«Syriana» (ingl. Syriana — «Syriana» — CIA AQŞga duşman Yaqin Şarq mintaqalarini belgilaş uçun işlatadigan geosiyosiy atama) — 2005-yilda suratga olingan amerikalik siyosiy triller, rejissyor Stiven Gaghanning ikkinçi töliq metrajli filmi. Film Robert Beyerning 2003-yilda çiqqan «I See No Evil» nomli xotiralari asosida suratga olingan. Filmda Jorj Kluni, Matt Deymon, Jeffri Rayt, Kris Kuper, Uilyam Hurt, Tim Bleyk Nelson, Amanda Pit, Kristofer Plummer, Aleksandr Siddig va Mazhar Munir rol öynaydi.
Film suratga oliş 200 ta joyda, beş qitʼada ötkazildi, asosiy qismi esa Yaqin Şarqda, Vaşingtonda (Kolumbiya okrugi) va Afrikada suratga olindi. Gaghan «Charlie Rose» körsatuvida filmga kiritilgan eng nufuzli neft kompaniyalari egalari, ommaviy axborot vositalari egalari, lobbiçilar, advokatlar va siyosatçilar bilan şaxsiy uçraşuvlar va suhbatlar vaqtida yuz bergan voqealarni, jumladan, Venesuelada rejimni almaştiriş rejasini sözlab berdi. Gaghanning «Traffic» filmi ssenariysidagi kabi, «Syriana» ham bir neça parallel syujet çiziğidan foydalanadi va voqealar Eronda, Texasda, Vaşingtonda, Şveytsariyada, Ispaniyada va Livanda röy beradi.
Film tanqidçilardan ijobiy baho oldi, Klunining öyini tanqidçilar tomonidan yuqori baholandi, şu sababli u «Oskar» va «Oltin globus» mukofotlarini, şuningdek, Britaniya Akademiyasi kino mukofotini, «Critics' Choice» mukofotini hamda AQŞ Aktyorlar gildiyasi mukofotiga nomzodlikni qölga kiritdi. Gaghan öz ssenariysi uçun «Oskar» va AQŞ Ssenariyçilar gildiyasi mukofotiga nomzod böldi. 2006-yil 20-aprel holatiga köra, film AQŞda prokatda jami 50,82 million dollar, xorijda esa 43,2 million dollar yiğdi, umumiy summa 94 million dollarni taşkil etdi.
Gaghan Yaqin Şarqda hozir faoliyat yuritayotgan taşkilotlarning nomlarini özgartirdi, lekin ularning tarixdagi örnini saqlab qoldi. Eron ozodlik qömitasi Iroq ozodlik qömitasi nomli taşkilot asosida tuzilgan.
1Rollarda
George Clooney, Matt Damon, Jeffrey Wright
George Clooneyaktyor
Matt Damonaktyor
Jeffrey WrightaktyorAWAmr Wakedaktyor
Chris Cooperaktyor
Amanda Peetaktyor
William Hurtaktyor
Christopher PlummeraktyorSGStephen Gaghanssenariy muallifi
Alexandre Desplatkompozitor2Syujet
Voqea neft sanoati atrofida rivojlanadi. Vaşingtondagi foyda va hokimiyat uçun fitna uyuştirayotgan «katta…
Voqea neft sanoati atrofida rivojlanadi. Vaşingtondagi foyda va hokimiyat uçun fitna uyuştirayotgan «katta odamlar»ning, şuningdek, Fors körfazidagi konlarda işlaydigan oddiy işçilarning hikoyalari orqali rejissyor Stiven Gaan çeksiz daromad va hokimiyat izlaşning insoniy oqibatlarini körsatişga harakat qiladi.
Bu orada Bayrutda katta tajribaga ega bölgan CIA maxsus agenti Bob (Jorj Kluni) yoş arab şayxini (Aleksandr Siddig) öldiriş topşiriğini oladi. Şayx AQŞga yoqmaydigan neft tenderi natijalarini ilgari suradi. Bob öz butun hayotini bağişlagan ish haqidagi dahşatli haqiqatni anglay boşlaydi. Energetika sohasi tahlilçisi Brayan (Matt Deymon), xotini va ikki farzandi bor, öz firmasidan şayxga iqtisodiy maslahatçi sifatida xizmat taklif qiliş uçun boradi, lekin ulkan oilaviy fojiani boşdan keçiradi va ğoyaviy Körfaz şahzodasi bilan hamkorlikda najot topadi.
Korporativ advokat Bennet (Jeffri Rayt) AQŞdagi ikki yirik neft kompaniyasining şubhali birlaşuvini qöllab-quvvatlaş bilan boğliq axloqiy ikkilanişga duç keladi. Şu paytda dunyoning boşqa çekkasida pokistonlik ösmir (Mazar Manir) şu birlaşuv tufayli işini yöqotadi, fuqarolik huquqlaridan mahrum bölib, karizmatik ruhoniyning verbovkasi qurboniga aylanadi va madrasaga keladi.
Ularning har biri katta va murakkab sanoat tizimida öz kiçik rolini öynaydi, öz hayotlari butun dunyoga qanday portlovçi taʼsir körsatişini esa anglamaydi.
3Ijod jarayoni
Rolga tayyorgarlik paytida Jorj Kluni «makaron parhezi»da 20 kilogrammdan ortiq vazn oldi, pivo va kruassan…
Rolga tayyorgarlik paytida Jorj Kluni «makaron parhezi»da 20 kilogrammdan ortiq vazn oldi, pivo va kruassan isteʼmol qildi, lekin rejissyorning boşini tekis qirqiş taklifini rad etdi. Vazn bilan tajribalar Klunining soğliğiga zarar yetkazdi: u tryuklardan birini bajarayotganda beliga şikast yetkazdi, 5 dan ortiq operatsiya qildirdi va şundan söng uzoq vaqt boş oğriğidan azob çekdi.
Film sobiq CIA Operativ boşqarmasi xodimi Robert Beyerning «I See No Evil» kitobi asosida suratga olingan. Kitobda Beyer AQŞda va Yevropada ötkazgan yoşligi hamda CIA agenti sifatida dunyo böylab qilgan sayohatlari haqida hikoya qiladi. U filmda CIA agentlaridan biri sifatida mexmon rol öynaydi. Keyinçalik film ssenariysi original deb tan olindi, çunki filmning syujet çiziqlari Robert Beyer kitobida tasvirlangan haqiqiy voqealardan sezilarli darajada farq qiladi.
Mişel Monaghan filmda Bobning xotini rolini öynaşi kerak edi, lekin yakuniy montaj vaqtida rejissyor uning iştirokidagi barça sahnalarni filmdan olib taşladi.
Film Qozoğistonda bir neça namoyişdan söng prokatga çiqişi taqiqlandi.
4Mukofotlar va nomzodliklar
2006 — eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli uçun «Oskar» mukofoti (Jorj Kluni), şuningdek, eng yaxşi…
2006 — eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli uçun «Oskar» mukofoti (Jorj Kluni), şuningdek, eng yaxşi original ssenariy uçun nomzodlik (Stiven Gaghan)
2006 — eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli uçun «Oltin globus» mukofoti (Jorj Kluni), şuningdek, eng yaxşi film musiqasi uçun nomzodlik (Aleksandr Desplat)
2006 — eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli uçun BAFTA mukofotiga nomzodlik (Jorj Kluni)
2006 — AQŞ Aktyorlar gildiyasi mukofotida eng yaxşi ikkinçi darajali erkak roli uçun nomzodlik (Jorj Kluni)
2006 — AQŞ Ssenariyçilar gildiyasi mukofotida eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun nomzodlik (Stiven Gaghan)
2006 — badiiy film uçun eng yaxşi ssenariy uçun Edgar Allan Po mukofoti (Stiven Gaghan, Robert Beyer)
2005 — AQŞ Milliy kino tanqidçilari kengaşining eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy uçun mukofoti (Stiven Gaghan), şuningdek, yilning eng yaxşi filmlari önligiga kirişi
5Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Сириана (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.