Summertime

Roman Bilyk — Mayk Naumenko

Teo Yu — Viktor Coy (ovozni dublyaj qilgan: Denis Klyaver; vokal: Pyotr Pogodaev)

Irina Starşenbaum — Natalya Naumenko

Filipp Avdeev — Leonid (prototipi — Aleksey Rybin)

Aleksandr Kuznetsov — skeptik

Vasiliy Mixaylov — Igor «Işa» Petrovskiy

Evgeniy Serzin — Oleg Valinskiy

Yuliya Aug — Tatyana Ivanova

Semyon Serzin — Nikolay Mixaylov, Leningrad rok-klubi prezidenti

Nikita Efremov — Bob (prototipi — Boris Grebenşikov)

Aleksandr Gorçilin — pank (prototipi — Andrey Panov)

Andrey Xodorçenkov — Artemiy Troitskiy

Yuliya Loboda — Maryana

Anton Adasinskiy — kvartira egasi

Liya Axedjakova — kvartira egasi ayoli

Anton Sevidov — tovuş muhandisi (prototipi — Andrey Tropillo)

Aleksandra Revenko — Maryananing dösti

Elena Koreneva — qizil libosdagi ayol

Aleksandr Başirov — elektriçkadagi yölovçi

Marina Kleşova — harbiy komissariatdagi şifokor

Seva Novgorodtsev — antikvar

Pavel Rumínov 2023-yil noyabrda prodyuserlar zulmiga qarşi ish taşlaş paytida «Leto» filmi uning qayta yozilgan ssenariysi asosida suratga olinganini aytdi.

Filmni suratga oliş 2017-yil iyulda Sankt-Peterburgda boşlangan va avgust oxirigaça davom etgan. Şu paytda Serebrennikov katta miqdordagi firibgarlik ayblovi bilan hibsga olinib, Moskvaga olib ketilgan, keyin esa uy qamoğiga qöyilgan. Şunga qaramay, keyingi yilning fevraligaça u sud taqiqlarini buzmasdan filmni montaj qilişga muvaffaq bölgan, çunki buni internetga ulanmagan kompyuterda qilgan. Suratga olinmagan bir neça texnik sahnalar rejissyorning yozuvlari va oldin ötkazilgan maşğulotlar asosida qayta suratga olingan.

Filmning asosiga Aleksandr Jitinskiyning «Coy Forever» kitobi olingan, unda Mayk Naumenkoning xotini Natalyaning xatlari çop etilgan, ular Natalya bilan Viktor Coy va Mayk örtasidagi munosabatlarning ayrim tafsilotlarini hikoya qiladi.

Filmni işlab çiqariş 2018-yil bahorida yakunlangan, lentaning prokat huquqlarini sotiş esa fevral örtasida Berlin kinofestivalida boşlangan.

Filmda «Kino», «Zoopark» va boşqa rossiyalik rok-guruhlar musiqasi işlatilgan. Ğarbiy ijroçilardan kinoda Talking Heads («Psycho Killer» qöşiği), Iggy Pop («The Passenger»), Lou Reed («Perfect Day»), Mott the Hoople («All the Young Dudes») qöşiqlari eşitiladi. Diqqatga sazovor tomoni şundaki, bu qöşiqlar asosiy voqea içida musiqiy «kiritmalar» sifatida ijro etiladi va ularni qahramonlarning özi kuylaydi.

Saundtrekning prodyuserlari «Zveri» guruhi musiqaçilari — Roma Zver (asosiy rollardan birining ijroçisi) va German Osipov bölgan. Materialni aralaştiriş bilan Boris Voyt va Aleksey Breytburg şuğullangan.

Rasmiy töliq saundtrek albomi çiqarilişidan oldin «Zveri» guruhining «Zveri v zooparke» nomli mini-albomi çiqarilgan, unga Bilyk va Osipov tanlagan törtta yakkaxon kompozitsiya kiritilgan.

30-noyabr relizidan bir oy ötib frantsuz tilidagi «Lʼété» bonus qöşiği çiqarildi. Qöşiqni tarjima qilişni Anatomie Bousculaire guruhidan Sesil Tullek qilgan. Kompozitsiyani Roman Bilyk va Jenya Lyubiç ijro etgan.

2018-yil 15-fevralda filmni musiqaçi Boris Grebenşikov tanqid qilib, ssenariyni «boşidan oxirigaça yolğon» deb hisobladi.

«Biz boşqaça yaşardik. Uning ssenariysida Moskvadagi xipsterlar bor, ular boşqalar hisobiga yotişdan boşqa heç narsaga qodir emas. Ssenariyni boşqa sayyoradan kelgan odam yozgan. Menimça, öşa paytlarda bunday ssenariyçi KGBda işlagan bölardi», — dedi musiqaçi.

«Kino» guruhining asosçilaridan biri Aleksey Rybin ham ssenariyni tanqid qilib, mualliflarga filmda uning obrazidan foydalanişni taqiqladi. Musiqiy prodyuser Andrey Tropillo filmni keskin tanqid qilib, rejissyor Serebrennikovni «rok madaniyatiga yot va undan heç narsa bilmaydigan odam» deb taʼriflagan. Nikolay Fomenkoning sözlariga köra, rejissyor öşa davrning romantikasini yetkaza olgan («biz bilan boğliq hamma narsa — bu romantika, naïv va amerikaliklarga taqlid qiluvçi; Leningrad deb nomlangan soxta ğarb şahrida Ğarbga öynaş»), ammo bu filmdagi qahramonlarning prototiplariga aloqasi yöq. Musiqa tanqidçisi Artemiy Troitskiy ssenariy «katta şubha uyğotişiga» rozi bölsa-da, tayyor filmni kutişga çaqirgan. Troitskiy, şuningdek, «bu filmning asosiy hikoyasi, asosiy töqnaşuvi — bu muhabbat uçburçagi, aslida esa u mavjud bölmagan», yoki «u balki kimningdir xayolidagina mavjud bölgan» deb qayd etgan.

Filmni körgandan keyin Troitskiy uni «La La Land» ruhida va uslubida, ammo 80-yillar boşidagi Peterburg «yer osti roki» materialiga asoslangan myuzikl deb atadi. Şuningdek, u filmni janr kinosi nuqtai nazaridan «juda çiroyli» deb baholagan, ammo «biografik film» mezonlari böyiça qaralsa, «haqiqiylik darajasi past» ekanini aytgan. Film yaratişda foydalanilgan «ZhZL» seriyasidagi Viktor Coy biografiyasi muallifi Vitaliy Kalgin filmni «yomon emas», ammo «bu umuman Coy haqida emas» deb topgan: «Bu yoş musiqaçilar haqidagi hikoya, agar ularni boşqa ismlar bilan atasak, heç narsa özgarmaydi». Muallifning fikriça, filmda Coy «faqat fon, boşqa narsa emas. Uning xarakteri buzilgan bölsa-da, yozilmagan. „Leto“ — aynan Mixail Naumenko va uning xotini haqida».

Filmga Viktor Coy va Mayk Naumenkoning 1980-yillarda ularni bilgan döstlari va hamkasblari ijobiy baho berişdi, jumladan Natalya Krusanova (1980-yildan Mayk va Natalya Naumenkoning dösti), Igor «Işa» Petrovskiy (Mayk va Natasha Naumenkoning dösti, qahramonlardan birining prototipi), Aleksandr Donskix («Zoopark» guruhining 1987-yilgaça bölgan musiqaçisi), Olga Slobodskaya (1985-yildan Leningrad rok-klubining kotibi va administratori). Xususan, Igor Petrovskiy filmning qahramonlari hayotidan «ehtiyotkorlik bilan faktlarni takrorlaşini» yoki Leningrad rok-klubining tarixini «butunlay haqqoniy» aytib berişini kutmaganini taʼkidlagan: «Kirill Serebrennikov, aktyorlar va butun suratga oliş guruhi yaratgan ertakni köriş menga qiziq böldi. Ertak çiroyli va taʼsirli çiqdi». Filmni Andrey Makareviç ham ijobiy baholagan (2018-yilda Evgeniy Dodolev bilan suhbatda).

Rejissyor Raşid Nugmanov fikrini ehtiyotkorlik bilan bildirib, Serebrennikov «öz tomoşabini bilan suhbat mavzusining muhitiga şönğiş qobiliyatini yöqotmagan», «öşa davr muhitini diqqat bilan tiklagan, bu muhitda ösmagan va bu odamlar bilan muloqot qilmagan odam uçun muayyan yutuq» deb yozgan. Nugmanovning fikriça, agar Tropillo yoki Grebenşikov «xolis qarab çiqsa, ular filmni qabul qiladi, çunki Serebrennikov odamlar orasidagi sof muhabbatni, bu fidoyilikni, bir-biriga intilişni, moddiy foyda bilan boğliq bölmagan tortişişni uşlay olgan». Öz navbatida, keyingi intervyusida Boris Grebenşikov filmning «taxminan birinçi 40 daqiqasini» körganini va unda «mening hayotim emas, bizning hayotimiz emas» tasvirlanganini aytgan: «…bizning hayotimiz hikoya qilingan hayotdan minus va plyus kabi farq qiladi. Biz ança qiziqroq yaşardik». Musiqaçining fikriça, «haqiqatda yaşagan odamlar uçun butunlay boşqa motivlar, asoslar va hamma narsani öylab topiş ehtimol unçalik axloqiy emas».

Şu bilan birga siyosatşunos Sergey Markov keskin fikr bildirgan: «Bu Coy haqidagi film — unda hammasi Coyning dösti xotinining bu Coy bilan yotişiga köz yumişiga qaratilgan… Men eʼtibor berdim, Coy haqidagi bu filmda örtaça filmga qaraganda yalanğoç erkak dumbalari ança köp. Va men tuşunaman, Serebrennikov gey, unga yalanğoç erkak dumbalarini körsatiş yoqadi. Körsatsin. Menga baribir. Men bunga butunlay befarqman, men köp marta hammomda bölganman va armiyada xizmat qilganman. Ammo men uçun muammo — u nimani körsatmayotganida».

Jahon kino matbuotida film umuman ijobiy şarhlar töpladi: Rotten Tomatoes saytida filmning reytingi 58 ta şarh asosida 78 foizni taşkil etadi, örtaça baho 10 balldan 7,1.

«Rossiyskaya gazeta» filmning «prokatda köproq sezilmay ötganini» qayd etgan.

2018 — Kann kinofestivalining eng yaxşi saundtrek uçun mukofoti — Roma Zver va German Osipov

2018 — «Zolotoy Edinorog» kinomukofoti, eng yaxşi ayol yetakçi roli uçun — Irina Starşenbaum

2019 — «Nika» marosimida film 12 ta nominatsiyada taqdim etilib, nominatsiyalar soni böyiça rekord örnatgan:

Eng yaxşi badiiy film — nominatsiya

Eng yaxşi rejissyorlik ishi — ğolib

Eng yaxşi ayol roli — nominatsiya

Eng yaxşi erkak ikkinçi reja roli — nominatsiya

Eng yaxşi ayol ikkinçi reja roli — nominatsiya

Filmga eng yaxşi musiqa — nominatsiya

Eng yaxşi operatorlik ishi — nominatsiya

Eng yaxşi tovuş muhandisi ishi — ğolib

Eng yaxşi montaj rejissyori ishi — ğolib

Eng yaxşi rassom ishi — nominatsiya

Eng yaxşi kostyum rassomi ishi — nominatsiya

Yilning kaşfiyoti — ğolib.

Aleksandr Kuznetsovning sözlariga köra, «Leto» filmining umumiy montajda uzunligi deyarli 3 soatga yetgan, va çet ellik prokatçi bu xronometraj xorijiy tomoşabin uçun qabul qiliş qiyin bölişini hisoblagan. Şu sababli hujjatli sahnalar kesib olinib, alohida «Letödan keyin» (2018) filmiga montaj qilingan — Skeptik rolini ijro etgan Aleksandr Kuznetsov «Leto» filmining haqiqiy joylarida Natalya Naumenko, Artemiy Troitskiy, Igor Petrovskiy, Seva Novgorodtsev va Andrey Tropillo bilan intervyu oladi. Ikkala filmning montaji ustida Kirill Serebrennikov uy qamoğida işlagan, muddatini uzaytiriş uçun sud majlislariga vaqti-vaqti bilan olib borilgan.