Serëja katta odam uni mustaqil şaxs sifatida qabul qilayotganini, u bilan teng munosabatda böla olişini, uning fikrlari va xatti-harakatlarini hurmat qilişini his qiladi. Korostelëv bolaning eng katta orzusini amalga oşiradi: unga velosiped sotib oladi. Oilada bola tuğilişi kutilayotgan paytda esa Korostelëv Serëja bilan maslahatlaşadi va rejalarni muhokama qiladi.
Paydo bölgan kiçik ukasi Lenya onaning barça eʼtibori va ğamxörligini öziga qaratadi, Serëja esa özini yolğiz va taşlab qöyilgandek his qila boşlaydi. Ustiga-ustak, kuzda Serëja kasal bölib, qişgaça oğrib yuradi, u doim uyda ötirib zerikişga majbur, döstlari oldiga köçaga çiqarişmaydi. Ammo band odam bölgan Korostelëv yana uni qöllab-quvvatlaydi, yangi öyinçoq olib keladi, bola bilan muloqot qilişga vaqt topadi. Tösatdan hayotdagi hamma narsa özgaradi — Korostelëvga tayinlov beriladi va u uzoq Xolmogori şahridagi yangi ish joyiga borişi kerak böladi. Serëja bu xabarni eşitib, quvonçdan uy böylab yugurib, öyinçoqlari va narsalarini yiğadi. Biroq kattalar uning köziga qaraşmaydi, çunki u qolişi kerak, axir u uzoq kasal bölgan, onasi qişda uni Xolmogoriga olib borişdan qörqadi va bahorgaça eski joyda, uning onasi örnini bosgan qariyalar yonida yaşagani maʼqul deb hisoblaydi. Serëja azob çekadi, yiğlab, ular bilan birga ketişni söraydi, onasining barça iltimoslari va dalillari unga taʼsir qilmaydi, u faqat ular ketişini, hatto kiçkina Lenyani ham olib ketişlarini, uni esa qoldirişlarini tuşunadi, uning keyinroq ham Xolmogoriga olib ketilişiga işonmaydi. Aççiq xafagarçilik bolaning yuragini siqadi, xayrlaşuv paytida hovlida u indamay burilib uyga kirib ketadi. Lekin kutilmaganda hammasi baxtli tarzda hal böladi — Korostelëv bu sahnaning fojiaviyligiga çiday olmaydi va bolani qoldirib bölmasligini tuşunadi. Korostelëv maşinadan baqirib, Serëjaning ular bilan ketayotganini aytadi va haqiqiy ota hamda oila boşliği sifatida hamma narsa uçun masʼuliyatni öz zimmasiga oladi. Serëja baxtli — axir u Xolmogoriga ketyapti!
4Yaratiliş tarixi
Rejissyorlik ssenariysini Igor Talankin öz qöli bilan yozgan, Georgiy Daneliya esa unga rasm-storyboard…

Rejissyorlik ssenariysini Igor Talankin öz qöli bilan yozgan, Georgiy Daneliya esa unga rasm-storyboard tayyorlagan: bölajak filmning 505 kadrini çizgan. Ish boşlanişidan oldin rejissyorlar hamma narsani birgalikda qilişga kelişib oldilar; şu bilan birga, har biri bu yoki boşqa qarorga veto huquqiga ega, ammo — bir kun ötgaç.
Dastlab Korostelëv rolga boşqa aktyor taklif qilingan edi. Şunga qaramay, birlaşma badiiy kengaşi uni tasdiqlamadi va Sergey Bondarçukka murojaat qilişni tavsiya qildi. Yoş rejissyorlar Bondarçukning debyutantlar oldida suratga tuşişga rozi bölişiga işonmasdi, ammo Sergey Fyodoroviç ssenariyni öqib çiqib, rol unga yoqqanini aytdi.
Suratga olişni 1959-yil sentyabrida boşlaş rejalaştirilgan edi. Kartina voqealari yozda bölgani uçun, kuzda köp quyoşli kunlar böladigan Krasnodarda dekoratsiyalar qurişga qaror qilindi.
5Suratga oliş guruhi
Rejissyorlar — Georgiy Daneliya, Igor…
Rejissyorlar — Georgiy Daneliya, Igor Talankin
Ssenariy mualliflari — Vera Panova, Igor Talankin, Georgiy Daneliya
Operator-postanovşik — Anatoliy Nitoçkin
Rassom-postanovşik — Valeriya Nisskaya
Kompozitor — Boris Çaykovskiy
Tovuş rejissyori — Lev Trakhtenberg
Kartina direktori — Viktor Tsirgiladze
6Mukofotlar
1960-yilning eng yaxşi filmi «Sovetskiy ekran» jurnali sörovlariga…
1960-yilning eng yaxşi filmi «Sovetskiy ekran» jurnali sörovlariga köra.
Karlovy Vary — 1960-yil
Stratford (ing. Stratford Shakespeare Festival) — 1961-yil
Vankuver (ing. Vancouver International Film Festival) — 1961-yil
Salonika (ing. International Thessaloniki Film Festival) — 1961-yil
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Серёжа (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.