Streltsov

«Freser» zavod jamoasida yoş, istiqbolli futbolçi Eduard Strelʼtsov öynaydi. Moskvaning «Torpedo» jamoasi bilan döstona öyinga ketayotib, Strelʼtsov hammomga kiradi, u yerda uning sevgilisi Marina bufet peştaxtasida işlaydi, va uni çaqirmoqçi böladi. Lekin Marina ketolmaydi, çunki uç nafar mehmon pul tölaşdan boş tortmoqda. Strelʼtsov mehmonlar bilan garov tikadi: agar u töpni ming marta «urib» körsa, ular tölaşadi. Strelʼtsov garovda yutadi, lekin öyin boşlanişiga keçikadi va «Freser» uning iştirokisiz uçta gol ötkazib yuboradi. Strelʼtsov jamoaga hisobni tenglaştirişga yordam beradi, öyin durang bilan tugaydi. Futbolçiga «Torpedo» murabbiyi Viktor Maslov va hujumçi Artyomov eʼtibor qaratadi.

Uyda Strelʼtsov onasiga «Torpedo»ga taklif qilinganini aytadi va yarim hazil bilan, u yerda sevgilisi va barça döstlari borligi sababli bu taklifga iştiyoqi yöqligini bildiradi. Ona öğli bilan janjallaşadi, lekin Strelʼtsov aslida professional futbol karyerasini boşlaş imkoniyati paydo bölganidan xursand.

Strelʼtsov jamoaga kelgan vaqtning özida «Torpedo» maʼmuriyatida yangi xodim paydo böladi: mafkuraviy bölimga mansabdor Yuriy Dmitriyeviç Postnikov rahbarlik qiladi. Majlislardan birida Postnikov eʼtiborni Strelʼtsov içkilikbozlik qilgan darvozabonni ommaviy qoralaşga qöşilmayotgani va uni jamoadan çetlatiş uçun ovoz bermayotganiga qaratadi.

«Torpedo»ning Moskva «Spartak»iga qarşi öyinida Artyomov örniga tuşgan Strelʼtsov hal qiluvçi gol uradi. Strelʼtsovdan öç olişga qasd qilgan Artyomov tunda uni tuzoqqa ilintiradi: uni içkilikka öldiradi va uning xonasini vayron qiladi. Lekin jamoa Strelʼtsovni Maslov oldida himoya qiladi va u Artyomovni jamoadan haydaydi.

Strelʼtsov «Torpedo»ning asosiy öyinçisiga aylanadi. Şon-şuhrat va muvaffaqiyatga erişgaç, u Marina va bolaligidagi döstlari bilan erkin hayot keçiradi. Bu Postnikovga yoqmaydi va u Strelʼtsovning SSSR terma jamoasiga tuşişiga tösqinlik qiladi. «Torpedo» maşğulotlaridan birига Postnikov özining xodimi Allani olib keladi, u Strelʼtsovni komsomolga qabul qilinişiga tayyorlaşi kerak. Strelʼtsov bilan Alla örtasida özaro simpatiya paydo böladi, lekin Strelʼtsov VLKSMga kiriş imtihonini birinçi urinişda topşira olmaydi.

Moskvaning «Torpedo» va «Dinamo» jamoalari örtasidagi öyinda Strelʼtsov uzoq vaqtdan beri duşmani bölgan Artyomov bilan yana uçraşadi. Provokatsiyaga berilgan Strelʼtsov Artyomovni oğir jarohatlaydi. Postnikov Strelʼtsovni jamoadan çiqariş masalasini kötaradi, lekin Maslov barça aybni öz zimmasiga oladi va özi isteʼfoga çiqadi. Murabbiyga minnatdorçilik sifatida Strelʼtsov qayta imtihonga jiddiy tayyorlanadi, ikkinçi urinişda komsomolga kiradi va SSSR terma jamoasiga tuşadi.

1956-yilda Melburnda bölib ötgan Olimpiadaning yarim finalida SSSR Bolgariya bilan uçraşadi. Qöşimça vaqtning ikkinçi taymida bolgarlar birinçi golni uradi, lekin Strelʼtsov tufayli SSSR öyinçilar kam bölişiga qaramay irodali ğalabaga erişadi va oxir-oqibat Olimpiadani yutadi. Vatanga qaytgaç, Strelʼtsov Alla uçun futbol maydonining özida romantik keçki ovqat taşkil qiladi va unga taklif qiladi. Köp ötmay buni Postnikov ham bilib oladi, u ham Allaga köz qöygan edi.

Bir yildan söng SSSR terma jamoasi 1958-yilgi jahon çempionatiga saralaş bosqiçining öyinlari uçun Leyptsigga jönaydi. Strelʼtsov uxlab qolgani sababli poezdga keçikadi va uni maşinada quvib yetişga harakat qiladi. Yöllar vaziri ekspressni Mojaysk şahrida töxtatişni buyuradi, lekin Strelʼtsov u yerga ham keçikadi (yoki poezd buyruqqa qarşi töxtamaydi). Şunda Strelʼtsov yuk maşinasi haydovçisidan yordam söraydi. Haydovçi poezdni quvib yetadi va Strelʼtsov yuk kuzovidan harakatdagi vagonga sakrab ötadi.

Strelʼtsov tufayli SSSR terma jamoasi tarixda birinçi marta jahon çempionatiga çiqadi. Strelʼtsov şaxsan «Qurmat belgisi» ordeni bilan mukofotlanadi. Guruhdan çiqişni nişonlayotganda Strelʼtsov Alla sababli Postnikov bilan janjallaşadi va ingliz jurnalisti köz öngida uning yuziga muşt uradi.

Jamoa yiğinga jönaşidan bir kun oldin Strelʼtsov şoşilinç ravişda Alla bilan nikohdan ötadi, Marina esa Postnikovning oldiga kelib, uning xodimi uning yigitini tortib olganidan şikoyat qiladi. Postnikov va Marina Strelʼtsovga qarşi makkor reja tuzadilar.

Tunda SSSR terma jamoasi bazasiga Strelʼtsovning eski dösti Vasya keladi. U Strelʼtsovni yaqin atrofdagi daçaga taklif qiladi: nikohni nişonlaş va yoşlik döstlari bilan xayrlaşiş uçun. U yerda Marina Strelʼtsovni içkilikka öldiradi, uni öz xonasiga boşlab kiradi va derazadan zörlanayotganini baqiradi. Baqiriğiga Postnikovning yordamçilari yetib keladi, ular bu yerga maxsus kelgan va Postnikov bilan birga maşinada kutib turgan edilar…

Postnikov Xruşçyovni işontiradi, bunday futbolçi mamlakatga kerak emas. Ustiga-ustak, ingliz gazetasi jurnalisti öz közi bilan körgan janjalni yozib çiqqan. Brejnev himoya qilişga urinadi, lekin Xruşçyov gazetani öqib, Postnikovga işonadi. Strelʼtsovga 12 yillik ozodlikdan mahrum qiliş jazosi beriladi. Erining aybiga işongan Alla u bilan ajraşadi. Keyinçalik maʼlum böladiki, u Strelʼtsovdan homilador ekan. Kasalxonada Allaning oldiga Postnikov keladi va unga taklif qiladi, lekin Alla rad etadi.

Beş yildan söng Xruşçyov lavozimidan çetlatiladi va Strelʼtsov ozod qilinadi. Uni qamoqxonadan Maslov kutib oladi. U yana Strelʼtsov bilan şuğullanadi: uning formasini tiklaşga, «Torpedo»ga va SSSR terma jamoasiga qaytişiga yordam beradi, bu jamoaning murabbiylar ştabiga endi Artyomov kiradi. Sobiq duşmanlar yaraşadi.

Strelʼtsov qizi Mila bilan tanişadi, lekin unga haqiqatni aytmaydi. Allа, eri bilan keçira olmagan holda, uni körişni istamasligini bildiradi. Şunda Strelʼtsov Marinaning oldiga kelib, Allaga haqiqatni aytib berişni talab qiladi. Marina rozi böladi, çunki aslida u Strelʼtsovga yomonlik tilamagan edi — beş yil oldin Postnikov Marinani Strelʼtsov oqlanişiga işontirgan edi.

Moskvada SSSR va Braziliya terma jamoalari örtasida döstona öyin bölib, unga Pele keladi. Strelʼtsov bu öyinga röyxatga kiritilgan, çunki Xruşçyovning örnini KPSS MK boş kotibi sifatida Strelʼtsovga sodiq Brejnev egallagan. Butun stadion futbolçining maydonga qaytişini sabrsizlik bilan kutadi, lekin jamoalar taniştirilayotgan paytda kiyiniş xonasiga Postnikov kirib, Strelʼtsovni öyindan çetlatiş töğrisida şaxsan ariza bergani haqida aytadi. Hakam itoat etişdan boşqa iloji yöq, va Strelʼtsov örniga Banişevskiy tuşadi. Bu qaror muxlislar isyoniga sabab böladi: ular Strelʼtsovning familiyasini baqiradilar va gazetalarni yoqadilar. Tribunalardagi tartibsizliklar tufayli öyinning boşlanişi keçikadi. Öyin barbod böliş arafasida turadi, lekin Brejnevning qönğiroği hammasini öz joyiga qöyadi.

Postnikov lavozimidan çetlatiladi, Strelʼtsov esa maydonga çiqadi. U tribunalarda Allа va Milani köradi, Pele bilan tanişadi. Öyin boşlanadi, Strelʼtsovning töpga birinçi zarbasi filmni yakunlaydi.

Final titrlar davomida Lyudmila Gurçenko ijro etgan «Yoşligimiz jamoasi» qöşiği ostida ekranda Strelʼtsov iştirok etgan hujjatli kadrlar namoyiş etiladi.