Stand by Me

«Stand by Me» — 1986-yilda suratga olingan, bolalikdan voyaga yetiş haqidagi komediya-drama janridagi amerikalik badiiy film. Uni rejissyor Rob Reyner Stiven Kingning «Four Seasons» töplamidagi «The Body» («Tana») qissasi asosida suratga olgan. Qissaga ssenariyni Reynold Gideon va Bryus A. Evans yozgan. Ular bu ish uçun Amerika Ssenarist Gildiyasi mukofotiga va «Oskar» mukofotining «Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy» nominatsiyasiga körsatilgan. Asosiy rollarni Will Wheaton, River Phoenix, Corey Feldman va Jerry ÖConnell ijro etgan. Ular öz rollari uçun Jackie Coogan nomidagi «Yoş aktyor» mukofotiga sazovor bölgan. Filmda, şuningdek, Richard Dreyfuss, Kiefer Sutherland, John Cusack, Gary Riley, Marshall Bell va Bruce Kirby ham rol öynagan.

Film 44-chi Golden Globe mukofoti marosimida ikki nominatsiyada taqdim etilgan: «Eng yaxşi drama» va «Eng yaxşi rejissyorlik» (Rob Reyner).

Will Wheaton — Gordon «Gordi» Laçance

River Phoenix — Kristofer «Kris» Chambers

Corey Feldman — Teodor «Teddi» Duçayne

Jerry ÖConnell — Vernon «Vern» Tessio

Richard Dreyfuss — 38 yoşli Gordon Laçance (titrlarda «Yozuvçi» (ingl. The Writer) sifatida körsatilgan)

Kiefer Sutherland — Jon «Tuz» Merrill

John Cusack — Dennis «Denny» Laçance

Gary Riley — Charlie Hogan

Casey Siemaszko — Billy Tessio

Bradley Gregg — Köz (Eye)

Jason Oliver — Vince Dejardin

Marshall Bell — janob Laçance

Frances Lee McCain — xonim Laçance

Bruce Kirby — janob Quidacioluo

William Bronder — Milo Pressman

Scott Beach — meri Grandi

Dick Durock — Bill Travis

Rejissyor: Rob Reyner

Ssenaristlar: Reynold Gideon va Bryus Evans, Stiven Kingning «Tana» qissasi asosida

Prodyuserlar: Andrew Sçeinman, Bruce Evans va Reynold Gideon

Operator: Thomas Del Ruth

Rassom-dekorator: Dennis Washington

Montaj: Robert Leighton

Kompozitor: Jack Nitzsçe

Aktyorlarni tanlaş: Janet Hirşenson va Jane Jenkins

1983-yilda ssenaristlar Reynold Gideon va Bryus Evans Stiven Kingning bu qissasiga katta qiziqiş bildirib, ssenariy yozişga qaror qilişdi. «The Body» filmini moliyalaştirişga Embassy Pictures studiyasi rozi böldi. Uning rejissyori öşa paytga kelib ikki kinofilmni muvaffaqiyatli suratga olgan sobiq aktyor Rob Reyner böldi. Film suratga olinayotgan paytda Embassy Pictures studiyasi Coca-Cola kompaniyasiga sotildi. Coca-Cola esa Columbia Pictures studiyasiga egalik qilardi. Yangi egasi filmga heç qanday qiziqiş bildirmadi. Şunda Embassy Picturesʼning sobiq hamkori Norman Lear filmni işlab çiqarişga şaxsiy mablağidan 8 million dollar sarfladi.

Will Wheaton, River Phoenix, Corey Feldman, Jerry ÖConnell va boşqa aktyorlar iştirokidagi asosiy sahnalarni suratga oliş 1985-yil 17-iyunda Oregon ştatida boşlandi. Bu yerda bir neçta provinsiya şaharçalarida (ulardan biri tarixiy Brownsville şaharçasi) suratga olindi. Keyinçalik ular Castle Rock nomli öydirma şaharçaga aylantirildi. Avgust oyida suratga oliş Kaliforniyada davom etdi, bu yerda temir yöl köprigidagi sahna olingan edi.

1986-yil martida Columbia Pictures özining dastlabki qaroridan voz keçib, filmning jahon böylab prokat huquqini Learadan sotib oldi. Biroq studiya rahbariyati filmning nomiga nisbatan şubha bildirdi. Şunda Rob Reyner boşqa nom — «Stand by Me» taklif qildi. Şu nom bilan Ben E. Kingning qöşiği ham yangradi, u yakuniy titrlarda eşitiladi. May oyida körilgan suratlardan söng filmga yana bir personaj — rovi (Richard Dreyfuss) kiritişga qaror qilindi. U filmning boşida va oxirida paydo böladi.

Rejissyorning bolalar rolini tanlaşi muvaffaqiyatli böldi: film ajoyib aktyorlar tarkibi bilan ajralib turadi.

River Phoenix öz qahramoni haqida şunday degan: «Men Kris haqida Rob bilan gaplaşdim. Menimça, u katta, ön uç yoşli va bir yil sinfda qolib ketgan bölişi kerak. Men Krisdan ança farq qilaman. U ösgan şaharçasidan heç qaçon çiqib ketmagan, uning oilasi uni mening oilamdek sevmagan. Krisning yoşidaligimda men ham kambağal edim, lekin köp joylarni körganim bilan boy edim. Biroq Kris kabi, men ham oilamda tinçlik örnatuvçi va diplomatman».

Filmda juda muhim rol öynagan va uning asosiy mavzusiga aylangan, filmga nom bergan kuy — Leiber-Stoller ning lirik balladasi «Stand by Me» bölib, uni Ben E. King ijro etgan. Film ekranlarga çiqqandan söng, 1961-yilda yaratilgan bu kompozitsiya butun dunyo hit-paradlarining yuqori poğonalariga qaytib çiqdi. U UK Singles Chartʼda birinçi örinni egalladi.

Ovoz yöli 1950-yillarning klassik hitlaridan iborat. Umumiy davomiyligi — 17 daqiqa 56 soniya.

Buddy Holly — «Everyday»

Shirley & Lee — «Let The Good Times Roll»

The Del Vikings — «Come Go with Me»

The Monotones — «The Book of Love»

The Çordettes — «Lollipop»

Jerry Lee Lewis — «Great Balls of Fire»

The Bobbettes — «Mr. Lee»

Ben E. King — «Stand By Me»

1987 — «Oskar» mukofotining «Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy» nominatsiyasi (Reynold Gideon, Bryus Evans)

1987 — «Golden Globe» mukofotiga ikki nominatsiya: «Eng yaxşi film — drama», «Eng yaxşi rejissyor» (Rob Reyner)

1987 — «Independent Spirit» mukofotiga uç nominatsiya: «Eng yaxşi film» (Andrew Sçeinman, Reynold Gideon, Bryus Evans), «Eng yaxşi rejissyor» (Rob Reyner), «Eng yaxşi ssenariy» (Reynold Gideon, Bryus Evans)

1987 — Jackie Coogan nomidagi «Yoş aktyor» mukofoti (Will Wheaton, River Phoenix, Corey Feldman, Jerry ÖConnell)

1987 — AQŞ Rejissyorlar Gildiyasining badiiy film uçun eng yaxşi rejissyorlik mukofoti nominatsiyasi (Rob Reyner)

1987 — AQŞ Ssenaristlar Gildiyasining eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy mukofoti nominatsiyasi (Reynold Gideon, Bryus Evans)

1986 — AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşining yil eng yaxşi filmlari öntaligiga kirgan

Film «Griffinlar» multserialining yettinçi mavsumining ön beşinçi qismida parodiya qilinadi. Şuningdek, multserialning 14-mavsumi sakkizinçi qismining oxirida filmning yakuniy sahnasi parodiya qilinadi.

«Rik va Morti» multserialining uçinçi mavsumi yettinçi qismida tört Morti haqidagi syujet filmning syujetiga asoslangan.

«Juda ğalati işlar» serialining törtinçi qismi The Body («Tana») deb nomlanadi. Bu filmga asos bölgan qissaga işora qiladi. Serialning baʼzi syujet çiziqlari va bu film örtasida umumiy jihatlar ham bor. Lekin eng aniq işora — bolalar temir yöl yölida uzoq yurib ketadigan sahna (serialning beşinçi qismi). Bu sahna «Stand by Me» filmidagi şunga öxşaş sahnani deyarli takrorlaydi. «Juda ğalati işlar» serialining kastingida aktyorlarga «Stand by Me» ssenariysidan satrlarni öqiş taklif qilingan edi.

Film «Eyforiya» serialining ikkinçi mavsumi oltinçi qismida parodiya qilinadi.

Film Yorgos Lanthimosning «Lobster» filmida eslatib ötiladi. Unda qahramonlardan biri özining sönggi istagi sifatida «Stand by Me» filmini tomoşa qilişni tanlaydi.