«Telets» — Aleksandr Sokurov rejissyorligida, Yuriy Arabov ssenariysi asosida 2001-yilda suratga olingan badiiy film.
Bu rejissyor orzu qilgan tetralogiyaning ikkinçi filmi («Moloh» — «Telets» — «Quyoş» — «Faust»).
1Rollarda
Leonid Mozgovoy, Mariya Kuznetsova, Lev Yeliseev
Alexander SokurovrejissyorLMLeonid MozgovoyaktyorMKMariya KuznetsovaaktyorLYLev YeliseevaktyorISIrina SokolovaaktyorYAYuriy Arabovssenariy muallifiASAndrey Siglekompozitor2Syujet
Voqea Gorkida bir yozgi kun davomida röy beradi. Oğir kasal Lenin hayotining sönggi oylarini befoyda…
Voqea Gorkida bir yozgi kun davomida röy beradi. Oğir kasal Lenin hayotining sönggi oylarini befoyda xizmatkorlar va köp sonli qöriqçilar orasida ötkazadi. Qöriqçilarning asosiy vazifasi uni taşqi dunyodan işonçli ajratib qöyişdir. Moskva bilan telefon aloqasi doimiy ravişda uzilgan, Leninga heç qanday xat-xabar yetib bormaydi.
Heç kimning yordamisiz u yura olmaydi, kiyinib-yeçinmaydi, vannaga tuşa olmaydi. Köpinça xotirasi unga xiyonat qiladi.
Rahbarning jismoniy azoblari şu ong bilan yanada oğirlaşadi: u amalda hokimiyatdan va siyosatdan çetlatilgan, siyosatsiz esa uning hayotida davolab bölmaydigan, kundan-kunga oğirlaşib boruvçi kasallikdan boşqa heç narsa qolmagan. Asosiy qahramonning töğridan-töğri nutqining katta qismi, hatto boşqalarga murojaat qilganda ham, içki monologdir; unda u öziga tuşgan fojiani oğir keçiradi.
Baʼzan Lenin ojizona ğazab portlaşlariga beriladi: bu ğazab goh qöriqçilarga, goh qamoqqa birga tuşgan xotini va singlisiga qaratiladi.
U Krupskaya bilan ixtiyoriy ölimga oid fikr ustida suhbatlaşadi, ammo buni amalga oşiriş uçun vositasi yöq, şuning uçun unga taşrif buyurgan Stalindan zahar berişni söraydi. Stalin hamdardlik va tuşuniş bildiradi, ammo faqat bu iltimosni siyosiy byuroda muhokama qilişga vaʼda beradi, çunki uning fikriça, siyosiy byurosiz heç narsa qila olmaydi. Ehtimol, bu iltimos siyosiy öyin — siyosiy byuroga ultimatum qöyiş urinişidir, çunki boşqa bir sahnada huşidan ketgan Leninning huzuriga (öşa paytda allaqaçon vafot etgan) onasi keladi va uni yoniga çaqiradi, u esa rad etadi: «Yöq! Hali erta! Men hali köp narsaga ulgurmadim».
Filmning yakuniy sahnasida keçki sayr paytida nogironlar aravaçasida ötirgan Leninning umidsizligi sözsiz nolaga aylanadi.
3Mukofotlar
Filmga Grand-pri va aktyorlar duetiga — Leonid Mozgovoy va Mariya Kuznetsovaga — mukofot IX xalqaro «Rus…
Filmga Grand-pri va aktyorlar duetiga — Leonid Mozgovoy va Mariya Kuznetsovaga — mukofot IX xalqaro «Rus kinosi derazasi» festivalida (Vyborg, 2001).
Milliy kinematografiya mukofoti «NIKA-2001» (2002):
eng yaxşi badiiy film
eng yaxşi rejissyorlik ishi uçun — A. Sokurovga
eng yaxşi ssenariy ishi uçun — Yu. Arabovga
eng yaxşi operatorlik ishi uçun — A. Sokurovga
eng yaxşi rassomlik ishi uçun — N. Koçergina
eng yaxşi erkak roli uçun — Leonid Mozgovoy — Lenin
eng yaxşi ayol roli uçun — Mariya Kuznetsova — Krupskaya
Filmning asosiy yaratuvçilari 2001-yilgi Davlat mukofotiga sazovor bölişdi. Mukofot laureatlari: A. Sokurov, Yu. Arabov.
IX xalqaro kino festivali «Festival festivaley»da (Sankt-Peterburg, 2001) Grand-pri «Oltin grifon».
Sankt-Peterburgdagi IX Rossiya davlat festivali «Vivat, kino Rossii!»da (2001) Sokurovga «Eng yaxşi rejissyorlik uçun» mukofoti va filmga matbuot mukofoti.
VIII MDH va Boltiqböyi davlatlari xalqaro festivali «Listopad-2001»da (Minsk, 2001) L. Mozgovoyga «Eng yaxşi erkak roli uçun» mukofoti.
XII xalqaro festival «Sozvezdie»da (Arxangelsk, 2001) M. Kuznetsovaga hakamlar hayʼatining alohida eʼtirofi.
Frantsiyaning Onfler şahridagi IX rus kinosi festivalida (2001) filmga maxsus mukofot.
Milliy mukofot «Oltin qöçqor-2001» (2002):
eng yaxşi film uçun
rejissyor va operator işlari uçun — A. Sokurovga
eng yaxşi ssenariy uçun — Yu. Arabovga
eng yaxşi rassomlik ishi uçun — N. Koçergina
aktyorlar M. Kuznetsova va L. Mozgovoyning eng yaxşi işlari uçun
2000-yilda «Lenfilm» kinostudiyasining kasbiy mukofotlari «Mis çavandoz» ssenariyçi Yu. Arabovga, rassom N. Koçergina, aktyor L. Mozgovoy, tovuş muhandisi S. Moşkovga, yilning eng yaxşi filmi sifatida (2001).
4Restavratsiya
2023-yilda Sokurovning şogirdi Aleksandr Zolotuxin olib borgan kartinani restavratsiya qiliş ishi yakunlandi.…
2023-yilda Sokurovning şogirdi Aleksandr Zolotuxin olib borgan kartinani restavratsiya qiliş ishi yakunlandi. Tasvir bilan işlaş — şovqin, tirnaliş va plyonka nuqsonlarini bartaraf etiş — va tovuş bilan işlaşdan taşqari, filmga Sokurovning şaxsiy arxividan oldin eʼlon qilinmagan ikki yangi epizod qöşildi. Filmning yangilangan versiyasi katta ekranlarga çiqadi.
5Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Телец (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.