«Haqiqiy inson haqida qissa» — Aleksandr Stolper rejissyorligida suratga olingan sovet badiiy filmi. Film Boris Polevoyning şu nomli kitobi asosida yaratilgan.
Filmda iştirok etgani uçun bir qator aktyorlar, rejissyor va boş operator 1949-yilda II darajali Stalin mukofotiga sazovor bölgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Pavel Kadochnikov
Boris Polevoyssenariy muallifiNKNikolay Kryukovkompozitor3Syujet
1942-yil martining oxirida Demyansk qamalining Qora örmon hududida havo jangi paytida uçuvçi-qiruvçi Aleksey…
1942-yil martining oxirida Demyansk qamalining Qora örmon hududida havo jangi paytida uçuvçi-qiruvçi Aleksey Meresyev (Aleksey Maresyev) urib tuşiriladi va uning samolyoti örmonda halokatga uçraydi. Yerda yotgan uçuvçini ayiq hidlab köradi va uni yemoqçi böladi, lekin uçuvçi bosiqlik va sovuqqonlikni saqlab, uçiş kurtkasining çöntagidan sekin pistolet çiqaradi va hayvonga öq uzadi, şundan söng huşidan ketadi.
Huşiga kelgaç, u oyoqlari qattiq jarohatlanganini tuşunadi. Qizil Armiya joylaşgan joydan 50 km uzoqlikdagi qiş örmonida yolğiz qolgan Aleksey Meresyev öz odamlariga yetib olişga qaror qiladi. Har bir qadami unga katta zöriqiş bilan beriladi. Oyoqlari butunlay itoat qilmay qöyganda, u tört oyoqlab emaklaydi. Meresyev 18 kun davomida qor bilan qoplangan örmon böylab yöl bosadi, söng tasodifan partizanlarga duç keladi va ular uni Katta yerga olib ötadilar.
Gospitalda Meresyevning oyoq panjalari kesib taşlanadi. Juda yoş bölsa-da, u nogiron bölib qoladi. Meresyev yotgan palatada polk komissari Vorobyov ham yotadi. Uning oğir jarohatlari bor, lekin u ruhini tuşirmaydi. Özining optimizmi bilan u gospital palatasiga tuşgan barçani qöllab-quvvatlaydi. Vorobyov falaj bölib qolgan holda «Pўlat qanday çiniqdi» kitobini yozgan Nikolay Ostrovskiyning jasoratiga qoyil qoladi.
Vorobyov özining ruhiy kuçi bilan Meresyevga odam oyoqsiz ham köp narsaga qodir ekaniga işonişga yordam beradi. Öz kuçiga işonçini yöqotgan yoş yigitni işontirişda unga porucik Karpoviç haqidagi maqola yordam beradi. Karpoviç Birinçi jahon uruşi paytida harbiy uçuvçi bölib, unga panjasini kesib taşlaşgan edi. Şunga qaramay, u armiyadan isteʼfoga çiqmagan va uçişda davom etgan. Meresyev yana samolyot şturvaliga ötirişga qatʼiy qaror qiladi.
Köp ötmay Vorobyov vafot etadi va örtoqlarini çuqur qayğuga qoldiradi, ammo ular ruhan yana tetiklaşadi.
Aleksey maşğulotlarni boşlaydi, u özi işlab çiqqan oyoqlar uçun maşqlar majmuasini har kuni bajaradi. Kuçli oğriqqa qaramay, u har kuni badan tarbiyasi vaqtini oşiradi. Nihoyat, maxsus u uçun yasalgan protezlarda yana yurişni örganadi.
Gospitaldan keyin yuborilgan sanatoriyda davolanar ekan, u nafaqat yurişni va yugurişni, balki raqsga tuşişni ham örganadi (sanatoriyda işlaydigan hamşira Ziynoçka tufayli). Tibbiy körikda Meresyev şifokorlarni öz kuçiga işontiradi va öşa kuni keçqurun hammaning köz öngida «Barinya» raqsini ijro etadi. Bu bilan u nafaqat boşqa askarlarni, balki köp narsani körgan harbiy şifokorlar komissiyasini ham hayratga soladi. Natijada Meresyev şifokorlardan frontga qaytiş ruxsatini oladi.
Meresyev uçuvçilar tayyorlaş maktabiga tuşadi va uçuvçi-instruktor bilan juftlikda parvoz qilib, qiruvçi uçuvçi sifatida mahoratini tasdiqlaydi. Instruktor uçuvçining oyoqlari örniga protez ekanini bilib, uning jasoratini baholaydi. Meresyev faol armiyaga qaytadi.
Keyingi janglardan birida Meresyev «Fokke-Vulf Fw 190» turidagi 2 ta samolyotni urib tuşiradi. Bu samolyotlarni maşhur «Rixtgofen» diviziyasining nemis asolari boşqargan edi. U kiçik örtoğini qutqaradi va yoqilğisi deyarli tugagan holda zörğa aerodromga yetib keladi.
4Ijodiy guruh
Rejissyor: Aleksandr…
Rejissyor: Aleksandr Stolper
Ssenariy muallifi: Mariya Smirnova (Boris Polevoyning şu nomli kitobi asosida)
Operator: Mark Magidson
Kompozitor: Nikolay Kryukov
Badiiy rassom: Iosif Şpinel
Ovoz operatorlari: Vyaçeslav Leşev, E. Kaşkeviç
Montajçi: Anna Kulganek
Film direktori: Nikolay Sliozberg
SSSR Kinematografiya vazirligi orkestri
Dirijyor: Grigoriy Gamburg
5Aktyorlarning film haqidagi xotiralaridan
Pavel Petroviç Kadoçnikovning kundalik…
Pavel Petroviç Kadoçnikovning kundalik yozuvlaridan:
…Aleksey Petroviç qanday odam edi?
Men u bilan birinçi marta Zvenigorod yaqinida uçraşdim, u yerda qişki manzaralarni suratga olişimiz kerak edi. Biz Fanlar akademiyasining dam oliş uyida turardik.
Meresyev uzun koridor böylab biroz çayqalib yurardi. Biz bir-birimizni uzoqdan tanidik. Men unga yaqinlaşib, qölini mahkam siqdim va birdan qattiq hayajonlanayotganimni his qildim. U ham mening qölimni yanada mahkamroq siqdi va nimagadir juda uyalib ketdi. Keyinroq kundaligimga yozdim: «Maşhur uçuvçi, Sovet Ittifoqi Qahramoni, jasorati deyarli butun dunyoga maʼlum bölgan inson uyatçan ekan».
Xonamga kirdik, jim ötirdik, bir-birimizga unçalik jasorat bilan qaramasdan. Nihoyat, Aleksey birinçi bölib uyatni yengib gapirdi: «Men bilaman, sizni eng köp nima qiziqtiradi». Men hayratda qoldim, çunki unga ikki oğiz söz ham aytişga ulgurmagan edim. «Sizni, ehtimol, eng köp qiziqtirgan narsa, men qanday qilib yengib ötganim…» U töxtadi, men esa şu paytda öyladim: «Hozir aytadi: "qora örmon hududi", lekin u aytdi: "…tibbiy komissiyani yengib ötganim va jismonan soğlom inson ekanimni isbotlaganim»".
Va birdan kutilmaganda Aleksey Petroviç yengil va erkin stulga çiqib turdi va davom etdi: «Men unga aytdim…» «Kimga?» — deb söradim men. «Komissiya raisiga, bu oyoq emasmi? Bu maşq emasmi?» — Va protezlarini jaranglatib urgandan söng, Meresyev stuldan sakrab tuşdi.
Şunday qilib, kinokartinada «Qabul komissiyasi» sahnasi tuğildi. Uni heç kim öylab topmagan, u haqiqiy voqea.
6Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Повесть о настоящем человеке (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.